III SA/Gl 1189/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Nikola Bartosik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Rektora [...] w K. z dnia 7 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 7 października 2025 r., nr [...], Rektor [...] w K. postanowił o skreśleniu B. S. (dalej: Strona, Skarżący) z listy studentów kierunku [...], studia stacjonarne pierwszego stopnia, z III roku w roku akademickim 2024/2025. W podstawie prawnej powołał art. 108 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1571 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 572 ze zm.) oraz w związku z § 47 Regulaminu Studiów w [...] w K. (Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr [...] Senatu [...] z dnia 16 lipca 2025 r.) W uzasadnieniu wskazano, że Skarżący nie uzyskał oceny pozytywnej z egzaminu dyplomowego ani w pierwszym, ani w poprawkowym terminie, który miał charakter ostateczny. Ze sprawy wynika, że skarżący przystąpił do egzaminu dyplomowego, jednak nie zdał go w terminie podstawowym, a następnie nie uzyskał oceny pozytywnej również w terminie poprawkowym. Organ podał, że stosownie do § 35 ust. 2 i 3 Regulaminu Studiów egzamin dyplomowy powinien zostać zdany w terminie określonym przez jednostkę, z uwzględnieniem jednego terminu poprawkowego, który jest jednocześnie terminem ostatecznym. Kwestionując zasadność powyższej decyzji Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zaskarżając decyzję w całości i zarzucając jej zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i liczne naruszenia przepisów postępowania. W pierwszej kolejności Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wywodząc, że organ zastosował tę normę wadliwie, skoro przypisał mu skreślenie także z przyczyny niezłożenia pracy dyplomowej, chociaż na prowadzonym przez niego kierunku studiów ukończenie studiów nie wymagało złożenia pracy dyplomowej. W ocenie skarżącego wadliwość ta miała charakter istotny, ponieważ rozstrzygnięcie obejmowało przesłankę, która w jego sprawie w ogóle nie mogła wystąpić. Po wtóre, Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 4 zdanie drugie k.p.a. oraz art. 86 k.p.a., wskazując, że został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Według skarżącego organ nie zakomunikował mu w sposób należyty faktów znanych z urzędu, nie ujawnił zebranego materiału dowodowego oraz nie zawiadomił go skutecznie o terminie do złożenia wyjaśnień, mimo że w uzasadnieniu decyzji powołał się na brak wyjaśnień strony do dnia 1 października 2025 r. Dalej skarżący podniósł naruszenie art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. przez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę toku rozumowania organu. W szczególności wskazał, że organ nie wyjaśnił, jakie konkretnie dokumenty zgromadził, które z nich uznał za wiarygodne, a które pominął, oraz w jaki sposób ocenił jego pisma dotyczące dopuszczenia do egzaminu dyplomowego w kolejnym roku akademickim i powtarzania III roku studiów. Nadto Skarżący zakwestionował prawidłowość reprezentacji organu, zarzucając naruszenie art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. z tej przyczyny, że ani Prodziekan podpisujący zawiadomienie o wszczęciu postępowania, ani Dziekan podpisujący decyzję nie wykazali w aktach sprawy umocowania do działania z upoważnienia Rektora. Wreszcie skarżący zarzucił organowi bezczynność w zakresie nierozpoznania jego wniosku o wyrażenie zgody na powtarzanie III roku studiów w roku akademickim 2025/2026, twierdząc, że kwestia ta stanowiła zagadnienie wstępne wobec sprawy o skreślenie z listy studentów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko co do zaistnienia obligatoryjnej przesłanki skreślenia z listy studentów . Organ przyznał, że w sentencji decyzji nastąpiło nieprecyzyjne odesłanie do art. 108 ustawy, jednak wskazał, że z uzasadnienia decyzji w sposób jednoznaczny wynika, iż podstawą skreślenia było niezłożenie w terminie egzaminu dyplomowego. Organ podniósł również, że Skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, pouczony o treści art. 10 k.p.a. oraz miał możliwość wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału przed wydaniem decyzji. Dodatkowo doprecyzował, że pierwszy termin egzaminu odbył się 18 lipca 2025 r., a drugi – 8 września 2025 r., przy czym oba zakończyły się wynikiem negatywnym dla Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Okoliczności sprawy są jednoznacznie stwierdzone: Skarżący przystąpił do pierwszego terminu egzaminu dyplomowego 18 lipca 2025 r., a do drugiego – 8 września 2025 r. Oba zakończyły się wynikiem negatywnym dla Skarżącego. