III SA/Kr 1675/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 11 września 2023 r., nr SKO.RD/4120/103/2023 w przedmiocie czasowej rejestracji pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącego R. T. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Starosta D. decyzją z dnia 22 czerwca 2023 r. nr KT.5410.2450.2023.DW czasowo zarejestrował pojazd marki Renault Clio, nr nadwozia: [...] jako samochód ciężarowy. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że ww. pojazd został sprowadzony z zagranicy, a rejestracja czasowa ma na celu przeprowadzenie badania technicznego pojazdu. Do wniosku dołączono: dowód rejestracyjny francuski, tłumaczenie dowodu, dowód zakupu pojazdu z tłumaczeniem, dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju, oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych. W trakcie weryfikacji danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym ustalono, że zgodnie z numerem świadectwa homologacji zawartym pod literką "K", - jest to samochód osobowy o liczbie miejsc siedzących 5, natomiast w dowodzie rejestracyjnym pod pozycją "S.1" figuruje liczba miejsc siedzących 2. Powołując się na wyjaśnienia otrzymane z instytutu transportu samochodowego organ stwierdził, że jest to samochód ciężarowy specjalnego przeznaczenia na bazie samochodu osobowego. Z danych technicznych zawartych w dowodzie francuskim wynika, że jest to pojazd po przeróbkach i zmianach technicznych odwracalnych. Starosta wyjaśnił, że po spełnieniu § 9b rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 305), możliwe jest zarejestrowanie pojazdu jako samochód osobowy, zgodnie ze świadectwem homologacji. W związku z tym, że właściciel nie przedłożył dokumentów potwierdzających zmianę techniczną, organ wydał ww. decyzję. W odwołaniu skarżący R. T. podał, że organ l instancji niewłaściwie ustalił rodzaj pojazdu. Podniósł, że w pozwoleniu czasowym nr [...] w rubryce "rodzaj pojazdu/przeznaczenie" organ l instancji wpisał niezgodnie ze stanem faktycznym wynikającym z danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, złożonym wnioskiem i obowiązującymi regulacjami prawnymi "samochód ciężarowy". Skarżący wyjaśnił, że w decyzji organ powołał się na dokument z Instytutu Transportu Samochodowego, podczas gdy w aktach sprawy takiego dokumentu nie ma. Podniósł, że organ błędnie powołał się na § 9b rozporządzenia, albowiem zawarta w nim norma prawna nie ma zastosowania, ponieważ odnosi się do samochodów ciężarowych o maksymalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5t (kategorii N1) i samochodów ciężarowych o maksymalnej masie całkowitej nie przekraczającej 7,5t (kategorii N2) o nadwoziu BA i BB. Przy piśmie z dnia 6 września 2023 r. skarżący przesłał dokumenty rejestracyjne dwóch pojazdów Renault Clio, które zostały zarejestrowane jako samochody osobowe o dwóch miejscach siedzących pomimo takich samych informacji wpisanych do francuskich dokumentów pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z dnia 11 września 2023 r. nr SKO.RD/4120/103/2023 utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO wskazało, że 3 kwietnia 2023 r. skarżący zwrócił się o czasową rejestrację w celu badania technicznego pojazdu osobowego Renault Clio nr nadwozia: [...], w konsekwencji organ l instancji wydał decyzję, pozwolenie czasowe nr [...] i tablice rejestracyjne [...], jako rodzaj pojazdu wpisano "samochód ciężarowy". W ocenie Kolegium, ustalenia organu l instancji są prawidłowe i wynikają z załączonych przez skarżącego materiałów. Z treści francuskiego dowodu rejestracyjnego wraz z tłumaczeniem wynika bowiem, że przedmiotowy pojazd był zarejestrowany jako pojazd silnikowy o specjalnym przystosowaniu (wpis we francuskim dowodzie rejestracyjnym w miejscu J.1), w miejscu oznaczonym w dowodzie rejestracyjnym "J.3" wpisano natomiast "DERIV VP - NA BAZIE POJAZDU OSOBOWEGO" - zapis ten znajduje się w uwierzytelnionym tłumaczeniu z języka francuskiego. Co jednak istotne, Kolegium ustaliło, że określenie "DERIV VP", które z niewiadomych przyczyn nie zostało przetłumaczone przez tłumacza, oznacza "samochód ciężarowy w nadwoziu samochodu osobowego". W dalszej części tłumaczenia w części S.1 