III SA/Gl 998/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Specjalista Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 18 sierpnia 2025 r. nr SKO.K/41.3/936/2025/11989 w przedmiocie skierowania kierowcy na badania lekarskie oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 18 sierpnia 2025r. nr SKO.K/41.3/936/2025/11989 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 12 czerwca 2025r. nr [...] w przedmiocie skierowania skarżącego Z. B. na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kat. B, T. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że 6 maja 2025r. do organu I instancji wypłynęło pismo Sądu Rejonowego K. w K. VII Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 25 kwietnia 2025r. sygn. akt [...], przy którym przesłano kopię pisma skarżącego 17 lutego 2025r., złożonego do sprawy toczącej się przed tym Sądem, w którym opisuje on swój stan zdrowia i problemy podczas prowadzenia pojazdów mechanicznych. "Jak wynika z opinii biegłej jestem niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym. Rozumiem, że ocena ta odnosi się do zakresu neurologicznego, a nie opisanego w orzeczeniach Miejskiego i Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Wnioskuję to na podstawie zapisów, gdzie w orzeczeniach stwierdzono niezdolność do pracy, a w opinii wymóg odpowiedniego zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. Biegła nie podaje, jakich przedmiotów ortopedycznych, środków pomocniczych, etc., wymagam by usprawnić możliwości ruchu. Biegła wyklucza potrzebę badania przez lekarza innej specjalności. Jednocześnie, w uzasadnieniu opinii, nie odnosi się do stałych zaburzeń równowagi, o których w części "wywiad" i dokumentach medycznych akt sprawy, a jedynie do napadowych zawrotów głowy. Biegła uznaje, że chód mam sprawny, naprzemienny i dwunożny, co wydaje się trudne do zweryfikowania w gabinecie, w którym przeszedłem trzy kroki, z uwagi na jego rozmiar. W praktyce, przy marszu, mam zmienną stabilność chodu i jego asymetrię. Biegła nie odnosi się do skutków zaburzeń polineuropatycznych związanych z drętwieniem stóp, a powoduje to niepewność przy chodzeniu, z uwagi na znaczne opóźnienie reakcji w przypadku wystąpienia przeszkody (np.: gdy jest ślisko czy nierówno). Problemem jest też parkowanie samochodu, gdyż reakcja stóp jest spowolniona i nie daję rady zaparkować na małej przestrzeni. W trakcie jazdy zachowuję większe niż inni kierowcy odległości od pojazdu jadącego przede mną, z uwagi na opóźnione reakcje. Drętwienie dłoni, palców, które trudnią chwyt, przeszkadza w zwykłych czynnościach życiowych, jak choćby zapinanie guzików. Dodam, że biegła nie odniosła się również do kwestii możliwości obciążania kręgosłupa, przenoszenia cięższych rzeczy. Lekarze, tak neurolog, kardiolog, jak lekarz rehabilitacji medycznej, a również inni,- zwracają uwagę, że powinienem wypijać dziennie ok. 3 I wody mineralnej. Ekonomicznie jest, tak finansowo jak czasowo, dokonywać zakupu w większych opakowaniach, a te trzeba przenieść. I tu brak możliwości parkowania blisko sklepu czy domu jest dodatkowym utrudnieniem. Reasumując, z orzeczeń ww. zespołów wynika umiarkowany stopień niepełnosprawności w zakresie słuchu, takiż w zakresie kardiologicznym i także - z opinii biegłej - umiarkowany stopień w zakresie neurologicznym - ruchu. " Po uzyskaniu ww. informacji organ I instancji zawiadomieniem z 21 maja 2025r. wszczął postępowanie w sprawie skierowania strony na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W toku postępowania skarżący wniósł o umorzenie postępowania, dołączając opinie trzech lekarzy biegłych sądowych różnych specjalności: w zakresie neurologii, kardiologii i ortopedii, z których wynika, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, u której rozpoznano m.in. zmiany zwyrodnieniowe dyskopatyczne kręgosłupa, ruchową polineuropatię aksonalną – demielinizacyjną, napadowe zawroty głowy, nadciśnienie tętnicze z zajęciem serca bez zastoinowej niewydolności krążenia, migotanie przedsionków utrwalone, niedomykalność trójdzielną, cukrzycę insulinoniezależną i zespół bezdechu sennego. Organ I instancji zakończył postępowanie decyzją z 12 czerwca 2025r. W jej podstawie prawnej powołał art. 99 ust. 1 pkt 2 w związku z art 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), a