Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Kr 443/26

III SA/Kr 443/26 - Wyrok WSA w Krakowie z 2026-06-24

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia
24 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi F. Ł. na decyzję Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie z dnia 9 lutego 2026 r. nr 45.4014.135.2025 w przedmiocie odmowa przyjęcia na studia. oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 9 lutego 2026 r. Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję wydaną 30 września 2025 r. o odmowie przyjęcia F. Ł. (dalej Skarżący) na pierwszy rok stacjonarnych studiów pierwszego stopnia, na kierunku [...] – [...], o profilu ogólnoakademickim, prowadzonych przez Wydział [...] Uniwersytetu Jagiellońskiego, w roku akademickim 2025/2026. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżący dokonał zgłoszenia rekrutacyjnego na pierwszy rok stacjonarnych studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] - [...], prowadzonych przez Wydział [...] Uniwersytetu Jagiellońskiego w roku akademickim 2025/2026. Skarżący dołączył świadectwo dojrzałości nr [...] wydane 5 czerwca 2003 r. przez Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego [...] w C. Decyzją z 30 września 2025 r. odmówiono skarżącemu przyjęcia na stacjonarne studia pierwszego stopnia na wybrany kierunek. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wynik kwalifikacji skarżącego, wynoszący 32,50 pkt jest niższy niż, ustalony w toku postępowania, minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia na pierwszy rok przedmiotowych studiów wynoszący 40,00 pkt, co w konsekwencji nie pozwoliło na przyjęcie skarżącego na studia. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący zarzucił, że dla ustalenia wyniku kwalifikacji zastosowano dyskryminujące kryteria, które są niezgodne z Konstytucją. Skarżący wskazał, że w procedurze rekrutacyjnej uwzględniono jego wyniki z tzw. starej matury, które przeliczono według niekorzystnego mnożnika. W ocenie skarżącego, taki sposób przeliczania wyników tzw. starej matury uniemożliwił mu konkurowanie z osobami ubiegającymi się o przyjęcie na studia w oparciu o wyniki tzw. nowej matury. W konsekwencji skarżący podniósł, że został potraktowany w sposób dyskryminujący, ponieważ zastosowano wobec niego nieuczciwe reguły rekrutacyjne, odnoszące się wyłącznie do formy egzaminu i lat, w których go skarżący zdawał. Natomiast egzamin maturalny (tzw. stara matura) jest egzaminem państwowym, który daje skarżącemu prawo ubiegania się o przyjęcie na studia. Zaskarżoną decyzją z 9 lutego 2026 r. orzeczono jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia Rektor UJ wskazał, że w przypadku posiadania przez kandydata wyników egzaminu dojrzałości, w pierwszej kolejności organ dokonuje przeliczenia wyników uzyskanych z tego egzaminu do wyników polskiej matury, zgodnie z zasadami określonymi w uchwale nr 58/V/2024 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 29 maja 2024 roku z późn. zm., dalej jako "uchwała Senatu UJ". Następnie dokonuje oceny, które wyniki przedmiotowe z poszczególnych grup branych pod uwagę w przypadku rekrutacji na dane studia są dla kandydata najkorzystniejsze. Kolejno zaś organ dokonuje obliczenia wyniku kwalifikacji kandydata zgodnie z warunkami i trybem rekrutacji określonymi w uchwale Senatu UJ. Następnie organ przedstawił przedmioty kwalifikacyjne, w oparciu o które dokonywano kwalifikacji kandydata na stacjonarne studia pierwszego stopnia na kierunku [...] – [...] (pozycja D9 załącznika nr 4 do uchwały Senatu UJ). W dalszej kolejności zobrazował sposób ustalenia wyniku kwalifikacji kandydata w postaci średniej ważonej czynnikiem normującym, na podstawie § 14 ust. 5 załącznika nr 1 do uchwały Senatu UJ oraz przedstawił postać wzoru właściwego do wskazanych studiów. Sposób przeliczenia ocen uzyskanych z egzaminu dojrzałości został określony w części E. załącznika nr 2 do uchwały Senatu UJ. Organ dokonał stosownych przeliczeń i ustalił, że skarżący posiada następujące wyniki: z przedmiotu historia i język