III SA/Kr 1321/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Hanna Knysiak - Sudyka WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody z dnia 16 października 2020 r., znak: [...], w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie uznania za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. skargę oddala

Zaskarżoną przez M. J. (zwanego dalej skarżącym) decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. , znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – zwanej dalej w skrócie k.p.a.), art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r., znak: [...] (wydanej po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2020 r., znak: [...]), orzekającej o: 1. uchyleniu decyzji z dnia [...] 2020 r., znak: [...], w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku od 4 marca 2020 r., 2. uchyleniu decyzji z dnia [...] 2020 r., znak: [...], w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania, to jest od 2 czerwca 2020 r. do 30 sierpnia 2020 r. w wysokości brutto 881,30 zł miesięcznie, 3. odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od 4 marca 2020 r. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia z [...] 2020 r., znak: [...], Starosta orzekł w punkcie I o uznaniu skarżącego od dnia 4 marca 2020 r za osobę bezrobotną. W punkcie II decyzji orzekł natomiast o odmowie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 4 marca 2020 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał w szczególności, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną, jednakże z przedstawionych dokumentów wynika, że w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy, skarżący rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron, co powoduje, że w świetle art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy powoduje, iż nie może być przyznany skarżącemu zasiłek dla bezrobotnych. Prawo do tego zasiłku będzie przysługiwało pod warunkiem zachowania statusu bezrobotnego przez okres 90 dni od dnia zarejestrowania się. Następnie decyzją z dnia [...] 2020 r., znak: [...], Starosta orzekł o przyznaniu skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych od 2 czerwca 2020 r. do 30 sierpnia 2020 r. Powyższą decyzję doręczono skarżącemu w dniu 7 lipca 2020 r.. Skarżący nie złożył od niej odwołania i stała się ostateczna. W dniu 28 lipca 2020 r. do Powiatowego Urzędu Pracy wpłynęło pismo z Wyższej Szkoły [...] z dnia 22 lipca 2020 r., Nr [...], z którego wynika, że w dacie rejestracji 4 marca 2020 r. skarżący był studentem stacjonarnych studiów l stopnia, Wydziału [...] Wyższej Szkoły [...], kierunek [...]. Tok studiów trwał od 1 października 2019 r. do 31 lipca 2020 r.. Na tej podstawie, organ pierwszej instancji – Starosta postanowieniem z dnia [...] 2020 r., znak: [...], wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od 4 marca 2020 r. oraz przyznania mu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 2 czerwca 2020 r. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończyło się wydaniem w pierwszej instancji decyzji w dniu [...] 2020 r., znak: [...], którą organ orzekł: o uchyleniu decyzji z dnia [...] 2020 r., znak: [...], uchyleniu decyzji z dnia [...] 2020 r., znak: [...], co do których wznowił postępowanie oraz orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od 4 marca 2020 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 28 lipca 2020 r. wpłynęło pismo Wyższej Szkoły [...] z dnia 22 lipca 2020 r., Nr [...], z którego wynika, że w dacie rejestracji 4 marca 2020 r. skarżący był studentem stacjonarnych studiów l stopnia, Wydziału [...] Wyższej Szkoły [...], kierunek [...]. Tok studiów trwał od 1 października 2019 r. do 31 lipca 2020 r. W świetle więc art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy status bezrobotnego nie może posiadać m. in. osoba nieucząca się w systemie stacjonarnym. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że informował Urząd Pracy o studiach dziennych, które odbywał w latach 2000-2005 na Politechnice i ukończył przed 26 rokiem życia. Ponadto wskazał, że informował także o studiach na WS [...], które rozpoczął w semestrze zimowym 2019/2020. Odbywały się one w systemie sobotnio-niedzielnym w formie stacjonarnej, co umożliwiało mu pracę w wymiarze pełnego etatu od poniedziałku do piątku. Do odwołania dołączył plik dokumentów. Pismem z 18 września 2020 r., znak: [...], organ zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów (zawiadomienie zostało doręczone w dniu 8 października 2020 r.). W dniu 14 października 2020 r. do Urzędu Wojewódzkiego wpłynęło pismo skarżącego uzupełnienie odwołania, w którym skarżący opisał przebieg nauki. Do pisma dołączył plik załączników. Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że kwestionowana decyzja, wydana została w szczególnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, wymaga ścisłego przestrzegania reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145-153 k.p.a.. W procedurze administracyjnej obowiązuje bowiem zasada trwałości decyzji ostatecznej, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. W pierwszej kolejności należy więc stwierdzić, czy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a.: "W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję". W ocenie Wojewody organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji (na dzień rejestracji skarżący pozostawał studentem studiów stacjonarnych), które dają podstawy do wznowienia postępowania w sprawie. Z definicji bezrobotnego zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika, iż: "Ilekroć w ustawie mowa o (...) bezrobotnym - oznacza to osobę (...) nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych (...)". Zgodnie z treścią przedłożonego pisma z Wyższej Szkoły [...] wynika, że skarżący był studentem stacjonarnych studiów l stopnia Wydziału [...]. Tok studiów trwał od 1 października 2019 roku do 31 lipca 2020 r. Posiadanie statusu studenta studiów stacjonarnych skutkuje odmową nadania statusu osoby bezrobotnej oraz związanymi z nim uprawnieniami. Nie jest bowiem prawnie dopuszczalne równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i statusu studenta. Przepisy ustawy mają w tym zakresie charakter bezwzględny i organy nie mają możliwości podjęcia innego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 listopada 2011 r. (sygn. akt II SA/RZ 783/11) w którym Sad wskazał, że z definicji osoby bezrobotnej wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż osoba ucząca się w szkole w systemie dziennym nie może jednocześnie posiadać statusu osoby bezrobotnej. Podobnie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 15 lipca 2009 r. (sygn. akt II SA/BD 360/09) Sąd wskazał, że nabyciu i posiadaniu statusu bezrobotnego nie stoi na przeszkodzie nauka - warunkiem jest tylko, aby była to nauka w innym systemie niż system dzienny. Zdaniem Wojewody brak jest zatem podstaw do przyjęcia interpretacji, że w dniu rejestracji skarżący spełniał przesłanki do uznania za osobę bezrobotną. Mając powyższe na względzie, Wojewoda kwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji uznał za prawidłową i utrzymał ją w mocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję skarżący, wniósł o przyznanie mu statusu osoby bezrobotnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Z definicji bezrobotnego zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. jedn., Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy), wyodrębnić można dwie części. W pierwszej z nich ustawodawca wskazał swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (lub zachować) status osoby bezrobotnej. Druga część przepisu zawiera zespół przesłanek negatywnych, a więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu, pomimo wystąpienia przesłanek pozytywnych. Badając zatem czy dana osoba może zostać uznana za bezrobotnego, w pierwszej kolejności należy ustalić czy spełnia warunki zawarte we wstępnej części przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, określającej jaką osobę oznacza "bezrobotny", a następnie, po stwierdzeniu, że ustawowe warunki zostały wypełnione, trzeba wyjaśnić czy nie istnieją przesłanki eliminujące możliwość nabycia statusu bezrobotnego. Pojęcie bezrobotnego ograniczone zostało tylko do wskazanych przez ustawodawcę osób, do których mają zastosowanie przepisy ustawy. Jednocześnie uczyniono wyraźne zastrzeżenie, że ze statusu tego mogą korzystać tylko osoby pozostające poza zatrudnieniem lub niewykonujące innej pracy zarobkowej, zdolne i gotowe do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli są osobami niepełnosprawnymi, zdolne i gotowe do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczące się w szkole, z wyjątkiem uczących się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiują na studiach niestacjonarnych, zarejestrowane we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukujące zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. A zatem jakakolwiek aktywność mająca na celu uzyskiwanie zarobków, mieszcząca się w ramach tego, co uznawane jest w ustawie za zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, jak również posiadanie statusu osoby studiującej, z wyjątkiem studiów niestacjonarnych, skutkuje albo niemożliwością zarejestrowania się w charakterze bezrobotnego, albo też stanowi przesłankę utraty tego statusu. Wobec powyższego za prawidłową uznać należało wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dokonaną przez orzekające w niniejszej sprawie organy. Trafne jest więc ich stanowisko, że w sprawie tej okolicznością wyłączającą możliwość uzyskania statusu osoby bezrobotnej i związanych z tym świadczeń, było posiadanie przez skarżącego statusu studenta studiów stacjonarnych w dniu rejestracji jako osoby bezrobotnej. Natomiast, ujawnienie faktu studiowania skarżącego na studiach stacjonarnych stanowiło przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – zwanej dalej w skrócie k.p.a.) do wznowienia postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi o przyznaniu mu statusu osoby bezrobotnej oraz o przyznaniu mu zasiłku dla osoby bezrobotnej. Wskazać należy, że ustawa o promocji zatrudnienia nie zawiera definicji studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, dlatego należało odwołać się do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478, zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym i nauce). Sięgnięcie do definicji pojęć zawartych w innym akcie normatywnym niż traktującym o danym zagadnieniu znajduje swój sens w rozpatrywanej sytuacji, skoro przepisy znajdujące bezpośrednie zastosowanie stosownych pojęć nie zawierały. Wykładnia systemowa nakazuje bowiem w takim wypadku odwołanie się w tym zakresie do definicji pojęcia zawartym w innym akcie normatywnym. Wolno jest bowiem stosować definicje z innych ustaw lub gałęzi prawa, jeśli występują one w przepisach źródłowych i ich zastosowaniu nie sprzeciwiają się cele (ratio legis) danej regulacji (por. L. Morawski w: Wykładnia w orzecznictwie sądów. Komentarz, Toruń 2002, s.136). Zgodnie z art. 1 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, ustawa określa zasady funkcjonowania systemu szkolnictwa wyższego i nauki. Przepis art. 63 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce wymienia jako formy studiów - studia stacjonarne i niestacjonarne, a art. 63 ust. 1 pkt 1 definiuje studia stacjonarne jako formę studiów wyższych, w ramach których co najmniej połowa punktów ECTS objętych programem studiów jest uzyskiwana w ramach zajęć z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. Ponadto art. 63 ust. 1 pkt 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce stwierdza, że studia niestacjonarne stanowią formę studiów wyższych, wskazanych w uchwale senatu, w ramach których mniej niż połowa punktów ECTS objętych programem studiów może być uzyskiwana z bezpośrednim udziałem nauczycieli akademickich lub innych osób prowadzących zajęcia i studentów. W świetle ust. 3 art. 63 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce zajęcia na studiach stacjonarnych są prowadzone odrębnie od zajęć na studiach niestacjonarnych. Studia niestacjonarne są więc inną formą studiów niż studia stacjonarne. W świetle tych definicji, błędne jest więc przekonanie skarżącego, że studia stacjonarne są wyłącznie studiami dziennymi, na których zajęcia odbywają się od poniedziałku do piątku w godzinach od rannych do popołudniowych. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera takiego rozróżnienia. Nadto, z treści przedłożonego pisma z Wyższej Szkoły [...] bezsprzecznie wynika, że skarżący był studentem stacjonarnych studiów l stopnia Wydziału [...], a tok studiów trwał od 1 października 2019 r. do 31 lipca 2020 r. Wobec powyższego Sąd doszedł do przekonania, że organy rozstrzygając niniejszą sprawę, dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i podciągnięcia tak ustalonego stanu faktycznego pod odpowiednie przepisy prawa materialnego, które następnie zostały przez nie prawidłowo zastosowane. Organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego. Rację mają orzekające organy, że w takiej sytuacji posiadanie przez skarżącego w okresie rejestracji jako bezrobotnego (tj., w dniu 4 marca 2020 r.) statusu studenta studiów stacjonarnych skutkować musiało odmową nadania statusu osoby bezrobotnej oraz związanymi z nim uprawnieniami. Skoro organy prawidłowo ustaliły zaistnienie we wznowionym, na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowaniu przesłanki wznowieniowej – że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję - faktu studiowania skarżącego na studiach stacjonarnych – to słusznie i prawidłowo, na podstawie art. 151 k.p.a. wydały kontrolowane decyzje o uchyleniu decyzji z dnia 6 marca 2020 r., znak: [...], w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku od 4 marca 2020 r., uchyleniu decyzji z dnia [...] 2020 r., znak: [...], w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania, to jest od 2 czerwca 2020 r. do 30 sierpnia 2020 r. oraz o orzeczeniu o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 4 marca 2020 r. W toku prowadzonego postępowania organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy zgromadziły wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia (art. 77 § 1 k.p.a.), i oceniły go stosownie do reguł wskazanych w art. 80 k.p.a. Motywy podjęcia kwestionowanych rozstrzygnięć, treść zastosowanych przepisów, ich wykładnia zostały przedstawione w szczegółowych uzasadnieniach - stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Mankamenty natomiast zredagowania uzasadnienia w postaci zawarcia w nim wypowiedzi nie spełniających oczekiwanej formy lub brak w nim oczekiwanych przez skarżącego treści, nie mogły zaważyć na prawidłowości kontrolowanych rozstrzygnięć. Skarga nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak sentencji wyroku.