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organy zasadnie skreśliły Skarżącego z listy studentów z powodu nieuzyskania pozytywnego wyniku egzaminu dyplomowego w określonym terminie. Przepis art. 108 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce reguluje przypadki obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów. W ust. 1 pkt 3 ustawodawca przewidział, że student zostaje skreślony z listy studentów w przypadku: niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego. W wyroku z 17 kwietnia 2024r., o sygn. akt IV SA/P 165/24 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważał relację niezłożenia pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego w terminie w kontekście obligu wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W tym zakresie stwierdził, że: “Niezłożenie w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego obliguje każdy organ do wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów, co pozbawia go jednocześnie swobody w wydaniu innego rozstrzygnięcia. Przypomnieć trzeba, że jedną z podstawowych cech uczelni (także niepublicznych) jest występowanie w jej ramach tzw. władztwa zakładowego. Władztwo zakładowe nie jest jakimś samoistnym władztwem państwowym, lecz częścią tego władztwa, wynikającą z upoważnienia organów zakładu administracyjnego do wydawania zarówno abstrakcyjnych, jak i konkretnych regulacji na podstawie i w ramach ustaw. Istotę władztwa zakładowego stanowi więc zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu (w tym wypadku ze studentami), jak również z osobami, które znalazły się na terenie zakładu w innym charakterze. Dodatkowo, zgodnie z art. 70 ust. 5 Konstytucji, zapewnia się autonomię szkół wyższych na zasadach określonych w ustawie. Istotą autonomii szkół wyższych jest zagwarantowanie im na szczeblu konstytucyjnym wolności prowadzenia badań naukowych i kształcenia studentów oraz pozostawienie możliwości swobodnego decydowania o sprawach dotyczących m.in. organizacji wewnętrznej uczelni, składu jej władz, programach nauczania oraz kryteriach naboru studentów." Oceniając zatem zarzuty skargi nalezało stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma bowiem to, że materialnoprawna podstawa decyzji została w realiach niniejszej sprawy spełniona. Jak wyżej wskazano zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - studenta skreśla się z listy studentów w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego. Przepis ten ustanawia przesłankę obligatoryjną, co oznacza, że po stwierdzeniu ziszczenia się wskazanej w nim okoliczności organ nie dysponuje uznaniem administracyjnym co do samego faktu skreślenia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostawało, że Skarżący nie zdał egzaminu dyplomowego ani w pierwszym, ani w drugim terminie, który w świetle regulaminu studiów miał charakter ostateczny. Sama skarga tego faktu nie neguje, a przeciwnie – opiera część wywodu na twierdzeniu, że po niepowodzeniu egzaminacyjnym organ powinien był rozważyć inne rozwiązania organizacyjne, w szczególności zgodę na powtarzanie roku lub określenie różnic programowych. Tego rodzaju argumentacja nie podważa jednak ziszczenia się ustawowej przesłanki skreślenia, ponieważ regulamin uczelni nie może wyłączyć obowiązku zastosowania normy ustawowej przewidującej obligatoryjne skreślenie w przypadku niezłożenia w terminie egzaminu dyplomowego. Za niezasadny należało zatem uznać zasadniczy zarzut naruszenia art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Trafnie wprawdzie skarżący wskazuje, że przywołanie w sentencji decyzji formuły odnoszącej się łącznie do pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego było w okolicznościach sprawy nieprecyzyjne, skoro kierunek studiów skarżącego kończył się egzaminem dyplomowym, a nie obroną pracy. Uchybienie to ma jednak charakter wyłacznie redakcyjny, skoro zarówno z uzasadnienia decyzji, jak i z odpowiedzi na skargę jednoznacznie wynika, że rzeczywistą i jedyną podstawą faktyczną rozstrzygnięcia było niezdanie egzaminu dyplomowego w przewidzianych regulaminem terminach. Samo wadliwe lub niepełne powołanie przepisu nie uzasadnia uchylenia decyzji, jeżeli z całokształtu akt sprawy wynika, że organ rozstrzygnął sprawę na podstawie właściwej normy prawa materialnego, a uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie mógł także odnieść skutku zarzut, że wniosek Skarżącego o zgodę na powtarzanie III roku studiów stanowił zagadnienie wstępne dla rozpoznania sprawy o skreślenie z listy studentów. Z odpowiedzi na skargę wynika, że zgodnie z § 26 regulaminu studiów powtarzanie roku odnosi się do przypadku nieuzyskania zaliczenia roku, podczas gdy skarżący zaliczył III rok, a nie uzyskał jedynie wyniku pozytywnego z egzaminu dyplomowego. Jednocześnie § 35 ust. 3 regulaminu przewiduje wyłącznie drugi termin egzaminu jako ostateczny i nie ustanawia dalszych możliwości kontynuowania procedury dyplomowania