III SA/Kr 1138/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienie od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że nie ma nikogo na utrzymaniu. Określając swój majątek oświadczyła, że nie posiada nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Swoje dochody określił na kwotę 604 zł zasiłku z MOPS. Uzasadniając swoje starania podniósł, że jest osobą schorowaną o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powiada że przebywa w domu pomocy społecznej i w związku z tym pobytem z jego dochodu jest potrącanych 70% przez co nie ma wystarczających środków na opłacenie kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa na urzędowym formularzu PPF. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości finansowych skarżącego. Skarżący jest osobą niezamożną w potocznym tego słowa znaczeniu. Tak bowiem należy postrzegać osobę bez majątku, ze skromnym dochodem z którego znaczną cześć pochłaniają koszty pobytu w domu pomocy społecznej, z problemami zdrowotnymi. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na pełnomocnika z wyboru jest problematyczne i uzasadnia twierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów, bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Biorąc to pod uwagę udzielono skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.