III SA/Kr 313/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że mieszka samotnie. Wyjaśnił, że jest po rozwodzie i alimentuje dwójkę pełnoletnich, uczących się dzieci kwotą [...] zł miesięcznie. Określając swój majątek wykazał [...] metrowe mieszkanie i niespełna [...] arową działkę przyblokową. Zadeklarował brak zasobów i przedmiotów wartościowych. Swoje dochody określił na [...] zł brutto wskazując jednocześnie, że z kwoty tej potrącana jest cześć na alimenty tak, że pozostaje mu raptem [...] zł. Uzasadniając swoje starania podniósł, że niemal całą jego "rencinę" pochłaniają alimenty, gdyż cześć potrąca komornik a resztę musi dopłacić skarżący. Zaakcentował, że nie pracuje zawodowo i że ostatnio zapadł wyrok uznający go za osobę o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wyjawił, że boryka się z zadłużeniem na ok. dziesięć tysięcy złotych. Powiada, że jest człowiekiem ciężko chorym, w bardzo trudnej sytuacji życiowej i materialnej, bez perspektywy poprawy. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał jeszcze raz na alimenty, podał, że czynsz i woda to ok. [...] zł, prąd [...] zł, gaz ok. [...] zł (co kilka miesięcy). Zaakcentował, że jest zadłużony u osób prywatnych. Do wniosku dołączył kopię wyroku SR z 26.03.2018 r. sygn. akt [...] zaliczającego skarżącego do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności; kopię zaświadczenia z ZUS o wysokości przyznanego świadczenia rentowego z tytułu niezdolności do pracy ([...] zł) ze wskazaniem kwoty potrąceń ([...] zł) i kwoty do wypłaty ([...] zł), kopię pisma komornika potwierdzającą miesięczną wysokość alimentów ([...] zł), dokonywanych potrąceń z renty skarżącego ([...] zł) i dokonywanych przez skarżącego wpłat ([...] zł); Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Równocześnie godzi się zauważyć, że bezprzedmiotowość jego wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienia radcy prawnego . Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, uprzedniego złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Znajduje oparcie w okazanych dokumentach źródłowych. Koresponduje z wcześniej składanymi przez skarżącego w innych sprawach. Obrazuje, że skarżący jest osobą niezamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę o znikomym majątku, utrzymującą się z niewielkiej renty, którą w znacznej części pochłaniają egzekwowane alimenty i koszty komornicze. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że środki jakimi skarżący dysponuje wystarczają z trudem nawet na opędzenie podstawowych potrzeb dnia codziennego. Mając na uwadze powyższe i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić radcę prawnego opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.