polski - po 80,00 i język angielski - 60,00. Następnie, organ podał, że wynik przedmiotowy ustala się z uwzględnieniem poziomu, na jakim był zdawany lub do jakiego został przypisany wynik egzaminu. Dla egzaminu dojrzałości przeliczniki dla poziomów określono we wzorze wskazanym w § 14 ust. 6 pkt 2 załącznika nr 1 do uchwały Senatu UJ. Na podstawie powyższego organ stwierdził, że uzyskane przez Skarżącego wyniki egzaminu dojrzałości zostały zgodnie z zapisami uchwały Senatu UJ przypisane do poziomu podstawowego polskiej matury, zatem przy ustalaniu wyników przedmiotowych zastosowano mnożnik 1/2. Biorąc powyższe wyniki skarżącego wyniosły: dla przedmiotu historia i język polski po 40,00 i dla przedmiotu język angielski - 30,00. W związku z brakiem przedłożenia przez skarżącego zaświadczenia o uzyskaniu wyników egzaminu maturalnego zgodnie z procedurą określoną w art. 44zzp ustawy o systemie oświaty, organ nie miał możliwości uwzględnienia skarżącemu wyników na poziomie rozszerzonym czy też dwujęzycznym. Jednocześnie ustalono, że suma wag wynosi u skarżącego wynosi 4, a zatem ustalony wynik kwalifikacji na wybrane studia wyniósł ostatecznie 32,50 pkt, na 100 możliwych. Jest to wynik niższy od ustalonego w toku postępowania rekrutacyjnego minimalnego wyniku kwalifikacji wymaganego do przyjęcia na pierwszy rok studiów wynoszącego 40,00 pkt. Uniemożliwiło to przyjęcie skarżącego na wybrane studia. Odnośnie zarzutu dyskryminujących kryteriów przeliczania wyników matur, organ wskazał, że Konstytucja RP gwarantuje każdej osobie prawo do nauki, natomiast zasady jego realizacji - w tym zasady rekrutacji na studia - są określane przez ustawę oraz akty prawa wewnętrznego uczelni, które korzystają z zagwarantowanej konstytucyjnie autonomii. Podano też, że osoby zdające egzamin dojrzałości (tzw. starą maturę) i legitymujące się świadectwem dojrzałości mają prawo przystąpić do egzaminu maturalnego i zdawać wybrane przedmioty kwalifikacyjne na poziomie rozszerzonym po to by uzyskać wyniki na poziomie rozszerzonym, które zostaną następnie uwzględnione w procesie rekrutacji na studia. Podkreślono, że kiedy osoba z tzw. starą maturą zdawała egzamin dojrzałości w rekrutacji na studia obowiązywały egzaminy wstępne. Aktualnie egzamin maturalny (polska matura) pełni rolę egzaminu wstępnego na studia, dlatego też odmienne traktowanie świadectwa dojrzałości nie jest nieuzasadnione. W związku z tym, w obecnym systemie rekrutacji na UJ brane są pod uwagę w pierwszej kolejności wyniki na poziomie rozszerzonym, ponieważ to one są funkcjonalnym odpowiednikiem dawnych egzaminów wstępnych. W ocenie organu, zastosowanie przez Uniwersytet Jagielloński zasad przeliczania wyników tzw. "starej matury" z uwzględnieniem odpowiedniego przelicznika nie narusza zasady równości ani nie stanowi dyskryminacji. Zasada równego traktowania wymaga, aby podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji były traktowane jednakowo, natomiast podmioty w sytuacji odmiennej mogły być traktowane odmiennie, o ile ma to obiektywne i racjonalne uzasadnienie. Natomiast sytuacja osób, które zdawały tzw. starą maturę w systemie obowiązującym do czasu reformy egzaminu maturalnego, różni się w sposób istotny od sytuacji osób, które zdają maturę według obecnie funkcjonującego systemu. Podkreślono, że przyjęcie przez uczelnię zasady, że oceny ze świadectwa dojrzałości uzyskanego w systemie "starej matury" przelicza się według przelicznika 1/2 stawia kandydata i tak w lepszej sytuacji od kandydata z nową maturą, zdaną tylko na poziomie podstawowym, który to poziom w przypadku UJ nie jest w ogóle uwzględniany przy ustalaniu wyniku kandydata. Jednocześnie, zdaniem organu rozwiązanie to nie pozbawia skarżącego dostępu do studiów, ani nie ogranicza mu prawa do nauki. Przeciwnie - umożliwia udział w procedurze rekrutacyjnej, w ramach której skarżącego wyniki są brane pod uwagę na zasadach odpowiednio dostosowanych do systemu, w którym były uzyskane. Dodatkowo skarżący ma pełną możliwość przystąpienia do egzaminu maturalnego z wybranego przedmiotu lub przedmiotów