III SA/Kr 162/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. H. i W. H. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. H. i W. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 listopada 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a zwolnić skarżących od kosztów sądowych

W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 lutego 2017 roku wzywającego do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 30 listopada 2016 roku w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych objętych modernizacją ewidencji gruntów i budynków skarżący L. H. i W. H. złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia zawartego w formularzu "PPF" wynika, że skarżący prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Ich miesięczny dochód wynosi 2.270 zł i stanowi go renta W. H. w wysokości 850 zł i emerytura L. H. w wysokości 1.420 zł. W skład majątku wnioskodawców wchodzi dom o powierzchni mieszkalnej 50 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1,53 hap. Skarżący nie zadeklarowali posiadania zasobów pieniężnych, ani cennych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Ich stałe miesięczne wydatki przedstawiają się następująco: gaz 80 zł, telefon ok. 40 zł, telefon komórkowy ok. 50 zł, prąd 95 zł, woda 30 zł, wywóz śmieci 16 zł, O.N.(?) 200 zł, nawóz i środki ochrony roślin 100 zł, lekarstwa ok. 400 zł, dojazdy do lekarza 60 zł, ubezpieczenie budynku 70 zł, internet 45 zł, żywność ok. 700 zł, telewizor 23 zł, ubezpieczenie ciągnika 12 zł, przegląd 16 zł, podatek 5 zł, węgiel i drewno 330 zł. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy podnieśli, iż ze względu na ich stan zdrowia ponoszą ogromne wydatki na konieczne leczenie. W. H. cierpi na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (P.O.Ch.P.) z czym wiążą się pobyty w szpitalu, a L. H. przeszła ciężki wypadek, którego skutkiem był pęknięty kręgosłup. Dodatkowo skarżący ponoszą wydatki na konieczne utrzymanie domu, dlatego dodatkowe opłaty przewyższają ich możliwości finansowe. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje. Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagają się skarżący, obejmuje m. in. zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części. Użyte w art. 246 p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa. Powinno mieć zatem miejsce jedynie w tych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków finansowych na udział w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej skarżących i ich zdolności płatniczych należało uznać, iż wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść kosztów sądowych we własnym zakresie. L. H. i W. H. posiadają, co prawda, stałe miesięczne źródło utrzymania w postaci świadczeń: rentowego i emerytalnego w łącznej wysokości 2.270 zł, jednakże wydatki które ponoszą w miesiącu na konieczne utrzymanie i leczenie pochłaniają całość uzyskiwanych dochodów. Skarżący są osobami schorowanymi, pozostającymi w stałym leczeniu, a ich wydatki na zakup leków i dojazdy na wizyty lekarskie stanowią znaczne obciążenie domowego budżetu. Wnioskodawcy nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, ani cennych przedmiotów, które mogłyby zostać spieniężone. Zestawienie wysokości uzyskiwanego dochodu oraz kosztów koniecznego utrzymania i leczenia skarżących prowadzi do wniosku, że L. H. i W. H. nie są w stanie poczynić oszczędności celem pokrycia kosztów sądowych niniejszego postępowania. Przyznać zatem należało prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić wnioskodawców od kosztów sądowych na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.