III SA/Kr 1695/25

|Sygn. akt III SA/Kr 1695/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 kwietnia 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grzegorz Klimek (spr.), Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Inga Gołowska, Protokolant: Sekretarz sądowy Maksymilian Krzanowski, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r., sprawy ze skargi P.B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 listopada 2025 r. nr SW/1015142665 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko T.B. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję w części zobowiązującej skarżącego do uiszczenia odsetek ustawowych za opóźnienie; II. umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie zobowiązania skarżącego do uiszczenia odsetek za opóźnienie.

Zaskarżoną decyzją z dnia 12 listopada 2025 r. nr SW/1015142665 Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej również jako: ZUS, Organ), po rozpatrzeniu odwołania P.B. (dalej również jako: Strona, Skarżący), utrzymał w mocy decyzję z dnia 9 lipca 2024 r. nr SW/1015142665 w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego wraz z odsetkami na dziecko T.B. za okres od 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. 1. W dniu 5 lutego 2023 r. Strona złożyła wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wyniku rozpoznania ww. wniosku, decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. przyznał Stronie świadczenie wychowawcze na dziecko T.B. na okres od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 maja 2024 r. w kwocie 500 zł miesięcznie. W dniu 3 marca 2023 r. A.B. – matka dziecka – również złożyła wniosek o świadczenie wychowawcze na ten sam okres świadczeniowy i na to samo dziecko. W związku z powyższym – pismem z dnia 5 czerwca 2023 r. – Organ wezwał Stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających sprawowanie wyłącznej lub naprzemiennej opieki ad dzieckiem lub złożenie oświadczenia, który z rodziców sprawuje opiekę faktyczną nad dzieckiem. W odpowiedzi na powyższe Strona powiadomiła, że razem z żoną wysłali podwójnie wnioski o świadczenie i w związku z tym prosi by świadczenie przekazywać matce dziecka – A.B. W związku z powyższym w dniu 16 czerwca 2023 r. złożył formularz wycofania wniosku o świadczenie wychowawcze. Decyzją z dnia 21 czerwca 2023 r. Organ umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko T.B. i uchylił przyznane decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. prawo do ww. świadczenia wychowawczego. Jednocześnie w treści ww. decyzji poinformowano, że w odrębnie wydanej decyzji zostanie ustalona kwota nienależnie pobranego świadczenia, którą należy zwrócić. 2. W dniu 9 lipca 2024 r. ZUS wydał decyzję stwierdzającą, że wypłacone świadczenie na dziecko T.B. za okres od dnia 1 czerwca 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. stanowi nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 25 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2024 r. poz. 421 z późn. zm.; dalej jako u.p.p.w.d.) Orzeczono o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, ustalając kwotę do zwrotu w wysokości 500 zł wraz z odsetkami za okres od dnia 1 lipca 2023 r. do dnia 9 lipca 2024 r. (dnia wydania decyzji) w wysokości 58,82 zł. 3. W odwołaniu od powyższej decyzji Strona wyraziła swoje niezadowolenie, nie zgadzając się z ww. decyzją. Wskazała, że tą sprawę wyjaśniła wraz z żoną w czerwcu 2023 r. w siedzibie Organu. Zdaniem Skarżącego to nie on popełnił błąd, lecz to ZUS popełnił błąd w tej sprawie. 4. W wyniku przeprowadzenia postępowania odwoławczego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia 12 listopada 2025 r. W uzasadnieniu Organ streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Wskazał, że zgodnie z art. 22 u.p.p.w.d. w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia wychowawczego, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W ocenie Organu brak jest podstaw do uchylenia decyzji z dnia 9 lipca 2024 r., gdyż na dziecko został już złożony wniosek o przyznanie tego świadczenia przez inną osobę uprawnioną. Jak wynika z akt sprawy, świadczenie przyznano matce dziecka w dniu 27 czerwca 2023 r. na okres trwający od dnia 1 czerwca 2023 r. do dnia 31 maja 2024 r. 5.1. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżając ja w zakresie obciążenia go obowiązkiem zwrotu odsetek. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 25 ust. 3 i 9 u.p.p.w.d. poprzez obciążenie Skarżącego obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego na dziecko T.B. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za okres od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty, w sytuacji gdy wypłata świadczenia wychowawczego nastąpiła na skutek rażącego błędu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych polegającego na tym, że pomimo świadomości Organu tego, iż Skarżący w dniu 16 czerwca 2023 r. złożył oświadczenie o wycofaniu wniosku o świadczenie wychowawcze. Organ w dniu 19 czerwca 2023 roku zlecił jego wypłatę Skarżącemu prowadząc tym samym do wypłaty na rzecz Skarżącego nienależnego świadczenia, co winno skutkować odstąpieniem od obciążania Skarżącego obowiązkiem zwrotu należności ubocznych w postaci odsetek ustawowych za opóźnienie. Mając powyższe okoliczności na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie lub zmianę decyzji poprzez nieobciążanie Skarżącego obowiązkiem uiszczania należności ubocznych w postaci odsetek za opóźnienie naliczanych od kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego. 5.2. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje 6.1. Odnosząc się na wstępie do kwestii kognicji Sądu, należy wpierw przywołać art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej p.p.s.a.), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Zaznaczenia wymaga, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. 6.2. Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. 6.3. Na wstępie wyjaśnić należy, że Skarżący kwestionuje zaskarżoną decyzję jedynie w zakresie obowiązku zwrotu odsetek za zwłokę od nienależnie pobranego świadczenia, nie podważając obowiązku zwrotu "kwoty głównej" (500 zł). Na potwierdzenie powyższego do skargi dołączono przelew zwrotny kwoty 1.000 zł (500 zł na każde dziecko, w zakresie którego wydano identyczne decyzje). W konsekwencji takiego zakresu skargi Sąd orzekał jedynie odnośnie tej części zaskarżonej decyzji (oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji). Ponieważ w decyzji wyraźnie wyodrębniono kwotę należności głównej i kwotę odsetek, takie orzekanie było możliwe. 6.4. W niniejszej sprawie najważniejsze znaczenie ma przepis art. 25 u.p.p.w.d., a w szczególności jego ust. 1, ust. 6 i ust. 9, które stanowią, że: 1. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu. 3. Od kwot nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, 5 i 6, są naliczane odsetki ustawowe za opóźnienie, chyba że przyznanie świadczenia wychowawczego było następstwem błędu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (podkreślenie Sądu). 9. Kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty. 6.5. W orzecznictwie podnosi się (wyrok WSA w Lublinie z dnia 9 grudnia 2025 r., II SA/Lu 537/25; wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), że za błąd organu w rozumieniu art. 25 ust. 3 u.p.p.w.d. uznać należy każdą znaczącą nieprawidłowość, która miała wpływ na zakres merytorycznego rozstrzygnięcia. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 lutego 2024 r. (I OSK 1317/22), dokonując wykładni art. 25 ust. 3 u.p.p.w.d. należy mieć na uwadze, nie tylko prawidłowość procedowania organu, ale również prawidłowość postępowania strony. Na stronie spoczywają bowiem określone ustawowo obowiązki zarówno na etapie składania wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, jak również w trakcie jego pobierania, a w szczególności obowiązek informowania organu o wszelkiej zmianie sytuacji materialnej i osobistej, które mają wpływ na przyznane prawo do świadczenia wychowawczego. Może bowiem mieć miejsce taki przypadek, że niedopełnienie obowiązku przez stronę, czy też wykonanie go z opóźnieniem może być powodem, że decyzja o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie zostanie wydana po upływie znacznego okresu czasu od zaistnienia podstaw do jej wydania. Możliwa jest również taka sytuacja w której zarówno strona jak i organ naruszyły obowiązujące ich zasady, strona z opóźnieniem zawiadomiła organ o zmianie sytuacji materialnej i osobistej, a organ licząc od daty powzięcia informacji postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami ustawowymi prowadził z naruszeniem zasad i terminów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. Stąd też dokonując wykładni art. 25 ust. 3 ustawy należy uwzględniać, aby jej rezultaty były do pogodzenia z różnymi wskazanymi wyżej stanami faktycznymi. Jednym słowem, aby skutki nieprawidłowego postępowania obciążały ten podmiot, który postępuje z naruszeniem prawa czyli organ lub stronę, a w przypadku gdy nieprawidłowości postępowania dotyczą zarówno organu jak i strony – oba te podmioty. 