i uzyskania wyniku na poziomie rozszerzonym, który będzie uwzględniany przez uczelnię w takim samym zakresie jak wyniki pozostałych kandydatów. Organ wskazał, że zrównanie wyników starej matury z wynikami nowej matury na poziomie rozszerzonym prowadziłoby zatem do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednej grupy kosztem drugiej i w konsekwencji naruszałoby zasadę równości wobec prawa. Kryteria stosowane przez uczelnię mają na celu uniknięcie takiej sytuacji oraz zapewnienie, aby dostęp do ograniczonego dobra, jakim są miejsca na studiach finansowanych ze środków publicznych, odbywał się z poszanowaniem praw wszystkich kandydatów. Końcowo organ wskazał, że podczas tegorocznej rekrutacji prowadzonej na Uniwersytecie Jagiellońskim udało się skarżącemu w oparciu o uzyskane wyniki z egzaminu dojrzałości (tzw. starej matury) zakwalifikować na stacjonarne studia pierwszego stopnia na kierunku [...] - [...], prowadzone przez Wydział [...] UJ. Okoliczność ta przeczy zatem twierdzeniom skarżącego o dyskryminującym charakterze zasad przeliczania wyników matur i braku możliwości uczciwego konkurowania z pozostałymi kandydatami o przyjęcie na studia. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) w związku z rażącym naruszeniem przez organ: a/ art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z poźn. zm.), b) art. 70 ust. 1 i ust. 5 Konstytucji RP- poprzez ich niezastosowanie, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa; 2. naruszenie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z poźn. zm.) - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w całości na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.; 3. naruszenie art. 6 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i przyjęciu sprzecznych z prawem kryteriów rekrutacji na studia, co doprowadziło do wydania wobec skarżącego decyzji o odmowie przyjęcia na studia, 4. naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu dążenia do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem skargi i nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji administracyjnej interesu społecznego polegającego na poszanowaniu zasady równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji oraz słusznego interesu skarżącego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 5. naruszenie art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie na korzyść strony wątpliwości co do treści normy prawnej regulującej zasady prowadzenia rekrutacji, wynikających z dyskryminującego charakteru przepisów uchwały nr 58/V/2024 Senatu UJ z dnia 29 maja 2024 r., odnoszących się do kandydatów na studia, którzy zdali tzw. starą maturę, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 6. naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestnika do władzy publicznej, z pogwałceniem zasad proporcjonalności i ponownego traktowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 7. naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w sprawie i nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 8. naruszenie art. 12 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sprawie skarżącego w sposób przewlekły, co spowodowało utratę przez skarżącego możliwości rozpoczęcia studiów zgodnie z własnym wyborem i stanowiło przeszkodę do rozwoju osobistego zgodnie z jego preferencjami. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Rozwijając zarzuty w uzasadnieniu skargi skarżący wskazał min., że zasady przyjętych kryteriów spowodowały nieosiągnięcie przez skarżącego nawet minimalnego progu 40,00 pkt, co umożliwiałoby mu uczestniczenie w rekrutacji. Podniósł też, że nie musiał wiedzieć o procedurze przewidzianej w art. 44 zzp ustawy o systemie oświaty, a ma to znaczenie dla ustalenia końcowego wyniku. Zdaniem skarżącego dyskryminacja polega na tym, że o przyjęciu na studia kandydata legitymującego się tzw. starą maturą nie decydują względy merytoryczne, to jest wiedza tego kandydata, ale rodzaj (forma i termin) egzaminu, który dany kandydat zdał. Jak podniósł, nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, że