II SA/Bd 1175/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Marlena Krzyżaniak po rozpoznaniu na rozprawie zdalnej w dniu 30 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi B. na na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz B. na kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Starosta T. decyzją z [...] maja 2023 r., nr [...].TP odmówił firmie [...] Sp. j w R. (dalej jako: "Skarżąca") zarejestrowania pojazdu marki M. , nr rejestracyjny [...], o numerze VIN: [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że załączone przez Skarżącą do wniosku pozwolenie czasowe serii PC/AAJ0806378 nie może stanowić podstawy do rejestracji z uwagi na treść przepisu art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, z którego wynika, że rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Starosta zwrócił ponadto uwagę, że Skarżąca do wniosku wszczynającego postępowanie nie dołączyła zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. Jedyną dostępną informacją o terminie kolejnego badania technicznego była informacja zawarta w systemie CEPiK, z której wynika, że termin kolejnego badania technicznego to [...] kwietnia 2023 r. W związku z tym przedmiotowy pojazd w dniu wydania decyzji nie posiada aktualnego badania technicznego, co zdaniem Starosty stanowiło kolejną przyczynę odmowy rejestracji przedmiotowego pojazdu. W ocenie organu załączone przez Skarżącą do wniosku dokumenty nie potwierdzają, że pojazd ten jest własnością Skarżącej. Wątpliwości organu wzbudziła w szczególności umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie zawarta [...] stycznia 2021 r. pomiędzy spółką a [...] J. J.. Jak wskazał Starosta, firma [...] J. J. nabyła przedmiotowy pojazd na podstawie faktury z [...] października 2021 r., więc dopiero z taką datą mogła pojazd przewłaszczyć w drodze umowy. Wcześniej została wystawiona jedynie faktura proforma, która nie jest dokumentem przenoszącym prawo własności pojazdu. Organ zwrócił też uwagę, że zarówno faktura proforma jak i umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie zawierają błędne oznaczenia dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu. Dodał, że o ile jest to mniej istotne w przypadku faktury proforma (nie wywołuje skutków prawnych), o tyle w przypadku umowy przewłaszczenia przedmiotowy pojazd nie jest opisany za pomocą żadnej innej cechy identyfikacyjnej, jak np. numer VIN. Strona w oświadczeniu z [...] marca 2023 r. poinformowała wprawdzie, że doszło do oczywistej omyłki pisarskiej, jednak zdaniem organu to nie wystarcza, bowiem w umowie zawarto zapis, ze zmiany jej postanowień wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie art. 72 ust.1 pkt 1, 4, 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w skrócie "P.r.d.") poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym ustaleniem przez organ, że Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rejestrację wszystkich niezbędnych dokumentów; 2. naruszenie art. 73 ust. 1 ust. 1e pkt 1 P.r.d. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej rejestracji pojazdu, mimo spełnienia wszystkich ku temu przesłanek; 3. naruszenie § 1 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów, poprzez przyjęcie, że Skarżąca do wniosku o rejestrację nie załączyła dowodu własności pojazdu, podczas gdy taki dowód stanowi umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie z [...] stycznia 2021 r.; 4. naruszenie art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie "k.p.a.") poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w szczególności zaniechanie ustalenia kwestii ostateczności i prawomocności decyzji Starosty [...] o rejestracji przedmiotowego pojazdu, która to okoliczność w ocenie Skarżącej stanowi rozstrzygnięcie wstępne; 5. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej ceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, w szczególności wobec uznania, że Skarżąca nie przedłożyła dowodu własności pojazdu, podczas gdy dowodem potwierdzającym przeniesienie prawa własności pojazdu jest umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie z [...] stycznia 2021 r.; 6. naruszenie art. 79a §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewskazanie w piśmie Starosty z dnia [...] maja 2023 r. przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania tegoż pisma spełnione lub wskazanie, co mogło skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony, a mianowicie nie wskazanie na konieczność uzupełnienia wniosku o zaświadczenie o aktualnym badaniu technicznym pojazdu, ponieważ poprzednie straciło ważność w toku postępowania administracyjnego, które zostało przedłużone z przyczyn leżących po stronie organu (nierozpoznanie sprawy w ustawowym terminie). Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium uznało za prawidłowe stwierdzenie organu I instancji, że Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu niebudzącego wątpliwości dowodu własności pojazdu. Organ odwoławczy wywiódł, że zawarty w § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2002 r., poz. 1847) katalog dokumentów potwierdzających własność pojazdu jest katalogiem zamkniętym i nie mieści się w nim umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie. Kolegium dodało, że w Starostwie Powiatowym toczyło się postępowanie w przedmiocie rejestracji przedmiotowego pojazdu i zostało ono zakończone, lecz decyzja o rejestracji, której emanacją jest druk dowodu rejestracyjnego nie weszła do obrotu prawnego na skutek jej nieodebrania przez wnioskodawcę. W skardze na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwą wykładnię skutkująca uznaniem, że Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rejestracje pojazdu dowodu jego własności, podczas gdy dowodem przeniesienia prawa własności pojazdu jest umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie z [...] stycznia 2021 r., co nie budziło wątpliwości Sądu Okręgowego w Łodzi X Wydział Gospodarczy, który wyrokiem z [...] marca 2022 r., w sprawie [...] nakazał wydanie przez J. J. S. przedmiotowego pojazdu, jak również nie budziło wątpliwości Prokuratora Rejonowego w B., który postanowieniem z [...] marca 2023 r. zażądał od J. J. dobrowolnego wydania pojazdu; 2. naruszenie art. 73 ust.1 P.r.d. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy wadliwą decyzję odmawiającą Skarżącej rejestracji pojazdu, pomimo spełniania przezeń wszystkich pozytywnych ku temu przesłanek; 3. naruszenie art. 73 ust. 1e pkt 1 P.r.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o odmowie rejestracji pojazdu, mimo braku przesłanek umożliwiających wydanie decyzji odmownej; 4. naruszenie § 2 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 4 ust. 1-2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracja pojazdów, poprzez przyjęcie, że Skarżąca do wniosku o rejestrację nie załączyła dowodu własności, który stanowią wszystkie dokumenty potwierdzające fakt przeniesienia prawa własności pojazdu; 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. naruszenie art. 138 k.pa. polegające na nieuprawnionym utrzymaniu w mocy przez Kolegium wadliwej decyzji organu I instancji; 2. naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na wybiórczym rozważeniu zebranego materiału dowodowego oraz niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a w rezultacie zaakceptowanie przez organ odwoławczy prowadzenia postępowania przez organ I instancji w sposób sprzeczny z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą zaufania do władzy publicznej, co skutkowała błędnym uznaniem, że skarżący nie przedłożył dowodu własności pojazdu; 3. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu zebranego materiału dowodowego – dowodów z dokumentów (w szczególności: umowy przeniesienia na zabezpieczenie z [...] stycznia 2021 r. , wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi X Wydział Gospodarczy z dnia [...] marca 2022 r., sygn.. akt X GC 1088/21, postanowienia Prokuratora Rejonowego w B. z dnia [...] marca 2023 o żądaniu wydania rzeczy, o przeszukaniu) przemawiających za uznaniem, że skarżący jest aktualnym właścicielem pojazdu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1847 ze zm., w skrócie "P.r.d.") oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. , poz. 2355 ze zm. - dalej: jako "rozporządzenie"). Odmawiając rejestracji przedmiotowego pojazdu organy obu instancji kierowały się treścią przepisu art. 73 ust. 1e P.r.d. w świetle którego organ odmawia rejestracji pojazdu w przypadku braku pozytywnej weryfikacji dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy. Dokumentami tym są: - dowód własności pojazdu lub dokument potwierdzający powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5; - świadectwo zgodności WE lub świadectwo zgodności albo świadectwo zgodności o którym mowa w art. art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia; dopuszczenie jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwo krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 33 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, uznanie dopuszczenia jednostkowego pojazdu, uznanie świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, świadectwo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu, świadectwo unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia - jeżeli są wymagane; - zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego; - dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany; - dowód odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy; - dokument potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy, pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e), samochód ciężarowy (kategoria homologacyjna N1), podrodzaj "furgon", "furgon/podest", "ciężarowo-osobowy", "terenowy", "wielozadaniowy" lub "van" lub samochód specjalny (kategoria homologacyjna Ml i N1), został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że Skarżąca nie przedłożyła wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu niebudzącego wątpliwości dowodu własności pojazdu. Wywiodło też, że zawarty w § 4 rozporządzenia katalog dokumentów stanowiących potwierdzających własność pojazdu jest katalogiem zamkniętym i nie mieści się w nim umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie. Odnosząc się do twierdzeń organu, przywołać należało treść § 4 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dział spadku; 5) umowa o zniesienie współwłasności; 6) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu; 7) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności; 8) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia. Z literalnego brzmienia § 4 ust. 1 rozporządzenia wynika zatem wprost, że katalog dokumentów, które mogą stanowić dowód własności pojazdu nie jest zamknięty. Świadczy o tym użycie przez prawodawcę słowa "w szczególności". Ustalenie, czy wnioskodawca jest właścicielem pojazdu może zatem być dokonane z wykorzystaniem także innych dokumentów, w tym także umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Kolegium nie mogła zatem Sąd nie podziela tym samym stanowiska organu II instancji, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie nie może, w świetle treści § 4 rozporządzenia stanowić podstawy do rejestracji pojazdu. Nie oznacza to jednak, że organy nie powinny ocenić zapisów przedłożonej przez stronę skarżącą umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie pod kątem tego czy potwierdzają one w sposób bezsporny prawo własności pojazdu. Granicą wykorzystania dokumentów jako podstawy do rejestracji pojazdu jest to, aby potwierdzały one niesporne stany w sferze stosunków własnościowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2014 r. sygn. I OSK 910/13). W przedmiotowej sprawie jednakże Kolegium takiej oceny nie dokonało, nie odniosło się także do twierdzeń Skarżącej. W szczególności Kolegium nie wypowiedziało się odnośnie podnoszonej przez organ I instancji okoliczności, że umowa przewłaszczenia zawiera błędne oznaczenia dotyczące numeru rejestracji pojazdu. Należy zauważyć, że Skarżąca domaga się rejestracji pojazdu o numerze rejestracyjnym [...], tymczasem przedłożona umowa przewłaszczenia, faktura proforma i wyrok zaoczny Sądu Okręgowego w Łodzi o wydanie ruchomości wskazują na pojazd [...] o rejestracji [...] – w przeciwieństwie do faktury z [...] października 2021 r., która wskazuje na samochód [...] Viano [...] i postanowienia Prokuratora z [...] marca 2023 r. mówi o wydaniu samochodu [...] o nr rej. [...]. Obowiązkiem organu w przedmiotowym postępowaniu jest ocena czy treść konkretnego przedłożonego dokumentu dotyczy rejestracji tego konkretnego pojazdu, który został wskazany we wniosku, a nie innego. Taka ocena to nie ocena zakresu prawa własności pojazdu wskazanego we wniosku, a jedynie rozstrzygnięcie, czy przedłożony dokument wypowiada się o prawie własności pojazdu wskazanego we wniosku, czy dotyczy innego pojazdu niż wskazano we wniosku. Skutkiem przyjęcia przez Kolegium błędnej wykładni § 4 ust. 1 rozporządzenia i tym samym wykluczenia umowy o przewłaszczenie z zakresu dokumentów, które mogą być podstawą rejestracji pojazdu, jest brak oceny przez organ treści załączonych do wniosku o rejestrację pojazdu dokumentów. W szczególności, jak wyżej wskazano, Kolegium nie oceniło czy potwierdzają one własność przedmiotowego pojazdu, czy też z uwagi na zawarte w dokumentach błędy w numerze rejestracyjnym, nie można uznać, że zachodzi identyczność pomiędzy pojazdem opisanym we wniosku a w dokumentach mających potwierdzać prawo jego własności. W rezultacie zatem organ odwoławczy, przyjmując błędną wykładnie § 4 ust. 1 rozporządzenia nie dokonał ustaleń niezbędnych do załatwienia sprawy, co mogło mieć wpływ na jej wynik (naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.). Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględniając przedstawione wyżej uwagi, organ dokona weryfikacji załączonych przez Skarżącą do wniosku dokumentów, w szczególności oceniając czy potwierdzają one prawo własności tego konkretnego pojazdu, który Skarżąca chce zarejestrować. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego wpisu od skargi (200 zł), wysokość opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego (480 zł), wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).