6.6. Przekładając powyższe na stan faktyczny niniejszej sprawy należy zauważyć, że w niniejszej sprawie wniosek o świadczenie wychowawcze złożył zarówno Skarżący jak i matka dziecka. W odpowiedzi na wezwanie Organu – jak wynika z treści odwołania (karty 73-74 akt administracyjnych) – Skarżący wraz z matką dziecka stawili się w oddziale ZUS w celu wyjaśnienia sprawy. W konsekwencji Skarżący w dniu 16 czerwca 2023 r., a więc jeszcze przed wypłatą spornego świadczenia, w drodze elektronicznej wycofał wniosek (podkreślenie Sądu), o świadczenie wychowawcze (karty 45-46 akt administracyjnych). Mimo to Organ w dniu 19 czerwca 2023 r. (podkreślenie Sądu) wypłacił sporne świadczenie. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wypłata spornego świadczenia nastąpiła w wyniku błędu Organu, który na dzień wypłaty posiadał już wiedzę o wycofaniu wniosku. Zatem – w myśl art. 25 ust. 3 u.p.p.w.d. – w zakresie tego wypłaconego świadczenia Organ nie może żądać od Skarżącego odsetek od nienależnie pobranych świadczeń. 6.7. Drugi błąd Organu sprowadza się do zbyt długiego okresu procedowania w zakresie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, takie uchybienie również mieści się w definicji szeroko rozumianego błędu organu w rozumieniu art. 25 ust. 3 u.p.p.w.d. (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 marca 2021 r., II SA/Po 527/20; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2022 r., VIII SA/Wa 618/21; wyroki NSA z dnia 8 lutego 2024 r., I OSK 1317/22, I OSK 1318/22, I OSK 1319/22). W orzeczeniach tych podnosi się, że pojęcie błędu (w rozumieniu art. 25 ust. 3 u.p.p.w.d.) nie jest pojęciem dookreślonym, a zatem należy przyjąć szerokie rozumienie tego pojęcia, które obejmuje różne nieprawidłowe działanie organu, a konsekwencje tego działania bezpośrednio dotyczą strony. Dlatego też jako błąd należy traktować zarówno nieprawidłowe działanie organu na etapie przyznania świadczenia wychowawczego, jak również nieprawidłowe działanie organu na etapie ustalania świadczenia wychowawczego za nienależnie pobrane i naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie (podkreślenie Sądu). Takim nieprawidłowym działaniem jest niewątpliwie opieszałość, długotrwałość prowadzonego postępowania, a więc prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad i terminów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, tym bardziej, że skutki takiego nieprawidłowego działania obciążają stronę (podkreślenie Sądu), albowiem wydłużają okres za który będą należne odsetki ustawowe. W niniejszej sprawie – w myśl art. 28 u.p.p.w.d. – ma zastosowanie procedura określona w Kodeksie postępowania administracyjnego. Organ był tego świadomy, gdyż w treści decyzji obydwu instancji powołuje jako podstawy prawne wydanych decyzji przepisy k.p.a. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z brzmieniem art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W niniejszej sprawie – jak już wspomniano – Skarżący wycofał swój wniosek o świadczenie wychowawcze w dniu 16 czerwca 2023 r. W odpowiedzi Organ w dniu 21 czerwca 2023 r. (a więc praktycznie niezwłocznie, bo po 5 dniach) wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego i uchylił przyznane decyzją z dnia 23 lutego 2023 r. prawo do ww. świadczenia wychowawczego. Jednocześnie w treści decyzji zawarł informację, że w odrębnie wydanej decyzji zostanie ustalona kwota nienależnie pobranego świadczenia, którą należy zwrócić. Jednakże ta druga decyzja (decyzja wydana w I instancji w sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego) została wydana dopiero w dniu w dniu 9 lipca 2024 r., czyli po ponad roku (podkreślenie Sądu). Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, natomiast będąca przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu decyzja organu odwoławczego została wydana 12 listopada 2025 r., czyli po raz kolejny wydanie decyzji zajęło Organowi ponad rok (podkreślenie Sądu). Jedynie na marginesie należy zauważyć, że w toku postępowania odwoławczego Skarżący złożył swoiste ponaglenie do Organu (pismo z dnia 17 marca 2025 r. – karty 79-80 akt administracyjnych). Organ potrzebował prawie 3 miesiące (pismo z dnia 6 czerwca 2025 r. – karta 89 akt administracyjnych) nie – jakby można było oczekiwać – aby wydać decyzję, lecz aby poinformować Stronę, że jego odwołanie "oczekuje na rozpatrzenie". Takie postępowanie Organu (nazywane potocznie "hodowaniem odsetek") stanowi rażące naruszenie terminów na załatwienie sprawy określonych w k.p.a. (podkreślenie Sądu). Jednocześnie powoduje to, że – tylko i wyłącznie z winy Organu – rosną odsetki, które powinny obciążać Stronę. Zatem nie może spotkać się z aprobatą Sądu. W sytuacji znaczących nieprawidłowości organu, zdaniem Sądu, odsetki ustawowe za opóźnienie nie powinny zostać naliczone. Wówczas już organ I instancji powinien wydać decyzję administracyjną o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego, nie orzekając o ustawowych odsetkach za opóźnienie (por. Komentarz do ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, Blicharz Jolanta (red.) Glumińska-Pawlic Jadwiga (red.) Zacharko Lidia (red.), opubl. Lex 2019). Zasady demokratycznego państwa prawnego wyrażone w art. 2 Konstytucji RP, nie pozwalają, ażeby w takich sytuacjach, jak zaistniała w niniejszej sprawie kosztami błędu organu został obciążony obywatel. Nie może być bowiem tak, że organ nakazuje zwrot odsetek ustawowych za opóźnienie w sytuacji, gdy narastanie tych odsetek było wynikiem znaczącej nieprawidłowości samego organu, przy braku jakiegokolwiek zawinienia ze strony Skarżącego. Tego rodzaju praktyki nie są możliwe w demokratycznym państwie prawa, gdzie zasada praworządności jest podstawą jego funkcjonowania 6.8. Podsumowując należy stwierdzić, ze w niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z dwoma rodzajami błędu, tzn. zarówno z nieprawidłowym działaniem Organu na etapie wypłaty świadczenia wychowawczego (vide punkt 6.6. niniejszego uzasadnienia), jak również z nieprawidłowym działaniem Organu na etapie procedowania w zakresie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami. (vide punkt 6.7. niniejszego uzasadnienia). Każdy z nich z osobna, jak również obydwa łącznie stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek okoliczności wątpliwych lub niewyjaśnionych, które mogłyby wskazywać na wpływ działania lub zaniechania Strony na niezasadność wypłaty świadczenia lub na długotrwałość postępowania w sprawie wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami za opóźnienie. Strona – co jasno wynika z akt sprawy – wycofała wniosek jeszcze przed wypłatą jej spornego świadczenia. Strona w żaden sposób nie wpłynęła również na długotrwałe postępowanie w sprawie zwrotu nienależnego świadczenia, wręcz przeciwnie – złożyła pismo z dnia 17 marca 2025 r. stanowiące swoiste ponaglenie do Organu, co jednak na niewiele się zdało. 6.9. Wyjaśniając zakres dokonanego uchylenia w zaskarżonej części (zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji I instancji), stwierdzić należy, że w orzecznictwie (wyrok WSA w Białymstoku z 23 listopada 2021r., sygn. akt II SA/Bk 646/21) podnosi się, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a, sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny legalności sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Obowiązkiem sądu administracyjnego jest bowiem stworzenie takiego stanu, aby w obrocie prawnym nie istniał i funkcjonował żaden akt organu administracji publicznej niezgodny z prawem (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 629). Ponieważ uchybienia wyżej wskazane dotyczą zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia 9 lipca 2024 r., zasadne stało się uchylenie obydwu decyzji w zaskarżonej części. Sąd dokonał również umorzenia postepowania administracyjnego w zaskarżonej części (dotyczącej odsetek) na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Jak również podnosi się w doktrynie i w orzecznictwie przepis ten jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. i art. 208 § 1 O.p. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Powyższe nie powoduje uchylenia ww. decyzji (ani umorzenia postępowania) w zakresie obowiązku zwrotu świadczenia głównego w kwocie 500 zł. W tym zakresie obydwie decyzje pozostają w mocy. 6.10. W konsekwencji za bezprzedmiotowe należało uznać również formułowanie wobec organu wytycznych co do dalszego postępowania, skoro postępowanie w zaskarżonej części zostało umorzone. 6.11. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c oraz § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.