osoby zdające tzw. starą maturę uzyskują wynik w rekrutacji o połowę niższy niż osoby zdające maturę nową, podzieloną na poziomy - podstawowy i rozszerzony. Zostało to zdaniem skarżącego oparte na wątpliwych kryteriach formalnych, a nie merytorycznych. Zdaniem skarżącego świadectwa ze starej i nowej matury nie powinny być różnicowane gdyż w obu przypadkach mamy do czynienia z egzaminem państwowym, składanym przed komisją egzaminacyjną i dającym możliwość ubiegania się o przyjęcie na studia. Skarżący podniósł też, że prawem słusznie nabytym jest jego prawo do ubiegania się o przyjęcie na studia na podstawie egzaminu dojrzałości zdanego 2 czerwca 2003 r. z bardzo dobrym wynikiem. Ponadto każdy ma prawo do nauki (art. 70 ust. 1 Konstytucji). Władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia (art. 70 ust. 4 Konstytucji). W związku z tym żadna szkoła wyższa, w ramach przyznanej jej autonomii, nie może stosować dyskryminujących kryteriów rekrutacyjnych. W konsekwencji skarżący uznał, że doszło do jego dyskryminacji ze względu na termin, w którym przystąpił do egzaminu dojrzałości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) określonego przejawu działalności administracji publicznej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji, postanowień i innych aktów podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oceniając wydane w sprawie decyzje w wyżej wskazanym zakresie kognicji Sąd w składzie rozpoznającym sprawę uznał, że wniesiona skarga nie jest zasadna. Istota skargi sprowadzała się do zarzutu, że przyjęte przez organ zasady ustalania wagi "starej matury" w procesie rekrutacyjnym na studia na UJ mają względem skarżącego charakter dyskryminacyjny, a przez to naruszają zasady: równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), prawa do nauki (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP), autonomii szkół wyższych (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP), a także godzą w obowiązek zapewnienia obywatelom powszechnego i równego dostępu do wykształcenia (art. 70 ust. 4 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r., poz. 1571) dalej jako "p.s.w.n." uczelnia ustala warunki, tryb oraz termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji oraz sposób jej przeprowadzenia. Uchwała senatu jest udostępniana nie później niż do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki, w którym ma się odbyć rekrutacja, a w przypadku utworzenia uczelni lub studiów na określonym kierunku, poziomie i profilu - niezwłocznie. Przepis ten stanowi delegację ustawową do określenia w uchwale senatu uczelni warunków, trybu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji na studia, a także sposobu jej przeprowadzenia. Prawo do ustalania zasad i kryteriów warunków przyjęcia na studia, z zachowaniem zasad i trybu określonego w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jest jednym z wyrazów autonomii szkół wyższych. W niniejszej sprawie, w zakresie dyspozycji zawartej w art. 70 ust. 1 p.s.w.n została podjęte uchwała Nr 58/V/2024 Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z 29 maja 2024 r. w sprawie warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok jednolitych studiów magisterskich, studiów pierwszego i drugiego stopnia w roku akademickim 2025/2026. Powyższe oznacza, że w dacie podjęcia zaskarżonych decyzji istniała wyraźna podstawa prawna do określenia wymagań w procesie rekrutacji. Zgodnie z art. 3 ust. 1 p.s.w.n. autonomia uczelni jest podstawową z zasad szkolnictwa wyższego. Przepis ten stanowi emanację konstytucyjnej zasady określonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP, zgodnie z którą zapewnia się autonomię szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie. Autonomia nie oznacza przy tym zupełnej dowolności w kształtowaniu zasad rekrutacji. Zatem zadaniem Sądu w niniejszej sprawie było rozstrzygnięcie czy kwestionowane przez skarżącego zasady rekrutacyjne w zakresie ustalania wagi "starej matury" nosiły znamiona dowolności czy też mieściły się w ramach autonomii uczelni i nie naruszały zasad konstytucyjnych wyrażonych w art. 32 i 70 Konstytucji RP. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarżący legitymował się świadectwem dojrzałości, z którego wynika, że egzamin dojrzałości zdawał w 2003 r. W roku akademickim 2024/2025 ubiegał się o przyjęcie na pierwszy rok stacjonarnych studiów pierwszego stopnia na kierunku [...] – [...], na Wydziale [...] Uniwersytetu Jagiellońskiego. Z egzaminu dojrzałości otrzymał: z języka polskiego (część pisemna i ustana) – ocenę bardzo dobry, z historii (część pisemna i ustna) – ocenę bardzo dobry i z języka angielskiego (część ustna) – ocenę dobry. W postępowaniu kwalifikacyjnym uzyskał 32,5 pkt na 100 możliwych, natomiast minimalny wynik kwalifikacji wymagany do przyjęcia na pierwszy rok studiów, na kierunku [...] – [...] wynosił 40 pkt. Sąd wskazuje, że ww. uchwała Senatu UJ w procesie rekrutacji przewiduje szereg kryteriów, mających wpływ na wynik kwalifikacji. Odnośnie skarżącego jako kluczowe należy wymienić następujące warunki: - kandydaci posiadający egzamin dojrzałości są przyjmowani na podstawie a) egzaminu maturalnego umieszczonych na zaświadczeniu, o którym mowa w art. 44zzp ust. 2 ustawy o systemie oświaty (którym skarżący nie dysponował), b) egzaminu dojrzałości umieszczonych na świadectwie dojrzałości (w przypadku skarżącego: język polski, język angielski i historia), przeliczonych według wzoru określonego w załączniku nr 2 (część E) (§ 14 ust. 3 pkt 4 Załącznika nr 1 do uchwały Senatu UJ), - przeliczanie wyników egzaminu dojrzałości na punkty następuje zgodnie z zasadami wynikającymi z pozycji E Załącznika nr 2 do uchwały Senatu UJ, gdzie uwzględnia się min. skalę ocen w zależności od raku zdawania egzaminu (tj. do 1991 r.: 2 – 5 r. i od 1991: 1 - 6), - wynik kwalifikacji kandydata na wybrany przez skarżącego kierunek był obliczany w oparciu o wyniki takich przedmiotów kwalifikacyjnych jak: język angielski (waga 3) i język polski (waga 1) (pozycja D9 w Załączniku nr 4 do uchwały Senatu UJ), - przy obliczaniu wyniku przedmiotowego dla egzaminu dojrzałości przyjmuje się współczynnik ½ P, gdzie P jest posiadanym przez kandydata wynikiem egzaminu maturalnego uzyskanym z części pisemnej egzaminu na poziomie podstawowym (§ 14 ust. 6 pkt 2 Załącznika nr 1 do uchwały Senatu UJ), - wynikiem kwalifikacji kandydata jest średnia ważona z czynnikiem normującym (§ 14 ust. 3 pkt 5 Załącznika nr 1 do uchwały Senatu UJ). Skarżący kwestionuje jedynie jeden z ww. kryteriów - tj. przyjęcie przy obliczaniu wyniku przedmiotowego wyniku ze "starej matury" jako ½ podstawy – uznając go za dyskryminację ze względu na datę zdawania matury. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego. W ocenie Sądu przyjęte w ww. uchwale Senatu UJ zasady rekrutacji na rok akademicki 2024/2025, które to legły u podstaw zaskarżonej decyzji nie naruszają wymienionych w skardze zasad Konstytucyjnych i odpowiadają zasadzie autonomii uczelni. Przede wszystkim Sąd zauważa, że lektura przedmiotowej uchwały wraz załącznikami wskazuje, że przyjęte kryteria rekrutacji są liczne i bardzo zróżnicowane. Jak to już wyżej wspomniano, na wynik kwalifikacyjny ma wpływ nie tylko kwestionowany przez skarżącego wynik przedmiotowy dla egzaminu dojrzałości (§ 14 ust. 6 pkt 2 Załącznika Nr 2 do uchwały Senatu UJ) ale też: data zdawania "starej matury" odnośnie skali ocen, wyniki egzaminu dojrzałości, wskazanie przedmiotów kwalifikacyjnych, czy waga tych przedmiotów. Dopiero uwzględnienie tych wszystkich elementów, przy zastosowaniu wskazanych przez uczelnię przeliczników, daje podstawę do wyniku kwalifikacyjnego. W ocenie Sądu taka formuła określenia kryteriów rekrutacji wskazuje na wolę uchwałodawcy uchwycenia zobiektywizowanej miary poziomu wszystkich kandydatów. Sąd oceniając legalność przyjętych zasad rekrutacji uwzględnił ich całokształt, a nie jedynie wybiórczo kryterium kwestionowane przez Skarżącego. Odnośnie zarzutu skargi naruszenia zasady równości wobec prawa, zawartej w art. 32 Konstytucji Sąd zauważa, że równe traktowanie należy rozumieć jako traktowanie podmiotów podobnych w podobny sposób. Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi, sygn. akt III AUa 79/25, gdzie wskazano, że "Równość wobec prawa definiowana jest jako dyrektywa równego traktowania wszystkich podmiotów prawa, charakteryzujących się w równym stopniu daną cechą istotną. Jednocześnie z zasady równego traktowania wynika dyrektywa różnego traktowania podmiotów różnych, a więc niemających relewantnej cechy wspólnej w podanym wyżej rozumieniu". W ocenie Sadu nie jest uprawniona argumentacja skarżącego wskazująca, że realizacją konstytucyjnego prawa równości wobec prawa byłoby zrównanie "starej matury" z "nową maturą" rozszerzoną. Takie złożenie całkowicie pomijałoby różnice w podstawach programowych, odmiennych systemach zdawania matur, czy też zasadach rekrutacji na studia istniejących obecnie i 23 lata temu. Na czas zdawania matury przez skarżącego zasadą było zdawanie egzaminów wstępnych, układanych w sposób autonomiczny przez poszczególne uczelnie. Obecnie rolę egzaminu pełnią wyniki ze świadectw maturalnych, których sposób obliczania autonomicznie określa senat uczelni. Organ uczelni przy określaniu wyniku przedmiotowego ustanowił wartość "starej matury" nijako w połowie pomiędzy "nową maturą" podstawową, która ma wartość 0 i nie daje nawet podstaw do przystąpienia do rekrutacji, a "nową maturą" rozszerzoną, mającą wartość 1. W ocenie Sądu tak przyjęta waga nie narusza zasady równości wobec prawa i mieści się w ramach autonomii uczelni. Sąd zauważa, że pozostałe uczelnie w Polce w różnym stopniu różnicują wartość "starej matury" względem "nowej matury". Z pewnością będzie to zależne od popularności uczelni czy też jej prestiżu. Niewątpliwie Uniwersytet Jagielloński cieszy się i jednym, i drugim zatem nawet jeżeli na innych uczelniach ten współczynnik jest korzystniejszy dla osób ze "starą maturą" nie świadczy to, że rozwiązanie przyjęte przez UJ narusza zasady konstytucyjne. W tym miejscu Sąd podkreśla, że nie podziela stanowiska skarżącego, że świadectwo ze "starej matury" i "nowej matury" jest przez ustawodawcę równo traktowane jako zapewniające dostęp do nauki na uczelniach wyższych. Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 pkt 1 p.s.w.n. przyjęcie na studia następuje przez rekrutację. Zgodnie natomiast z ust. 2 pkt 1 i 7 cyt. artykułu na studia pierwszego stopnia lub jednolite studia magisterskie może być przyjęta osoba, która posiada świadectwo dojrzałości albo świadectwo dojrzałości i zaświadczenie o wynikach egzaminu maturalnego z poszczególnych przedmiotów, o których mowa w przepisach o systemie oświaty (pkt 1) i świadectwo lub inny dokument uznany za równorzędny polskiemu świadectwu dojrzałości na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 31 marca 2015 r. (pkt 7). Z powyższego wynika, że osoby legitymujące się zarówno świadectwem ze "starej matury" jak i z "nowej matury" mogą dopiero ubiegać się o przyjęcie na studia w drodze rekrutacji i tym zakresie jest równość. Nie ma natomiast podstaw do przyjęcia, że ustawa p.s.w.n. na równi wartościuje wyniki starej i nowej matury w procesie rekrutacyjnym. Zwłaszcza, że w art. 70 p.s.w.n. wprost stwierdzono, że to uczelnia ustala warunki tryb i sposób przeprowadzenia rekrutacji. Sąd nie dopatrzył się również w przyjętych zasadach rekrutacyjnych naruszenia zasady prawa do nauki określonej w art. 70 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący ze swoim świadectwem dojrzałości ma zapewnione prawo do nauki na uczelni wyższej (czego nie mają dla odmiany osoby zdające nową maturę w zakresie podstawowym). Może brać udział w rekrutacji, może nawet zakwalifikować się na część kierunków – co w przypadku skarżącego zrealizowało się na kierunku [...] – [...]