w uzasadnieniu uznał, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na konieczność skierowania skarżącego na badania lekarskie. W związku z odwołaniem wniesionym przez stronę, SKO zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Przytoczyło wspomniane pismo skarżącego z 17 lutego 2025r. i treść opinii biegłych i na podstawie tych dowodów stwierdziło, że zachodzą przesłanki do skierowania skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. SKO za istotne uznało to, że to lekarze specjaliści w dziedzinie kardiologii, neurologii i ortopedii wskazali, że u strony występują istotne choroby przewlekłe, które mogą mieć wpływ na zdolność do prowadzenia pojazdów, co uzasadnia wątpliwości co do możliwości prowadzenia pojazdów, których wyjaśnienie może nastąpić poprzez badanie przeprowadzone przez uprawnionych lekarzy. To z kolei wskazuje, że zachodzi konieczność skierowania strony na takie badania w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. W skardze na to rozstrzygnięcie skarżący zarzucił: 1/ brak podstaw faktycznych do jej wydania, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, w zw. z jej art. 75 ust. 1 pkt 5 oraz naruszenie art. 107 § 3 Kpa - przez brak należytego uzasadnienia decyzji. 2/ naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa – przez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący okoliczności sprawy i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów. 3/ naruszenie art. 77 §1 i art. 80 Kpa - organ powinien ocenić całość materiału dowodowego, a nie wybiórczo przytaczać tylko niekorzystne fragmenty. 4/ wadliwą ocenę stanu faktycznego mającego miejsce w sprawie. 5/ pominięcie opinii biegłych sądowych i lekarzy orzeczników w zakresie ich oceny stanu zdrowia skarżącego, mających kluczowe znaczenie dla sprawy. 6/ wybiórcze przyjęcie argumentów z opinii biegłych sądowych i lekarzy orzeczników wykraczających poza zakres rozpatrywanego odwołania, a dla zbudowania uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji i swojej własnej. 7/ naruszenie zasady proporcjonalności i równości (art. 6 i 8 Kpa). 8/ naruszenie art. 9 i 10 Kpa - brak rzetelnego wyjaśnienia jego wypowiedzi w kontekście sprawy o kartę parkingową (spełnienie przesłanek z art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). 9/ naruszenie art. 105 KPA - SKO twierdzi, że nie można było umorzyć postępowania, z czym się nie zgadza. W oparciu o ww. zarzuty, wniósł o: 1/ uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K.z 12 czerwca 2025 roku, 2/ zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych prawem. 3/ wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi stwierdził, że zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Natomiast w jego przypadku nie istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia, które mogłyby powodować konieczność badań. Złożone przez niego pismo nie jest opinią medyczną, a opinie biegłych nie wskazują na przeciwwskazania do kierowania pojazdami. Jego wypowiedź była złożona w toku postępowania, w którym ubiegał się o prawo do korzystania z miejsca postojowego dla niepełnosprawnych, które jest większe niż zwykłe i położone bliżej celu. Tymczasem nawet stwierdzenie niepełnosprawności nie powoduje obowiązku przeprowadzenia badań kierowcy i nie rodzi samo przez się uzasadnionych wątpliwości co do stanu jego zdrowia. Wskazał, że organ nie przeprowadził dowodu z dostępnych mu danych co do kolizyjności jego jazdy, przez co rażąco naruszył art. 7 Kpa. Stwierdził, że zarówno decyzja organu I instancji, jak i SKO nie wskazują, w jaki sposób schorzenia wymienione w opiniach biegłych stanowią uzasadnione i poważne zastrzeżenia w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp, podczas gdy nie stwierdzają one przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o odrzucenie skargi uzasadniając wniosek tym, że decyzja jest zgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1210) – dalej powoływana jako ukp, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Z kolei art. 99 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia. Z powyższego wynika, że przesłanką skierowania kierowcy na badania lekarskie nie jest pewność co do stanu jego zdrowia stwierdzona dowodem, np. w postaci orzeczenia lekarskiego (bo organ kieruje stronę na takie badania właśnie w tym celu, aby orzeczenie takie dopiero uzyskać), a jedynie zastrzeżenia co do tego stanu, o ile nie są dowolne, lecz znajdują obiektywne uzasadnienie. Przy czym ustawodawca nie wskazuje, jakie okoliczności należy uznać za uzasadniające powstanie takich zastrzeżeń, a zatem w żaden sposób nie ogranicza organu co do postaw do ich powzięcia. W związku z tym, zdaniem Sądu przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia winna być wykładana przy uwzględnieniu celu omawianych przepisów, którym jest eliminowanie zagrożeń w ruchu drogowym. Zadaniem organów jest nie tylko czuwanie nad tym, aby prawo jazdy otrzymywały osoby posiadające konieczną ku temu sprawność, ale także to, aby posiadały ją przez cały czas, kiedy z uprawnień do kierowania pojazdami korzystają. Wynika to z art. 96 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 ukp. Przepisy te stanowią odpowiednio, że kierowca i osoba posiadająca pozwolenie na kierowanie tramwajem podlegają nadzorowi w zakresie spełniania wymagań określonych dla uzyskania i posiadania dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem lub tramwajem, a nadzór ten - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 sprawuje starosta. W ocenie Sądu przesłanka uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony została w sprawie spełniona, co powoduje, że nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 5 ukp. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący cierpi na szereg różnych schorzeń, o których mowa zarówno w opiniach trzech lekarzy różnych specjalności będących biegłymi sądowymi, jak i w jego własnym piśmie złożonym w toku sprawy przez Sądem Rejonowym. Skoro zatem z czterech różnych dowodów wynika, że skarżący jest osobą schorowaną i na jakie dolegliwości cierpi, a i on sam wskazuje na trudności jakie nastręcza mu prowadzenie pojazdu, w szczególności parkowanie, powołuje się na zawroty głowy i spóźnione reakcje, to dowody takie są wystarczające do tego, aby organ powziął uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony i jego wpływu na zdolność do prowadzenia pojazdów, które uzasadniają skierowanie na badanie lekarskie i nie ma już potrzeby prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego. Innymi słowy dowody te są wystarczające do powzięcia zastrzeżeń, a kompetencji do ich samodzielnego wyjaśnienia organ nie posiada, stąd skierowanie na badania prowadzone przez lekarzy uprawnionych do badania kierowców jest w pełni uzasadnione. Bezzasadne są zatem te spośród zarzutów skargi, które zarzucają wady w zakresie postępowania dowodowego: niewyjaśnienie okoliczności sprawy, wybiórczą i wadliwą ocenę materiału dowodowego, pominięcie opinii biegłych sądowych i lekarzy orzeczników. Podkreślić należy, że organ nie ma kompetencji do dokonania oceny stanu zdrowia kierowcy we własnym zakresie, stąd nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieumorzenia postępowania przez organ, co zgodnie z art. 105 § 1 Kpa mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Z drugiej należy wziąć pod uwagę, że samo skierowanie na badania nie jest wszak równoznaczne z pozbawieniem strony uprawnień do kierowania pojazdami, bo przecież decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Ma ona na celu tylko wyjaśnienie istniejących w tym względzie uzasadnionych wątpliwości. Natomiast jeśli uprawniony lekarz oceni, że mimo istniejących schorzeń skarżący może bezpiecznie prowadzić pojazdy, to wyda stosowne orzeczenie, które to stronie umożliwi. Należy też wziąć pod uwagę, że omawiane przepisy ukp mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które dotyczy samego skarżącego, jak i innych uczestników ruchu, a bezpieczeństwo musi mieć wartość nadrzędną. Powoduje to, że również zarzut naruszenia zasady proporcjonalności nie jest uzasadniony. Natomiast zasadności zarzutu naruszenia zasady równości nie można ocenić. Strona nie wyjaśnia bowiem, na czym naruszenie tej zasady miałoby w tym konkretnym przypadku polegać, nie wskazuje kto i w jakich okolicznościach został przez organy potraktowany odmiennie, niż on. W związku z tym, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi nie znajdując podstaw do jej odrzucenia zgodnie z wnioskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę.