III SA/Kr 1517/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 września 2021 r. nr SKO-GN-4160-103/21 w przedmiocie wznowienia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości skargę oddala.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu postanowieniem z dnia 7 września 2021 r. nr SKO-GN-4160-103/21, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej: "k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia L. S. (dalej: skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta N. z dnia 30 lipca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczna decyzją Prezydenta Miasta N. z dnia 2 kwietnia 2015 r. znak: [...] o rozgraniczenie nieruchomości gruntowych położonych w N. w obrębie [...] przy ul. [...] stanowiącej działkę gruntu o numerze ew. 1/3, w obr. [...], obj. Kw Nr [...], z działkami gruntu o numerach ewidencyjnych 1/2, oraz 1/6 obj. Kw Nr [...], 1/7 obj. Kw Nr [...], 1/8 obj. Kw Nr [...], 1/9 obj. Kw Nr [...], 2/2 obj. Kw Nr [...], 3 obj. Kw Nr [...]. Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Postanowieniem z dnia 30 lipca 2021r., znak: [...] Prezydent Miasta N. orzekł o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta N. z dnia 2 kwietnia 2015r., znak: [...] o rozgraniczeniu nieruchomości gruntowych położonych w N. w obrębie [...] przy ul. [...] stanowiącej działkę gruntu o numerze ew. 1/3, w obr. [...], obj. Kw Nr [...], z działkami gruntu o numerach ewidencyjnych 1/2, oraz 1/6 obj. Kw Nr [...], 1/7 obj. Kw Nr [...], 1/8 obj. Kw Nr [...], 1/9 obj. Kw Nr [...], 2/2 obj. Kw Nr [...],3 obj. Kw Nr [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że skarżący nie zachował terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., gdyż jego wniosek o wznowienie postępowania został złożony osobiście w Kancelarii Ogólnej Urzędu Miasta N. w dniu 21 lutego 2019r., natomiast o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia dowiedział się w dniu 16 listopada 2017r. W wyniku postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że skarżący w dniu 16 listopada 2017r. złożył w Starostwie Powiatowym w N. Wniosek zarejestrowany pod numerem [...] o udostępnienie materiałów Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Organ poinformował, że ze znajdującej się w aktach kopii ww. wniosku wynika, że żądane dokumenty m.in. dane z operatu podziału działki ew. nr 2 w obr. [...] zaewidencjonowanego w dniu 14 sierpnia 1992r. w zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...] oraz szkic połowy z podziału działki 1 w obrębie [...] zaewidencjonowany pod numerem [...], skarżący otrzymał w dniu 16 listopada 2017r. Organ wskazał również, że załączone do wniosku o wznowienie materiały z operatu nr [...] ( mapa uzupełniająca, dziennik pomiarowy, szkic podstawowy) oraz szkic połowy z operatu [...] posiadają potwierdzenie zgodności kopii z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 16 listopada 2017r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżący wniósł zażalenie, zarzucając, że błędnie wskazano w uzasadnieniu postanowienia, że dokumenty, na których oparł wniosek o wznowienie zostały przez niego uzyskane w dniu 16 listopada 2017r. Podkreślił, że we wniosku o wznowienie wskazał, iż zasadniczą przesłanką wznowienia jest ujawnienie się kluczowego dokumentu, którym jest operat techniczny z podziału działki ewidencyjnej nr 2 położonej w obr. [...] miasta N. na działki ewidencyjne 2/1 i 2/2, wpisany do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] w dniu 14.08.1992r. Zdaniem skarżącego istnienie tego dokumenty ujawniło się po wydaniu decyzji rozgraniczeniowej, co potwierdza pismo Starostwa Powiatowego w N. z dnia 7 czerwca 2018r., załączone do wniosku. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, organ wydał opisane na wstępie postanowienie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że skarżący swój wniosek o wznowienie postępowania oparł na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a do wniosku załączył kopię operatu podziału działki ew. nr 2 obr. [...] znajdującego się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w N., wpisanego do ewidencji ośrodka w dniu 14 sierpnia 1992r., pod nr [...], a której nie uwzględnił geodeta, upoważniony przez Prezydenta Miasta N. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przeprowadził postępowanie, w którym ustalił, że o istnieniu powyższego dokumentu Pan L. S. wiedział już w dniu 16 listopada 2017r., gdyż w tym dniu złożył w Starostwie Powiatowym w N. Wniosek zarejestrowany pod numerem [...] - (kopia znajduje się w aktach sprawy) o udostępnienie materiałów Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, a żądane dokumenty, m.in. dane z operatu podziału działki ew. nr 2 w obr. [...] zaewidencjonowanego w dniu 14 sierpnia 1992r. w zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...] oraz szkic połowy z podziału działki 1 w obrębie [...] zaewidencjonowany pod numerem [...], skarżący otrzymał w dniu 16 listopada 2017r. Kolegium ustaliło również, że skarżący posiadał wiedzę o istnieniu powyższego operatu technicznego z podziału działki ewidencyjnej nr 2 położonej w obr. [...] miasta N., wpisanego do ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] w dniu 14.08.1992r. również w chwili składania do tut. Kolegium wniosku z dnia 15.01.2018r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta N. z dnia 2 kwietnia 2015r., znak: [...] o rozgraniczeniu nieruchomości gruntowych położonych w N. w obrębie [...] w części dotyczącej rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej działkę gruntu o numerze 1/3, w obr. [...] o pow. 0,2789 ha, z działką gruntu o numerze ew. 2/2, w obr. [...] o pow. 0, 4892 ha. Obie wykazane daty w ocenie Kolegium wskazują, że skarżący złożył wniosek z dnia 20 lutego 2019r. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta Miasta N. z dnia 2 kwietnia 2015r., znak: [...] o rozgraniczeniu nieruchomości z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcia, w szczególności.: - art. 124 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej postanowienia, gdyż jako podstawa prawa postanowienia wskazany został nieistniejący przepis, tj. art. 149 § 1 pkt 3 k.p.a., który to przepis nie występuje w k.p.a., - art. 148 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ I instancji prawidłowo ocenił, że jego wniosek został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia i dopełnił należycie swe obowiązki w zakresie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, - art. 147 k.p.a. poprzez bezpodstawne pominięcie przy ocenie sprawy i wniesionego zażalenia możliwości wznowienia postępowania z urzędu, a zatem niezależnie od złożonego wniosku strony, oraz bezpodstawnego pominięcia możliwości wszczęcia postępowania z urzędu z uwagi na istotność wskazanej przesłanki wznowienia, - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym i brak umożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem postanowienia, - art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, wybiórczą analizę sprawy i poczynienie błędnych wniosków, niewyjaśnienie wszelkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia oceny postanowienia organu I instancji, poprzez bezkrytyczne uznanie za zasadne stanowiska zawartego w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania, błędne uznanie, że organ I instancji prawidłowo zweryfikował kwestię terminu złożenia wniosku o wznowienie, pomimo, że wniosek taki nie znajduje żadnego uzasadnienia w materiale zgromadzonym w sprawie, całkowite pominięcie istotnego aspektu w postaci możliwości wznowienia postępowania z urzędu, naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny arbitralnej, nie popartej dowodami oraz bezkrytycznie aprobującej stanowisko strony kwestionującej wznowienie. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, skarżący rozwinął powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Na wstępie wskazać trzeba, że niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), ze względu na konieczność jej rozpoznania, a także uwzględniając aktualną sytuację epidemiczną, jak również brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 7 września 2021 r. utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta N. z dnia 30 lipca 2021 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczna decyzją Prezydenta Miasta N. z dnia 2 kwietnia 2015 r., wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy rozdziału 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.)., zwanej dalej k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wystąpi któraś z enumeratywnie wymienionych w tym przepisie przyczyn. Ponadto przesłanki wznowienia zawierają art. 145a i art. 145b k.p.a. W niniejszej sprawie wnioskowaną podstawa wznowienia postępowania było wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zasadniczo postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich polega na badaniu przez organ, który wydał decyzję w I instancji, formalnych przesłanek wznowienia i zmierza do ustalenia, czy istnieją ustawowe podstawy wznowienia. Spełnienie tego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w kolejnej - drugiej fazie, stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na tym etapie organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 § 1 i 2 k.p.a., tj. odmową uchylenia decyzji dotychczasowej lub uchyleniem tej decyzji i wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, ewentualnie stwierdzeniem wydania decyzji z naruszeniem prawa z jednoczesnym wskazaniem okoliczności, z powodu których nie uchylono tej decyzji. Uchylenie decyzji ostatecznej z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. obwarowane jest łącznym wystąpieniem czterech warunków: ujawnione okoliczności faktyczne i dowody są istotne dla sprawy (1), okoliczności faktyczne lub dowody są nowe (2), okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej (3), okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję (4). Jeżeli którykolwiek z warunków nie został spełniony, niemożliwe jest uchylenie decyzji ostatecznej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2021 r., I GSK 1769/18, LEX nr 3188674). Tym niemniej na wstępie konieczne jest spełnienie przesłanek dotyczących pierwszego etapu postępowania. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Zgodnie z art. 148 §1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zgodzić się należy z poglądem wyrażonym w doktrynie, że wskazany termin ma charakter prekluzyjny, który nie może zostać przywrócony na zasadach określonych w art. 58 k.p.a. (zob. M. Jaśkowska [w:] M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 148). Trafnie w jednym z wyroków Naczelny Sąd Administracyjna stwierdził, że w przypadku, gdy wniosek został złożony po upływie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, konieczne jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ administracji obowiązany jest bowiem z urzędu badać zachowanie terminu, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Podkreślić przy tym należy, że termin, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Zatem stwierdzenie przez organ w fazie wstępnej postępowania faktu uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy. W konsekwencji musi skutkować odmową wznowienia postępowania z przyczyn formalnych. Podkreślić także należy, że ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Oczywiście, to nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy (Wyrok NSA z 3.03.2022 r., I OSK 606/19, LEX nr 3317932). W niniejszej sprawie nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji, a nieznanym organowi, który wydał decyzję, według skarżącego, miał być operat podziału działki 2 w obrębie [...] Miasta N. zaewidencjonowany w dniu 14 sierpnia 1992r. w zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...]. Organ I instancji trafnie jednak ustalił, że skarżący o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia dowiedział się w dniu 16 listopada 2017r. W tymże dniu skarżący złożył bowiem w Starostwie Powiatowym w N. wniosek zarejestrowany pod numerem [...] o udostępnienie materiałów Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego. Z kolei ze znajdującej się w aktach kopii ww. wniosku wynika, że żądane dokumenty m.in. dane z operatu podziału działki ew. nr 2 w obr. [...] zaewidencjonowanego w dniu 14 sierpnia 1992r. w zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...] oraz szkic połowy z podziału działki 1 w obrębie [...] zaewidencjonowany pod numerem [...], skarżący otrzymał w dniu 16 listopada 2017r. Co więcej kwestia powyższego operatu była ponadto podnoszona w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie (III SA/Kr 811/18), co wynika z uzasadnienia wyroku z dnia 31 listopada 2018r. znajdującego się w bazie CBOIS. Dodatkowo należy także zauważyć, że skarżący sam nie podaje w skardze kiedy dokładnie wszedł w posiadanie przedmiotowego dokumentu, czy też dowiedział się o jego istnieniu lub, że znajduje się w określonym miejscu. Z wnioskiem o wznowienie wystąpił zaś dopiero 20 marca 2019r. dołączając do niego pismo ze Starostwa Powiatowego w N. z dnia 7 czerwca 2018r., w którym w nawiązaniu do pisma skarżącego z dnia 29 maja 2018r. wskazano, że operat techniczny z 14 sierpnia 1992r. znajduje się w ewidencji Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr [...] (a więc ten nowy dowód w sprawie, który miał stanowić podstawę wznowienia postepowania rozgraniczeniowego). Tym niemniej skarżący z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił dopiero 20 marca 2019r. (data stempla 21 marca 2019r.). Zdaniem Sądu z kolei nie ma znaczenia dla terminu określonego 148 §1 k.p.a., kiedy skarżący znalazł się w posiadaniu nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji rozgraniczeniowej, a nieznanego organowi, który wydał decyzję. Zwrot "strona dowiedziała się" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować nową okoliczność w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania (wyrok NSA z 10.03.2022 r., II OSK 740/21, LEX nr 3328884). Istotne jest bowiem, kiedy się skarżący dowiedział o istnieniu owego dokumentu. Skoro wiedział z całą pewnością w 2018r. (załączył bowiem wskazane wyżej pismo do wniosku o wznowienie postępowania), że przedmiotowy dokument znajduje się w określonym organie to mógł od razu złożyć wniosek o wznowienie. Stąd wniosek z marca 2019r. jest wnioskiem spóźnionym i uchybia ustawowemu terminowi. Na marginesie należy zaznaczyć, że termin ten liczony jest od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1135/20, wyrok NSA z 21.06.2021 r., II OSK 1670/20, LEX nr 3243765). Konkludując należy podkreślić, że przesłanką decydującą o wznowieniu postępowania z uwagi na fakt wyjścia na jaw istotnej dla sprawy nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji, a nieznanego organowi, który wydał decyzję, jest dochowanie prekluzyjnego, jednomiesięcznego terminu liczonego od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania i nie ma przy tym znaczenia, czy strona posiada tenże dokument, czy jedynie wie o fakcie jego istnienia. W razie bowiem jego uchybienia wznowienie postępowanie jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie prawa. Stąd organ administracyjny jest zobligowany do dokładnego sprawdzenia, czy został on dochowany. Należy także wskazać, że zarzut wydania zaskarżonego postanowienia bez podstawy prawnej, jak również w wyniku naruszenia innych przepisów procedury administracyjnej jest bezzasadny. Jako oczywistą omyłkę należy uznać powołanie się przez Kolegium na art. 149 §1 pkt 3 k.p.a., a nie na art. 148 §1 k.p.a. Organy obu instancji w sposób wszechstronny wyjaśniły okoliczności sprawy, co znalazło swój wyraz w uzasadnieniach obu postanowień. Z kolei niewznowienia postępowania rozgraniczeniowego z urzędu nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zgodnie bowiem z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.12.2021 r. (II OSK 2216/21, LEX nr 3288669) wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem nie obowiązkiem organu. Organ wszczyna z urzędu postępowanie wznowieniowe, jeżeli na podstawie znanych mu okoliczności faktycznych uzna, że zaistniała jedna z przyczyn wznowienia. Jest to więc prawo organu, które staje się jego obowiązkiem dopiero, gdy taka przyczyna się pojawi. Nie można jednak, na podstawie przepisów k.p.a., doprowadzić do wyegzekwowania od organu inicjatywy w tym zakresie, tzn. sprawić, by z tego prawa skorzystał w każdej ostatecznie zakończonej sprawie w celu sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy wznowienia. Do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu nie jest więc wystarczające subiektywne przekonanie skarżącego kasacyjnie, że organ tak właśnie powinien postąpić. Stanowisko to jest również akceptowane w doktrynie (zob. T. Kiełkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, art. 147). Co więcej zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nieskorzystanie przez organ administracji publicznej z możliwości wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania nie podlega kontroli legalności decyzji (postanowień) dokonywanej przez sąd administracyjny, gdyż w tego rodzaju sprawach żaden tego rodzaju akt nie może być wydany. Odmienny pogląd prowadziłby do sytuacji, w której strona mogłaby w istocie w każdym czasie, po upływie miesięcznego terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., domagać się od organu wznowienia postępowania z urzędu w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8 k.p.a., a organ byłby zobligowany do wydania orzeczenia, od którego strona mogłaby się następnie odwołać (Wyrok NSA z 19.05.2021 r., I OSK 3331/18, LEX nr 3197412). Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.