. Skarżący ma też możliwość skorzystania z procedury przewidzianej w art. 44 zzp ust. 1 pkt 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U z 2025 r., poz. 881), zgodnie z którym absolwent, który posiada świadectwo dojrzałości uzyskane po zdaniu egzaminu dojrzałości przeprowadzanego dla absolwentów ponadpodstawowych szkół średnich - ma prawo przystąpić do egzaminu maturalnego, w części pisemnej albo w części pisemnej i w części ustnej, z wybranego przedmiotu albo wybranych przedmiotów, z których jest przeprowadzany egzamin maturalny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w roku, w którym przystępuje do egzaminu maturalnego. Z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r.,poz. 357) wprowadzającej ww. regulację (Sejm VII kadencji druk 2957) wynika, że "Osoby posiadające świadectwo dojrzałości uzyskane w wyniku zdanego egzaminu dojrzałości, które nie podjęły wcześniej nauki w szkole wyższej lub chciałyby podjąć naukę na nowym kierunku, będą mogły przystąpić do egzaminu maturalnego z wybranego przedmiotu lub przedmiotów, dzięki czemu będą miały równe szanse w procesie rekrutacji do szkół wyższych w stosunku do osób, które legitymują się świadectwem dojrzałości uzyskanym w wyniku zdania egzaminu maturalnego w formule obowiązującej od 2005 r.". Omawiany przepis jest więc odpowiedzią ustawodawcy na zgłaszaną min. przez Rzecznika Praw Obywatelskich potrzebę zapewnienia równego dostępu do nauki w szkołach wyższych osobom legitymującym się tzw. "starą maturą". Instytucja ta została uwzględniona w zasadach rekrutacyjnych zawartych w uchwale Senatu UJ, co jest kolejnym argumentem za brakiem naruszenia zasady równości w przyjętych warunkach rekrutacji. Jednocześnie Sąd podkreśla, że ww. rozwiązanie jest uprawnieniem skarżącego, a nie jego obowiązkiem. Zaś podnoszony w skardze brak świadomości skarżącego o takiej możliwości nie może świadczyć ani o wadliwości decyzji, ani regulacji zawartych w uchwale Senatu UJ. Już na etapie rekrutacji skarżący powinien być świadomy jej zasad, zwłaszcza, że uchwała określająca zasady rekrutacji jest udostępniana nie później niż do dnia 30 czerwca roku poprzedzającego rok akademicki, w którym ma się odbyć rekrutacja. Dodatkowo Sąd zauważa, że brak uzyskania przez skarżącego wymaganej minimalnej liczby punktów uprawniającej do zakwalifikowania się na wybrany kierunek wynikał też z okoliczności w pełni zależnej od skarżącego. Gdyby bowiem skarżący uzyskał na egzaminie dojrzałości ocenę bardzo dobrą z języka angielskiego to – według kwestionowanych przez niego kryteriów naboru - uzyskałby 40 pkt, co pozwalałoby mu na zakwalifikowanie się na wybrany przez niego kierunek studiów. Sąd nie dostrzegł też w omawianych zasadach rekrutacji naruszenia zasady ochrony praw nabytych. W czasie, kiedy skarżący zdawał egzamin dojrzałości, egzamin ten uprawiał jedynie do przystąpienia do rekrutacji na uczelnie wyższe. Zasadą były egzaminy wstępne organizowane przez uczelnie w ramach ich autonomii. Zatem egzamin dojrzałości, nawet z najwyższymi ocenami, nie dawał możliwości zakwalifikowania się na wybrany kierunek studiów. Te same prawa skarżący ma zapewnione obecnie. Na podstawie posiadanego świadectwa może przystąpić do rekrutacji, a nawet więcej - obecnie ma bowiem możliwość zakwalifikowania się na cześć kierunków, w tym wybrany przez skarżącego w kontrolowanym postępowaniu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie została też naruszona określona w art. 70 ust. 4 Konstytucji RP zasada powszechnego dostępu do wykształcenia. Zgodnie z treścią tej normy władze publiczne zapewniają obywatelom powszechny i równy dostęp do wykształcenia. W tym celu tworzą i wspierają systemy indywidualnej pomocy finansowej i organizacyjnej dla uczniów i studentów. Warunki udzielania pomocy określa ustawa. Przepis ten stanowi element zasad polityki edukacyjnej i nie wynika z niego żadne konkretne prawo podmiotowe. Jak wskazuje NSA w wyroku z 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 2353/21 "Konstytucja RP wprawdzie nie definiuje użytego w art. 70 ust. 4 pojęcia władzy publicznej, ale należy przyjąć, że obejmuje ono wszystkie władze, w sensie konstytucyjnym, tj. ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Zakres tego pojęcia nie obejmuje natomiast uczelni publicznych. Pomoc władzy publicznej obejmuje zarówno świadczenia finansowe, jak i rzeczowe. Pod pojęciem systemów pomocy organizacyjnej rozumieć trzeba tworzenie infrastruktury finansowej i określone rozwiązania podatkowe, służące celom określonym w art. 70 ust. 4 Konstytucji RP". Biorąc powyższe pod uwagę, zasada ta nie mogła być naruszona w kontrolowanej sprawie. Powszechny dostęp do wykształcenia należy tu bowiem rozumieć jako niwelowanie finansowych czy organizacyjnych nierówności w dostępie do nauki, a nie równe traktowanie świadectw z "starej" i "nowej" matury w procesie rekrutacji na studia. Sąd zauważa też, że pogląd zaprezentowany w niniejszym wyroku jest dominujący w orzecznictwie Sądów administracyjnych (por. wyroki: WSA w Białymstoku z 28 lutego 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 877/05, WSA w Szczecinie z 30 maja 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 1277/06, wyrok WSA w Warszawie z 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1513/08, WSA w Bydgoszczy z 22 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 2/17). Z kolei wyrok WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 2069/24, na który powołuje się skarżący, zapadł w konkretnych okolicznościach faktycznych i nie jest prawomocny. Sąd nie dopatrzył się, aby w niniejszej sprawie doszło również do naruszenia ogólnych zasad postępowania wynikających z przepisów art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8 k.p.a. Organ wszechstronnie rozważył zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z przepisami art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i należycie uzasadnił swoje stanowisko. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Sąd zauważa, że w istocie akta sprawy wskazują, że gwarancje wynikające z ww. normy nie zostały względem skarżącego w pełni zachowane. Podkreślić jednak należy, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu stanowi wadę procesową (naruszenie przepisów prawa procesowego), która może stanowić podstawę uchylenia decyzji, jeśli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. np. wyroki WSA w Olsztynie: z 19.12.2013 r., II SA/Ol 1045/13, LEX nr 1414026; z 29.08.2013 r., II SA/Ol 649/13, LEX nr 1373797; z 6.08.2013 r., II SA/Ol 534/13, LEX nr 1361785; wyrok WSA w Gdańsku z 13.03.2013 r., II SA/Gd 592/12, LEX nr 1302963; wyroki NSA: z 18.12.2012 r., II OSK 1490/11, LEX nr 1286271, oraz z 26.05.2011 r., I OSK 842/11, LEX nr 1081058; wyrok WSA w Warszawie z 19.04.2018 r., VII SA/Wa 790/17, LEX nr 2484929; wyrok WSA w Łodzi z 16.12.2022 r., II SA/Łd 559/22, LEX nr 3458895). Na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia adekwatnego związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (tak NSA w wyroku z 9.06.2022 r., I OSK 842/19, LEX nr 3368837, oraz w wyroku z 23.11.2022 r., III OSK 6816/21, LEX nr 3437676). Zdaniem Sądu skarżący nie wykazał, aby naruszenie zasady wynikającej z art. 10 k.p.a. uniemożliwiono mu dokonanie czynności procesowej, która mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego aktu z tego powodu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Nie mógł być również skuteczny zarzut naruszenia art. 12 k.p.a. Przewlekłość organów jest kontrolowana w odrębnym trybie na skutek skargi na przewlekłość, a kwestia terminowości procedowania sprawy pozostaje bez wpływu na jej rozstrzygnięcie merytoryczne. Końcowo Sąd nadmienia, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku organu z 19 czerwca 2026 r. o otwarcie rozprawy z następujących powodów: o terminie rozprawy zawiadomiono pełnomocników profesjonalni stron z wyprzedzeniem, przewidzianym przez przepisy prawa, na rozprawie w dniu 11 czerwca 2026 r. pełnomocnicy profesjonalni stron byli obecni i w sposób nieskrępowany przedstawiali swoje argumenty jak i kontrargumentowali wobec stanowisk przeciwników procesowych, żadna że stron nie zgłaszała też na rozprawie wniosku o jej odroczenie celem przedstawienia uzupełniającej argumentacji prawnej. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 kwietnia 2026
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Sędziowie
Magdalena Gawlikowska /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny