III SA/Kr 1086/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi J. P i Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 20 marca 2023r., nr SKO-Dr.-4122-5/23 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przebudowę istniejącego zjazdu publicznego postanawia: I. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; II. zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżących J. P i Z. P. solidarnie 714 (słownie: siedemset czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III. zwrócić skarżącym J. P. i Z. P. solidarnie 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

J. P. i Z. P. złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 20 marca 2023r., nr SKO-Dr.-4122-5/23, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przebudowę istniejącego zjazdu publicznego. Pismem z dnia 26 czerwca 2023r. organ wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na wydanie w ramach autokontroli nowej decyzji z dnia 5 czerwca 2023r. uwzględniającej w całości skargi wniesionej przez skarżących, w ten sposób, że uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jednocześnie w przedmiotowej decyzji wskazano, że działanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu nie miało miejsca bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Na wstępie należy stwierdzić, że decyzja w trybie autokontroli została wydana w terminie. Ustawodawca zobligował bowiem organ do jej podjęcia w terminie 30 dni licząc od dnia otrzymania przez organ skargi. Decyzja autorkontrolna organu datowana jest na 5 czerwca 2023r. W niniejszej sprawie organ otrzymał skargi skarżących w dniu 8 maja 2023r. Natomiast same skargi zostały nadane 4 maja 2023r. Stąd biorąc pod uwagę datę otrzymania skarg (data prezentaty) należy przyjąć, że decyzja autokontrolna została wydana w terminie. Nawet gdyby uznać jako właściwą tę drugą datę (datę nadania), to należy wskazać, że wówczas ostatnim dniem do wydania decyzji w trybie autokontroli byłby 3 czerwca 2023r., który przypadał na sobotę, a dzień 5 czerwca (dzień wydania decyzji) był pierwszym dniem, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 27.01.2017 r., I OSK 2601/16, LEX nr 2237703) zauważa się, że odnośnie do regulacji dotyczącej prawidłowości wydania decyzji w ramach autokontroli w orzecznictwie i piśmiennictwie prezentowane są dwa stanowiska. Zgodnie z pierwszym uwzględnienie skargi przez organ nie może ograniczyć się jedynie do uchylenia aktu, gdyż organ winien orzec bądź przez rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, uchylając w razie potrzeby decyzję wydaną w pierwszej instancji, bądź przez umorzenie postępowania (np. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r., I OSK 581/07). Uwzględnienie skargi co do istoty sprawy obejmuje uznanie zasadności zarzutów oraz wniosków, jak i wskazanej w skardze podstawy prawnej. A zatem, jeżeli organ nie podziela niektórych zarzutów, nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje podaną podstawę lub ocenę prawną naruszeń, to nie może wydać rozstrzygnięcia, lecz winien przekazać skargę sądowi do rozpoznania. W przeciwieństwie do organu działającego w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Sąd nie jest bowiem związany granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast zgodnie z drugim poglądem w ramach autokontroli możliwe jest również uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeżeli takie żądanie strona zawarła w skardze (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 106; R. Mikosz: Skutki prawne uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi wniesionej do sądu administracyjnego, ZNSA 2007, nr 5-6, s. 7 i n.; A. Kabat, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 305; wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2008 r., II OSK 935/07, LEX nr 493164; wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., II OSK 1627/08; wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2013 r., II OSK 317/12; wyrok NSA z dnia 27 października 2015 r., II OSK 411/14, wyrok NSA z 27.01.2017 r., I OSK 2601/16). Zwolennicy tej koncepcji nie podzielają zastrzeżeń, że w tym przypadku dochodzi do pozbawienia strony możliwości oceny jej stanowiska przez sąd, wskazują bowiem, że ocena taka może nastąpić w toku ewentualnego rozpatrywania przez sąd skargi na rozstrzygnięcie autokontrolne. W powoływanym już wyroku NSA z 27.01.2017 r. wskazano, że organ administracji publicznej respektując podstawową zasadę decyzji autokontrolnej (wydanej na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.), polegającą na uwzględnieniu skargi w całości, może skorzystać ze wszystkich uprawnień przysługujących organowi odwoławczemu na podstawie art. 138 k.p.a., a więc również w sytuacji kiedy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, uchylić decyzję organu I instancji w całości i sprawę przekazać temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Jeżeli zatem organ odwoławczy uwzględnienia skargę w całości, to nie ma żadnych przeszkód do zastosowania przez ten organ również art. 138 §2 k.p.a. Sąd w niniejszej sprawie podziela powyższe stanowisko, iż dopuszczalne jest w ramach autokontroli skorzystanie przez organ z możliwości jakie daje art. 138 §2 k.p.a. Należy przy tym podkreślić, że w niniejszej sprawie skarżący w skardze wnosili jedynie o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, co wiąże się z przekazaniem sprawy ponownie do organu I instancji, w sytuacji, gdyby zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uwzględniający owo żądanie. Co więcej również w odwołaniu wniesionym przez J. P. od decyzji organu I instancji żądano uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Tak więc decyzja podjęta przez organ w ramach autokontroli uwzględnia skargę w całości, jak i uwzględnia w całości wniesione przez skarżącą odwołanie od decyzji organu I instancji. Wprawdzie organ w decyzji wydanej w ramach autokontroli uznał, że zarzuty podniesione w skardze dotyczące prawa materialnego są przedwczesne do rozstrzygnięcia, to jednak ocena ta dotyczyła sytuacji, w której doszło do naruszenia przepisów procedury administracyjnej przez organ I jak i II instancji, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania. Należy przy tym podkreślić, że zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez wydanie decyzji w trybie autokontroli. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd między innymi wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można rozstrzygnąć sprawy co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2000, s. 428). Stąd z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia m.in. wtedy, gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Jest bowiem zasadą, że "zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego, uzasadniającą jego umorzenie (por. R. Hauser, Stosowanie reguł walidacyjnych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (na przykładzie konkretnej sprawy) (w:) W poszukiwaniu dobra wspólnego. Księga jubileuszowa Profesora Maciej Zielińskiego, pod red. A. Choduń i S. Czepity, Szczecin 2010, s. 325 i nast.). Sytuacja taka występi, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego (uchylona) w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja została zaskarżona, z uprawnień "autokontrolnych" przewidzianych w art. 54 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji nin. postanowienia, które zgodnie z art. 161 § 2 p.p.s.a. zostało wydane na posiedzeniu niejawnym. O kosztach postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi w kwocie 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 §2 oraz art. 202 §2 p.p.s.a. Przepis ten ( art. 201 § 1 p.p.s.a.) stanowi, że zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Natomiast art. 202 §2 p.p.s.a. przewiduje, że jeżeli uprawnienia lub obowiązki skarżących, o których mowa w § 1, związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, zwrot kosztów następuje na ich rzecz solidarnie. Z uwagi na fakt, że pomiędzy skarżącymi występuje współuczestnictwo materialnego (są współwłaścicielami dziełek) należało uiścić solidarnie jeden wpis od skargi. W niniejszej sprawie skarżący każdy z osobna uiścili oddzielny wpis w wysokości 200 zł, stąd na podstawie art. 225 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 3 sentencji nin. Postanowienia.