III SA/Kr 1811/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 3 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że jest osobą samotną. Określając swój majątek wykazał, dom o pow. 75 m2, mieszkanie o pow. 50 m2, nieruchomość rolną o pow. 1 ha nieużytków, wierzytelności w kwocie 180000 zł. Zadeklarował brak przedmiotów wartościowych. Swoje dochody oszacował na 1100 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania odniósł się do okoliczności nurtującej go sprawy, podnosząc że obecnie ma problemy ze zdrowiem. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki wskazał iż zobowiązania komornicze to ok. 500 zł/msc, opłaty bieżące 400 zl/msc, koszt lekarstw i wizyt lekarskich ok. 300-500 zl/msc. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego wzbudziły wątpliwości został wezwany o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wyjaśnił, że adres wykazanego domu i mieszkania jest ten sam. Budynek mieszkalny to niewykończony dom parterowy z lat 90-tych o pow. 100 m2. Wykończone są w nim tylko: łazienka, kuchnia i pokój w których skarżący zamieszkuje. Jeśli zaś chodzi o pieniądze to po pierwsze skarżący błędnie podał kwotę albowiem nie jest to kwota 180 tyś. zł lecz 18 tyś. zł a po drugie nie są to jego wierzytelności lecz długi. Wskazując na tę okoliczność wyszczególnił kwoty i tytuły długów z których większość jest egzekwowana przez komorników, którzy pobierają z emerytury skarżącego miesięcznie kwotę ponad 500 zł plus dodatkowo uzgodnione z nimi kwoty po 50-100 zł. Do tych pisemnych wyjaśnień dołączył kopię mapy ewidencyjnej jego nieruchomości, potwierdzenia wykonanych przelewów świadczeń emerytalnych, wpłaty do komorników, kopię decyzji o waloryzacji emerytury, karty zadłużenia u komorników. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sprawę opatrzono symbolem "6200" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa dotycząca choroby zawodowej. Skoro zaś skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c) ppsa - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jego jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest bowiem związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa), pod warunkiem iż strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Skarżący złożył wymagane oświadczenie, które po złożeniu dodatkowych wyjaśnień znajdujących odzwierciedlenie w przedstawionych dokumentach źródłowych jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Skarżący nie udokumentował co prawda rachunkami deklarowanych wydatków na bieżące opłaty, lekarstwa i wizyty lekarskie jak również zbył milczeniem pytanie o posiadany rachunek bankowy wyciąganie jednak z tego najdalej idących konsekwencji polegających na oddalaniu wniosku strony mogłoby być dla skarżącego krzywdzące. To oczywiście nie oznacza, że okoliczności te należy pomijać. Jak we wszystkim należy jednak zachować odpowiednią relację proporcjonalności. Jeśliby zaś sytuacja finansowa skarżącego była korzystniejsza, to logiczny a wskutek tego prawidłowy jest wniosek, że skarżący nie zapożyczałby się w bankach i parabankach, które obecnie egzekwują swoje wierzytelności przez komorników. Z zasad doświadczenia wynika również, że przy obecnym poziomie cen oraz usług kwota 834 zł jaką skarżący ma do dyspozycji po dokonanych z przyznanej emerytury potrąceniach wystarcza w zasadzie tylko na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany dom gdzie zamieszkuje również nie przekreśla jego starań. Trudno bowiem wymagać od skarżącego jego zbycia celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Rozporządzenia tego rodzaju godziłby bowiem w podstawę egzystencji tego człowieka. Nadto nie należy przeceniać potencjalnej wartości tego domu jeśli weźmie się pod uwagę lokalizację i deklarowany stan wykończenia. Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego.. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.