III SA/Kr 1326/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. D. na akt Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu z zasobów Gminy I. uchyla zaskarżony akt, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego G. S. - Kancelaria Radcy Prawnego w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści ) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.

K. D. w dniu 17 kwietnia 2014 r. złożyła wniosek o przyznanie pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy. W dniu 26 kwietnia 2017 r. uaktualniła wniosek, który został rozpatrzony w oparciu o obowiązującą uchwałę Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dziennik Urzędowy Województwa z 2015 r., poz. 4508).. Organ ustalił, że K. D. jest zameldowana na pobyt stały w lokalu mieszkalnym przy ul. P w K, obejmującym dwa pokoje, kuchnię oraz przynależności o łącznej powierzchni użytkowej 34,57 m2, w tym powierzchni pokoi 25,80 m2. Struktura i powierzchnia lokalu została potwierdzona przez zarządcę budynku, na złożonym przez zainteresowaną druku wniosku mieszkaniowego. Do obliczenia zaludnienia lokalu wzięto pod uwagę 5 osób, zgodnie z ilością osób wskazanych do opłaty za media. Powierzchnia mieszkalna przypadająca na jedną osobę w lokalu wynosi więc 5,15 m2. Prezydent Miasta aktem prawnym z dnia z dnia 4 lipca 2017 r. znak [...] ponownie negatywnie rozpatrzył wniosek K. D. W sprawie orzekał już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wyrokiem z dnia 24 lutego 2015 r. Sygn. akt III SA./Kr 1624/14 uchylił wcześniejszy akt prawny Prezydenta Miasta z dnia 27 czerwca 2014 r. znak: [...] - o odmowie udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy. Zgodnie z uchwałą, Gmina świadczy pomoc mieszkaniową osobom wykazującym niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe i osiągającym niskie dochody. Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które zamieszkują i są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu, położonym na terenie Gminy. Za lokal o nadmiernym zaludnieniu uważa się lokal mieszkalny, w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypada mniej niż 5 m2 ogólnej powierzchni mieszkalnej. Zdaniem organu jak wyżej wskazano lokal mieszkalny przy ul. P w K, obejmuje dwa pokoje, kuchnię oraz przynależności o łącznej powierzchni użytkowej 34,57 m2, w tym powierzchni pokoi 25,80 m2. W lokalu zamieszkuje 5 osób. Powierzchnia pokoi przypadająca na jedną osobę w lokalu wynosi więc 5,15 m2. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, nie ma podstaw prawnych do dalszej weryfikacji złożonego wniosku mieszkaniowego z tytułu zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu. Przeprowadzona w dniu 26 maja 2017 r. wizja lokalowa mająca na celu ustalenie faktycznej ilości osób zajmujących lokal mieszkalny przy ul. P w K, jak również struktury i powierzchni mieszkalnej ww. lokalu wykazała iż: lokal znajduje się w budynku zamieszkania zbiorowego. Struktura lokalu to przedpokój, pokój, łazienka i pomieszczenie częściowo przedzielone, w taki sposób, że jedna część użytkowana jest jako kuchnia, natomiast druga część użytkowana jest jako pokój. Powierzchnia części kuchennej to 3,38 m2, a części pokojowej to 8,61 m2. Przedzielenie ww. pomieszczenia ma charakter trwałej przegrody budowlanej, jednakże nie jest ono całkowite, gdyż wypada w świetle okna i kończy się około 50 cm przez oknem, tworząc przestrzeń na całej wysokości pomieszczenia. W lokalu zamieszkuje 5 osób. Organ stwierdził, że za lokal o nadmiernym zaludnieniu uważa się lokal mieszkalny, w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypada mniej niż 5 m2 ogólnej powierzchni mieszkalnej. Lokal mieszkalny nr 1 przy ul. P w K pierwotnie obejmował 1 pokój oraz kuchnię. Taką strukturę zarządca budynku potwierdził w drugim ze złożonych wniosków tj. z dnia 26 kwietnia 2017 r. Aktualnie kuchnia została częściowo przedzielona w taki sposób, że jedna część użytkowana jest jako kuchnia, natomiast druga część użytkowana jest przez K. D. jako pokój. Powierzchnia części pokojowej to 8,61 m2. Ustalona w ten sposób powierzchnia mieszkalna lokalu wynosi 25,76 m2. Uwzględniając fakt, iż w lokalu zamieszkuje z zamiarem stałego pobytu 5 osób, powierzchnia pokoi przypadająca na jedną osobę wynosi obecnie 5,15 m2. W myśl § 2 ust. 8 pkt 1 załącznika Nr 1 powołanej wyżej uchwały Rady Miasta do obliczenia zaludnienia w lokalu, bierze się pod uwagę całkowitą powierzchnię wszystkich pokoi w lokalu. W tej sytuacji, nie ma możliwości zweryfikowania wniosku wyłącznie przy uwzględnieniu pokoju o powierzchni 8,61 m2, który zajmuje K. D. K. D. pismem z dnia 1 sierpnia 2017r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie przyznania prawa do ubiegania się o gminną pomoc mieszkaniową. Wskazała, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. P pierwotnie obejmował 1 pokój oraz kuchnię i tę strukturę lokalu potwierdził zarządca budynku we wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej z dnia 26 kwietnia 2017 r. Kuchnia została przedzielona. Zgodnie z ustaleniami z wizji lokalnej przedzielenie kuchni stworzyło zbyt ciasne pomieszczenia, w których utrudnione jest poruszanie się, Nie zostały zapewnione minimalne powierzchnie użytkowe dla poszczególnych urządzeń. Wizja lokalna potwierdziła, że bezpieczeństwo użytkownika pomieszczenia wydzielonego z kuchni naraża ją na bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia. Wyliczenie powierzchni mieszkaniowej jest błędne, ponieważ do ustalenia powierzchni pokoju ww. lokalu nie powinno być wliczone pomieszczenie prowizorycznie wydzielone z kuchni. W tych okolicznościach spełniona jest przesłanka do ubiegania się o najem lokalu z tytułu nadmiernego zaludnienia.. Organ w piśmie z dnia 1 września 2017 r. podtrzymał stanowisko przedstawione w piśmie z 4 lipca 2017 r., znak: [...]. Zasady kwalifikowania osób do pomocy mieszkaniowej Gminy zostały określone w akcie prawa miejscowego tj. uchwale Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (tekst jednolity: Dziennik Urzędowy Województwa z 2017 r., poz. 2105). Uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi osoby, które miedzy innymi przesłankami zamieszkują z zamiarem stałego pobytu w lokalu położonym na terenie K, w którym powierzchnia mieszkalna w przeliczeniu na osobę jest mniejsza niż 5 m2; Przeprowadzona w dniu 26 maja 2017 r. wizja lokalowa mająca na celu ustalenie faktycznej ilości osób zajmujących lokal mieszkalny przy ul. P w K, jak również struktury i powierzchni mieszkalnej ww. lokalu wykazała, aktualnie kuchnia została częściowo przedzielona w taki sposób, że jedna część użytkowana jest jako kuchnia, natomiast druga część użytkowana jest przez Panią jako pokój. Powierzchnia części pokojowej to 8,61 m2. Pokój zajmowany przez Pani córkę wraz z trójką dzieci nie został udostępniony do pomiarów podczas wizji. W tym stanie rzeczy, do ustalenia powierzchni ww. pokoju przyjęto powierzchnię 17,15 m2 potwierdzoną przez zarządcę budynku na druku wniosku 19 kwietnia 2017 r .a ustalona w ten sposób powierzchnia mieszkalna całego lokalu wynosi 25,76 m2. Tym samym powierzchnia pokoi przypadająca na jedną osobę wynosi obecnie 5,15 m2, za lokal o nadmiernym zaludnieniu uważa się lokal mieszkalny, w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypada mniej niż 5 m2 ogólnej powierzchni mieszkalnej. Brak jest zatem podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia 4 lipca 2017 r. znak: [...]. K. D. wniosła skargę na powyższy akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzuciła błędną interpretację aktu prawa miejscowego i wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu oraz przyznanie prawa do lokalu z zasobu Gminy. Jak wynika z ustaleń organu lokal przy ulicy P składa się z 2 pokoi, kuchni. Zarzuciła naruszenie:- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. - przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,- art. 7 K.p.a. - przez nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela, - art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego - przez odmowę zakwalifikowania skarżącej do ubiegania się o przyznanie lokalu z zasobu Gminy w sytuacji spełniania przez skarżącą ustawowych kryteriów uzyskania pomocy mieszkaniowej. Wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu oraz dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci wydruku z księgi wieczystej [...] oraz umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. P. Wskazała, że organ błędnie ustalił, iż lokal przy ul. P nie spełnia warunku przeludnienia. Organ za podstawę obliczeń przyjął łączną powierzchnię dwóch pokoi 25,80 m2 oraz 5 osoby zamieszkujące w lokalu. Tymczasem lokal ten składa się z 1 pokoju o pow. 17,15 m2 - ta powierzchnia powinna zostać przyjęta za podstawę obliczeń. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że skarżąca nie spełnia kryterium niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych tj. zamieszkiwania w lokalu o nadmiernym zaludnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola sądu obejmuje także orzekanie w sprawach skarg, m.in. na inne niż decyzje i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Kwestionowane skargą pismo Prezydenta Miasta z dnia 4 lipca 2017r znak [...], jak wynika z analizy obowiązujących w tej kwestii przepisów, przebiegu postępowania w tym przedmiocie i uzasadnienia tego pisma, zostało skierowane do skarżącej na etapie ustalenia przez organ spełnienia przez nią warunków do umieszczenia jej na liście mieszkaniowej. Nie jest to więc z pewnością akt dotyczący odmowy skierowania skarżącej do zawarcia umowy o najem konkretnego lokalu mieszkalnego, który podejmowany jest w późniejszym etapie, a który nie podlega kontroli sądu administracyjnego lecz kognicji sądów powszechnych (postanowienie NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/12), lecz pismo to jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Skarga została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z 1 sierpnia 2017 r. (data wpływu do Urzędu Miasta), dlatego też podlegała ona rozpatrzeniu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, potrzymane zostało stanowisko w sprawie, które przekazano pismem z 1 września 2017r znak: [...]