określono liczbę miejsc siedzących 2. SKO wskazało na art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy prawo o ruchu drogowym i wyjaśniło, że podstawę rejestracji stanowi poprzedni dowód rejestracyjny, jeżeli był wydany. W sytuacji zatem kiedy pojazd w poprzednim dowodzie rejestracyjnym widniał jako samochód ciężarowy w nadwoziu samochodu osobowego, to w sytuacji braku dowodu na przywrócenie zmian konstrukcyjnych, należało samochód ten zarejestrować jako samochód ciężarowy. Natomiast zarejestrowanie pojazdu jako osobowy w analizowanej sprawie może nastąpić wyłącznie po dokonaniu zmian konstrukcyjnych i prawnym usankcjonowaniu tych zmian. Odnosząc się do decyzji dotyczących zarejestrowania innych pojazdów SKO wyjaśniło, że nin. postępowanie dotyczy sprawy zarejestrowania ww. pojazdu, nie innych pojazdów. Z tej przyczyny nie sposób w obecnie prowadzonym postępowaniu oceniać zasadność zarejestrowania innych pojazdów, jak i ustalać przyczyn z powodu których inne pojazdy zostały zarejestrowane w taki, a nie inny sposób. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie: - art. 2 pkt 40, 42, 60, 74, 78 oraz pkt 1 podpunkt 1 załącznika nr 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997 Nr 98 poz. 602); - § 11 ust. 1, 2 w związku z załącznikiem nr 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach; - art. 4 lit. a oraz załącznika I część A pkt 1, część C pkt 2.2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE; - art, 7, 8 oraz 77 § 1 k.p.a. Skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z powyższych przepisów kognicja sądu administracyjnego polega na kontroli wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji, a nie na rozstrzyganiu sprawy administracyjnej. Aby Sąd mógł przeprowadzić kontrolę zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, organ ma obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyjaśnienia zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775) w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organy mają obowiązek oprócz rozstrzygnięcia i podania podstawy prawnej, wskazać uzasadnienie faktyczne i prawne, przy czym nie wystarczy jedynie powołanie przepisów prawnych, ale konieczna jest ich wykładania i wskazanie sposobów jej dokonania, które doprowadziły organ do wydana takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organ musi się również odnieść do oświadczeń stron postępowania. Odnosząc powyższe podstawowe zasady postępowania do niniejszej sprawy wskazać należy, że zarówno organ I instancji, jak i II instancji nie dochował ich i nie odniósł się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniach z dnia 14 kwietnia 2023 r. oraz 3 lipca 2023 r. W decyzji I instancji odwołano się do "wyjaśnień otrzymanych z instytutu transportu samochodowego" bez załączenia tychże wyjaśnień do akt postępowania. Pomimo zwrócenia na to uwagi przez skarżącego w odwołaniu z 3 lipca 2023 r. Kolegium w żaden sposób nie odniosło się do ww. zarzutu, nie dołączyło też ww. wyjaśnień do akt postępowania. Skoro wyjaśnienia te były jedynym dowodem, że samochód skarżącego jest samochodem ciężarowym to miały one istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący ani Sąd nie mogą się jednak do nich odnieść ze względu na ich brak w aktach sprawy. Po drugie w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w trakcie weryfikacji danych zawartych we francuskim dowodzie rejestracyjnym ustalono, iż zgodnie z nr świadectwa homologacji zawartym pod poz. K – jest to samochód osobowy o liczbie miejsc siedzących 5, natomiast pod poz. S.1 – wskazano liczbę miejsc siedzących 2. Według organu jest to zatem pojazd po dokonanych przeróbkach i zmianach technicznych odwracalnych. Organ nie wskazał na jakiej podstawie uznał, że ww. przeróbki i zmiany, polegające (jak wynika ze znajdującego się w aktach opisu zmian dokonanych w pojeździe – załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz faktury VAT z 15 września 2023 r. k. 23 i 24 a.a.) na zamontowaniu przegrody i zdemontowaniu kanapy trzymiejscowej (3 miejsc siedzących) przesądziły o zmianie charakteru samochodu z samochodu osobowego na ciężarowy. Pomimo bowiem zauważonej różnicy w liczbie miejsc siedzących, w tym samym dowodzie rejestracyjnym, nie zmieniono pod poz. J kategorii: M1 oznaczającej samochód osobowy, ani też nie zmieniono pod poz. J.2 obowiązującego w UE oznaczenia typu nadwozia AB – HATCHBACK. Owszem pod poz. J.1 znajduje się wg tłumacza przysięgłego "Rodzaj/oznaczenie narodowe: POJAZD SILNIKOWY O SPECALNYM PRZYSTOSOWANIU", a pod pozycją J.3 "Karoseria (oznaczenie narodowe): DERIV-VP - NA BAZIE POJAZDU OSOBOWEGO", ale we francuskim dowodzie rejestracyjnym wskazano także obowiązujące w UE oznaczenia, tj. kat. pojazdu M1 oraz AB-HATCHBACK, które zostały utrzymane pomimo jednoczesnego odnotowania, że jest to POJAZD SILNIKOWY O SPECALNYM PRZYSTOSOWANIU, DERIV-VP - NA BAZIE POJAZDU OSOBOWEGO. W tłumaczeniu przysięgłym francuskiego dowodu rejestracyjnego nigdzie nie zapisano słowa "ciężarowy" ani nie podano kat. pojazdu N1, N2, czy N3. Skoro zatem wg organu I instancji informacje zawarte pod poz. J.1 i J.3 charakterystyczne jedynie dla francuskiego dowodu rejestracyjnego świadczą o zmianie kat. pojazdu z samochodu osobowego na samochód ciężarowy to organ winien wyjaśnić na jakiej podstawie prawnej tak uznał. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji powołano się także na § 9b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U.2015.305), dotyczący samochodów ciężarowych również bez wyjaśnienia dlaczego samochód osobowy wg świadectwa homologacji oraz wg francuskiego dowodu rejestracyjnego w którym wskazano kat. M1 i typ nadwozia AB, uznano za samochód ciężarowy. Pomimo zarzutów skarżącego również organ odwoławczy nie wyjaśniał tych kwestii utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podało, że ustaliło, iż określenie DERIV-VP oznacza "samochód ciężarowy w nadwoziu samochodu osobowego". Nie wskazało jednak na jakiej podstawie faktycznej lub prawnej zapadło to ustalenie. O ile organ I instancji na uzasadnienie zakwalifikowania samochodu skarżącego jako samochód ciężarowy powołał się na nieznane wyjaśnienia instytutu transportu samochodowego, to Kolegium dokonało ustalenia bez podania w ogóle źródła tych ustaleń. Nawet zakładając, że są jakieś znane jedynie organowi II instancji przepisy na ww. okoliczność, to nie wyjaśniono ewentualnych rozbieżności we francuskim dowodzie rejestracyjnym w którym podano, że sporny pojazd jest samochodem osobowym kat. M1, a nie N1. Ponownie rozpoznając sprawę organy zobowiązane będą wyjaśnić, na jakiej podstawie prawnej uznano sporny samochód określony w dowodzie rejestracyjnym jako samochód osobowy HATCHBACK o kat. homologacyjnej M1 za samochód ciężarowy bez podania jako kat. N1, N2 lub N3 (wg klasyfikacji pojazdu dokonanej w tabeli nr 1 załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach Dz.U.2022.1849). Zauważyć należy, że wg art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego I Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U.UE.L.2018.151.1) - kat. M1 (podana w dowodzie rejestracyjnym) oznacza pojazdy silnikowe mające nie więcej niż osiem miejsc siedzących poza miejscem siedzącym kierowcy i niemające miejsc dla pasażerów stojących, niezależnie od tego, czy liczba miejsc siedzących jest ograniczona do miejsca siedzącego kierowcy. Ponadto zgodnie z ust. 2 załącznika I część C ww. rozporządzenia nr 2018/858 pojazdy należące do kat. M1 mają nadwozie o kodzie AB, tj. nazwie hatchback, co oznacza, według definicji z pkt 2.1, kareta (sedan) z podnoszonymi drzwiami z tyłu nadwozia. Organy również w świetle ww. przepisów powinny wyjaśnić, czy faktyczny montaż kratki i demontaż 3 miejsc oraz adnotacja wg prawa francuskiego, że jest to pojazd o specjalnym przystosowaniu zmienił kategorię tego pojazdu, pomimo że nie zostało to odnotowane we francuskim dowodzie rejestracyjnym. Zobowiązane one będą także ustosunkować się do twierdzeń skarżącego zawartych w odwołaniach, szczególnie do oświadczania, że aby "sklasyfikować pojazd jako samochód ciężarowy musi on posiadać europejską kategorię homologacji N1 i nie może posiadać nadwozia hatchback". Ze względu na naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 1, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a o kosztach orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a.