po jego niezaliczeniu. W konsekwencji organ zasadnie przyjął, że wniosek skarżącego nie mógł odwrócić skutku wynikającego bezpośrednio z art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy. Na częściowe uwzględnienie zasługuje natomiast krytyka odnosząca się do jakości uzasadnienia decyzji. Z art. 107 § 3 k.p.a. wynika obowiązek takiego przedstawienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, aby możliwe było ustalenie, jakie fakty organ uznał za udowodnione, na jakich dowodach się oparł oraz jakie przyczyny legły u podstaw pominięcia odmiennych twierdzeń strony. W orzecznictwie wskazuje się, że pominięcie istotnych twierdzeń strony i brak należytego odniesienia się do materiału sprawy narusza zasadę przekonywania oraz może uchybiać obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. W niniejszej sprawie uzasadnienie decyzji istotnie zostało sporządzone w sposób skrótowy i nie w pełni odpowiada standardowi oczekiwanemu przy decyzji ingerującej w status studenta. Powyższe uchybienie nie miało jednak, w ocenie Sądu, charakteru mogącego prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. O wyniku sprawy przesądzała bowiem niesporna okoliczność niezdania przez Skarżącego egzaminu dyplomowego w obu przewidzianych terminach, a więc zaistnienie obligatoryjnej przesłanki skreślenia. Skarżący nie wykazał, aby pełniejsze uzasadnienie decyzji lub szersze opisanie materiału dowodowego mogło doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy sama materialnoprawna przesłanka skreślenia nie była między stronami sporna. Z tej przyczyny naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., choć dostrzegalne, nie mogło zostać uznane za mające istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., Sąd stwierdza, że również on nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy, w świetle twierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę, wynika bowiem, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone Skarżącemu 23 września 2025 r., a organ wskazał mu siedmiodniowy termin na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów, po czym wydał decyzję dopiero 7 października 2025 r. Skarżący trafnie zwraca uwagę, że decyzja i jej uzasadnienie nie przedstawiały tej kwestii w sposób dostatecznie jasny, a także że organ powinien był wyraźniej wskazać, jaki materiał dowodowy uznaje za podstawę rozstrzygnięcia. Nie można jednak podzielić stanowiska, że doszło do całkowitego pozbawienia strony udziału w postępowaniu, skoro została ona zawiadomiona o jego wszczęciu i pouczona o prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. Za niezasadny należało również uznać zarzut dotyczący niezakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu w rozumieniu art. 77 § 4 k.p.a. W sprawie podstawowym faktem istotnym dla rozstrzygnięcia było niezdanie egzaminu dyplomowego przez Skarżącego w obu terminach. Jest oczywiste, że była to okoliczność znana samemu Skarżącemu z racji osobistego udziału w egzaminach. Nawet przy przyjęciu, że organ powinien był bardziej precyzyjnie opisać materiał sprawy, brak odrębnego zakomunikowania tej okoliczności nie mógł realnie ograniczyć prawa strony do obrony jej interesu, skoro sam fakt niezdania egzaminu nie był przez nią kwestionowany. Nie zasługiwał wreszcie na uwzględnienie zarzut braku wykazania umocowania do działania w imieniu Rektora. Organ wyraźnie wskazał w odpowiedzi na skargę, że Dziekan Wydziału [...] w Z. posiadał stosowne upoważnienie Rektora, a regulamin studiów dopuszcza upoważnienie dziekanów lub prodziekanów do wydawania decyzji administracyjnych i innych rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach studentów. W tej sytuacji, przy braku dowodu przeciwnego, nie było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana przez podmiot niewłaściwy rzeczowo lub osobę działającą bez wymaganej delegacji. Sam fakt, że treść upoważnienia nie została przytoczona w sentencji decyzji ani w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, nie przesądza jeszcze o wadliwości decyzji w stopniu skutkującym jej eliminacją z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu w tym sensie, iż została wydana przy istnieniu materialnoprawnej przesłanki z art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a podniesione w skardze zarzuty nie wykazały takich naruszeń przepisów postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ujawnione niedostatki uzasadnienia decyzji oraz jej nie dość precyzyjna redakcja nie podważają legalności rozstrzygnięcia, skoro bezsporne pozostawało, że Skarżący nie zdał egzaminu dyplomowego w ustawowo określonym terminie. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie z art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji. ----------------------- 7