. W ocenie Sądu skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna. Wskazany akt Prezydenta Miasta został wydany na podstawie uchwale Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń. Należy jednak wskazać odnośnie zarzutu naruszenia art. - art. 7 i 77 § 1 K.p.a., że postępowania w sprawie wynajmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy nie są postępowaniami administracyjnymi w sprawach mieszczących się w zakresie obowiązywania K.p.a., określonych przepisem art. 1 pkt. 1 i 2 K.p.a. W sytuacji ubiegania się o przyznanie pomocy mieszkaniowej z zasobów Gminy, Prezydent Miasta nie prowadzi postępowania administracyjnego mającego zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, którego wszczęcie, przebieg i poszczególne etapy, oraz możliwość zaskarżania rozstrzygnięć zapadłych w jego toku uregulowanie są przepisami K.p.a. Tok postępowania wszczętego wnioskiem o przyznanie lokalu z zasobów gminy wynika z treści uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015r. i determinowany jest koniecznością dokonania ustaleń, czy ubiegający się o lokal spełnia warunki określone tą uchwałą, przy czym – jak wynika z treści § 7 pkt 4 uchwały, dokonywanie tych ustaleń uwarunkowane jest złożeniem oświadczeń zawierających dane prawdziwe, gdyż złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajanie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku. Biorąc pod uwagę treść tego przepisu, oraz informacje wynikające ze złożonego przez skarżącą wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej należało uznać, że Prezydent naruszył wskazane poniżej uregulowania zawarte w treści uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. Zgodnie z § 11 ust. 3 uchwały uprawnionymi do ubiegania się o najem lokalu z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych są między innymi: osoby, które są zameldowane na pobyt stały w lokalu o nadmiernym zaludnieniu położonym na terenie Gminy. Zgodnie definicją zawartą w § 2 pkt 11 uchwały - lokal o nadmiernym zaludnieniu – lokal w którym na jedną osobę zameldowaną na pobyt stały oraz zamieszkującą przypada mniej niż 5 m2 powierzchni mieszkalnej. Powierzchnia mieszkalna to całkowita powierzchnia wszystkich pokoi (§ 2 pkt 15 uchwały). Organ przyjął, że skarżąca zameldowana jest na pobyt stały w lokalu mieszkalnym przy ul. P w K, obejmującym dwa pokoje, kuchnię oraz przynależności o łącznej powierzchni użytkowej 34,57 m2, w tym powierzchni pokoi 25,80 m2. W lokalu zamieszkuje 5 osób. Powierzchnia pokoi przypadająca na jedną osobę w lokalu wynosi więc 5,15 m2. Stanowiska zaprezentowanego przez organ nie sposób podzielić. Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. P w K pierwotnie obejmował 1 pokój oraz kuchnię. Taką strukturę zarządca budynku potwierdził w drugim ze złożonych wniosków tj. z dnia 26 kwietnia 2017 r. W odniesieniu do powierzchni pokoi niewątpliwie – na co zwrócił organ w odpowiedzi na skargę - struktura i powierzchnia lokalu została potwierdzona przez zarządcę budynku na złożonym przez skarżącą druku wniosku mieszkaniowego. Organ przyjął, że przedzielenie pomieszczenia i oddzielenie części kuchennej od pokojowej zmieniło powierzchnię mieszkalną i utworzyło w mieszkaniu dwa pokoje. Takie zapatrywanie jest błędne. Wynika to choćby z przeprowadzonych przez Sąd dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci wydruku z księgi wieczystej [...] oraz umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. P. Z tych dokumentów wynika, że lokal ten składa się z 1, kuchni, łazienki z wc i przedpokoju. Pokój ma powierzchnię 17,15 m2, natomiast powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 34,57 m2. Już sama treść druku wniosku mieszkaniowego zawierającego odręczny szkic lokalu, który ujawniał nieregularność ścian wewnętrznych, w powiązaniu ze wskazaniem przez skarżącą, że oprócz skarżącej w lokalu zamieszkuje jej córka E. B. z trójką dzieci łącznie 5 osób, wskazywały na zaistnienie wątpliwości, wielkości lokalu i tego czy w jakikolwiek sposób można uznać, że poprzez prowizoryczne podzielenie pomieszczenia stworzył się odrębny pokój o nowym przeznaczeniu użytkowym. Nie można uznać, że postawienie tymczasowej ściany spowoduje, że nagle z kuchni utworzy się odrębny osobny pokój i dzięki temu powiększy się mieszkanie. Dopiero trwała zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia dokonana zgodnie z przepisami Prawa budowlanego i potwierdzona w księdze wieczystej mogłaby świadczyć o zmianie struktury mieszkalnej lokalu. Tym samym uznać należy, że zapatrywania organu poczynione w tej sprawie są błędne i pozbawione podstaw, a do tego przeczą zasadom logiki. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie l sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w ramach prawa pomocy, orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a