Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 990/25

Wyrok WSA w Gliwicach z 15 kwietnia 2026 r., III SA/Gl 990/25 – choroby zawodowe

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
15 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w T. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia 2 września 2025 r. nr NS-HP.2332.2.29.2025 w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 2 września 2024r. NS-HP.2332.2.34.2025 Śląski Państwowy Inspektor Sanitarny (dalej: ŚPIS, organ II instancji) po rozpatrzeniu odwołania z dnia 23 lipca 2025 r. L Spółka z o.o. z siedzibą w T. (dalej: Spółka, skarżąca), utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej: PPIS, organ I instancji,) z dnia 7 lipca 2025 r. nr [...], stwierdzającą u M. U. (dalej: pracownik) chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 ¹ pkt 3-6 i §1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.), art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465; dalej: k.p.) oraz § 8 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836; dalej: rozporządzenie). Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia 7 lipca 2025 r. nr [...], stwierdził u M. U. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Organ I instancji wskazał iż M. U. pracowała w narażeniu na powstanie choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka: - od 1987 r. do 1989 r. w Zakładzie K (zakład zlikwidowany) na stanowisku ucznia krawiectwa lekkiego; -od 1990 r. do 1992 r. w firmie H (zakład zlikwidowany) na stanowisku krawcowej: -od 2002 r. do nadal w L Sp. z o.o. na stanowiskach szwaczki oraz operatora. Organ wskazał iż M. U. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie nr [...] z dnia 11 czerwca 2025 r.). Lekarze wskazali, iż ww. wykonywała pracę o charakterze monotypowym obciążającą kończyny górne w stawach nadgarstkowych w latach 1987-1993 oraz od 2002 r. W badaniach ENeG z dnia 9 stycznia 2023 r. opisywano cechy prawostronnego zespołu cieśni nadgarstka (III stopień wg. Padua), a z dnia 9 października 2023 r. cechy lewostronnego zespołu cieśni nadgarstka w średnim stopniu zaawansowania (III stopień wg. Padua). Dnia 4 lipca 2024 r. przeprowadzono zabieg uwolnienia więzadła poprzecznego prawego i dekompresji nerwu pośrodkowego, natomiast 12 marca 2024 r. wykonano zabieg uwolnienia nerwu pośrodkowego lewego. Po operacjach badana zgłaszała poprawę. Konsultujący badaną w Poradni specjalista neurolog stwierdził w badaniu przedmiotowym obecność blizn po operacjach obu nadgarstków (po stronie lewej blizna wrażliwa na opukiwanie), objaw Tinela i Phanela obustronnie ujemne, nieznacznie słabszą siłę uścisku lewej ręki. Aktualne badania laboratoryjne wykazały podwyższone stężenie cholesterolu całkowitego - pozostałe wyniki w normie. W wykonanym badaniu ENeG w dniu 15 lipca 2024 r. opisywano przewodzenie we włóknach ruchowych badanych nerwów w normie, zwolnienie szybkości przewodzenia włókien czuciowych lewego nerwu pośrodkowego wraz z niską amplitudą odpowiedzi. Badanie to więc nie wykazało neurograficznych cech zespołu cieśni nadgarstka w obu kończynach górnych. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną oraz analizę udostępnionej dokumentacji medycznej rozpoznano stan po operacyjnym uwolnieniu nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka obustronnie. Uwzględniając informacje o narażeniu zawodowym (udokumentowanie narażenia na wykonywanie wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu czynności obciążających w sposób nadmierny stawy nadgarstkowe o charakterze monotypii) orzecznicy stwierdzili, iż istnieją podstawy do rozpoznania u M. U. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka aktualnie w fazie remisji. Organ I instancji ww. decyzję wydał w oparciu o ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. o rozpoznaniu choroby zawodowej nr [...] z dnia 11 czerwca 2025 r. Odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. złożył L Spółka z o.o. z siedzibą w T.. W odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności: 1. art. 77 § 1 kpa i art. 7 kpa, poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia Pani M. U. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem ustalenia: - czy rozpoznana jednostka chorobowa, zespół cieśni nadgarstka, ma związek przyczynowo -skutkowy z pracą wykonywaną w L Sp. z o.o. - przyczyn powstania u Pani M. U. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni nadgarstka, a także ustalenia czy były one związane wyłącznie z wykonywaną pracą; 2. art. 80 kpa, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to: - wskazuje na fakt przeprowadzenia w dniu 4 lipca 2023 r. zabiegu uwolnienia więzadła poprzecznego prawego i dekompresji nerwu pośrodkowego lewego, z kolei w dniu 12 marca 2024 r. wykonano zabieg uwolnienia nerwu pośrodkowego lewego, po których Pani M. U. zgłaszała poprawę, - nie zwiera odniesienia do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby, - nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym z poradni lekarza pierwszego kontaktu, z okresu pracy w L Sp. z o.o., a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których występowało narażenie zawodowe; 3. § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nie ustalenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie; 4. § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez: ustalenie czy występowały inne czynniki mogące mieć wpływ na powstanie schorzenia stwierdzonego u Pani M. U. oraz zażądanie uzupełnienia orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia o wymagane przez art. 84 kpa uzasadnienie i wydanie na tej podstawie decyzji, która odpowiada prawu, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T.. Do złożonego odwołania strona załączyła opracowania o charakterze specjalistycznym. Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego ŚPWIS utrzymał ww. decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podał stan faktyczny oraz obowiązujące w sprawie przepisy prawa. Organ II instancji wskazał, iż wydając decyzję przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. W ocenie ŚPIS materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie albowiem rozpoznana u ww. choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie tej choroby. Podkreślił, że przepis art. 235¹ Kodeksu pracy wyraźnie zakłada występowanie zawiązku przyczynowo-skutkowego pomiędzy warunkami pracy a ujawnioną chorobą. Domniemanie to ma charakter wzruszalny, co oznacza, że w sytuacji, gdy u strony zatrudnionej w warunkach szkodliwych dla zdrowia zdiagnozowana zostaje jedna z chorób wymienionych w rozporządzeniu, schorzenia tego można nie uznać za chorobę zawodową wyłącznie w przypadku, gdy zostanie wykazane w sposób bezsporny, że jej etiologia ma charakter pozazawodowy (tak np. wyrok NSA z 16 stycznia 2024 r. II GSK 583/23). Organ II instancji nie zgodził się z zarzutem Spółki, iż fakt wystąpienia u Pani M. U. "cieśni w obrębie nadgarstka aktualnie w fazie remisji" wyklucza aktualną zależność między wykonywaną pracą a stanem zdrowia, co czyni niemożliwym przypisanie schorzeniu charakteru choroby zawodowej. Przywołał na tę okoliczność stosowny wyrok WSA w Gliwicach z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/GI 422/17). Zaznaczył, iż organy inspekcji sanitarnej nie rozstrzygają kwestii tego, w którym miejscu pracy doszło do powstania schorzenia mającego związek z narażeniem zawodowym, lecz jedynie mają za zadanie ocenić, w których zakładach pracy doszło do narażenia z uwagi na warunki wykonywania pracy, czy też w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zaakcentował także iż charakter prawny orzeczenia jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest ono wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do rozpoznania odmiennego schorzenia Zdaniem ŚPPIS orzeczenie lekarskie WOMP w K. jest spójne, logiczne i prawidłowo uzasadnione, a zatem brak jest podstaw do uznania, że budzi ono istotne wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. W związku z powyższym organ nie dokonał uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie wnioskowanym przez stronę. Odnosząc do przedłożonych przy odwołaniu opracowań o charakterze specjalistycznym zdaniem organu z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy informacje te nie odgrywają kluczowej roli ponieważ lekarze uprawnionej placówki medycznej w sposób nie budzący wątpliwości rozpoznali przedmiotową chorobę. W skardze do WSA w Gliwicach pełnomocnik strony postawił organowi zarzuty ; I. naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności; 1) art. 77 § 1 kpa, art. 7 kpa poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia M. U. oraz przyczyn wystąpienia u niej opisanego wyżej schorzenia i chwili jego powstania, wyrażające się zaniechaniem ustalenia; - czy rozpoznana jednostka chorobowa, zespół cieśni nadgarstka, ma związek przyczynowo - skutkowy z pracą wykonywaną na stanowisku szwaczki w L Sp. z o.o., - przyczyn powstania u M. U. stwierdzonej choroby przewlekłego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, a także ustalenia czy były one związane wyłącznie z wykonywaną pracą. 2) art. 80 kpa, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego, wystawionego przez WOMP w S., pod względem formalnym, podczas gdy orzeczenie to; - wskazuje na fakt przeprowadzenia w dniu 4 lipca 2023 r. zabiegu uwolnienia więzadła poprzecznego prawego i dekompresji nerwu pośrodkowego, z kolei w dniu 12 marca 2024 r. wykonano zabieg uwolnienia nerwu pośrodkowego lewego, po których Pani M. U. zgłaszała poprawę, - nie zawiera odniesienia do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby, - nie zawiera odniesienia do dokumentacji medycznej, w tym. z poradni lekarza pierwszego kontaktu, z okresu pracy w L Sp. z o.o., a także dokumentacji powstałej w okresie pracy u innych pracodawców, u których występowało narażenie zawodowe, 3) § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych (...), poprzez stwierdzenie choroby zawodowej pomimo nieustalenia, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem szkodliwych czynników w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy, gdyż nie zostały zbadane ewentualne pozazawodowe czynniki mogące mieć wpływ na jej powstanie. 4) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby. II. naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności: 1) art. 235 ¹ kodeksu pracy, poprzez wydanie decyzji w sytuacji, gdy do stwierdzenia choroby zawodowej wymagane jest udowodnienie bezspornego lub wysokiego prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy u skarżącego. Mając powyższe zarzuty na uwadze, wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę ŚWIS podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja ŚPIS w Katowicach z dnia 2 września 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję PPIS w T. stwierdzającą u Pani M. U. chorobę zawodową - przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wym. w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 235¹ oraz art. 2352 k.p. Zgodnie z art. 235¹ K.p. za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane zostało stanowisko, według którego pojęcie "choroby zawodowej" jest pojęciem prawnym, posiadającym ustawową definicję. Zatem dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczyno-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi a warunkami, w jakich pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1335/20; wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Po 59/24). Sąd orzekający w sprawę podziela pogląd wyrażony przez tutejszy Sąd w wyrokach z 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 825/23 oraz z 2 lutego 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 946/23 co do tego, że na gruncie art. 235 ¹ k.p. nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem. Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy zatem od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok NSA z 5 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1111/19; wyrok NSA z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1408/18; wyrok NSA z 22 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 567/19). Natomiast stosownie do art. 235 ² k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Jak stwierdził NSA w wyroku z 20 stycznia 2022, sygn. akt z treści przepisów prawnych nie wynika, aby rozpoznanie choroby zawodowej było możliwe tylko wówczas, gdy w dacie wydawania decyzji choroba ta nadal istnieje. Jedynymi przesłankami wydania pozytywnej dla pracownika decyzji na podstawie art. 235¹ oraz 235 ² k.p. jest stwierdzenie wystąpienia u niego w trakcie zatrudnienia lub po zakończeniu zatrudnienia w terminie określonym w załączniku do rozporządzenia dla konkretnej choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia, co do której można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Badając niniejszą sprawę Sąd musi uwzględnić także i to, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, zaś regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 5 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej orzeczeniem lekarskim, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Następnie lekarz tej jednostki na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania (§ 6 ust. 1). Jeżeli zakres informacji zawartych w wymienionej dokumentacji jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, właściwego państwowego inspektora sanitarnego lub pracownika (§ 6 ust. 5). Jak podkreślił NSA rolą orzeczenia lekarskiego jest rozpoznanie choroby zawodowej, jego podstawą są wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika lub byłego pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2020 r. II OSK 3615/19). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W razie uznania, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji, inspektor sanitarny decyduje o wyborze sposobu uzupełnienia materiału dowodowego przez podjęcie wymienionych w nim czynności (§ 8 ust. 2). WSA w Gliwicach w wyroku z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 962/23 zwrócił uwagę na związanie organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Inaczej, bez orzeczenia lekarskiego (opinii) bądź sprzecznie z nim organ nie może dokonać rozpoznania. Oznacza to więc, iż ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Tak więc bez stosownych opinii bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Także inne sądy wyraziły taki pogląd (np. wyrok NSA z 24 marca 2000 r., sygn. akt I SA 2334/99; wyrok NSA z 8 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 664/00; wyrok NSA z 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; wyrok NSA z 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13; wyrok WSA w Gdańsku z 1 października 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 604/15; wyrok WSA w Gliwicach z 26 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 825/23). Sąd w składzie orzekającym także popiera to stanowisko. Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy zauważyć wypada, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawierał: - kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej (karta 10 akt administracyjnych); - orzeczenie lekarskie z dnia 11 czerwca 2025r. nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej (karta 15 akt administracyjnych). Z karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika, że pracownica M. U. pracowała - od 1987 r. do 1989 r. w Zakładzie K (zakład zlikwidowany) na stanowisku ucznia krawiectwa lekkiego; -od 1990 r. do 1992 r. w firmie H (zakład zlikwidowany) na stanowisku krawcowej: -od 2002 r. do nadal w L Sp. z o.o. na stanowiskach szwaczki oraz operatora. Do zadań badanej w aktualnym zakładzie pracy na stanowisku szwaczki należało szycie poszyć samochodowych, a jako operator zajmuje się montażem finalnym siedzeń samochodowych. Pracę o charakterze monotypowym obciążającą kończyny górne w stawach nadgarstkowych wykonywała również w latach 1987-1993. Na podstawie orzeczenia lekarskiego z dnia 11 czerwca 2025r. nr [...] wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnię Chorób Zawodowych w S., stwierdzono, że u pracownika została rozpoznana choroba zawodowa: przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W ww. orzeczeniu lekarskim z dnia 14 marca 2024 r. rozpoznano zespół cieśni nadgarstka. Wskazano w treści orzeczenia iż w badaniach ENeG z dnia 09.01.2023r. opisywano cechy prawostronnego zespołu cieśni garstka (III stopień wg Padua), a z dn. 09.10.2023r. cechy lewostronnego zespołu cieśni garstka w średnim stopniu zaawansowania (III stopień wg Padua). W dniu 04.07.2023r. przeprowadzono zabieg uwolnienia więzadła poprzecznego prawego i dekompresji nerwu pośrodkowego, natomiast 12.03.2024r. wykonano zabieg uwolnienia nerwu pośrodkowego lewego. Gdzie po po operacjach badana zgłaszała poprawę. W wykonanym badaniu ENeG w dniu 15.07.2024r. opisywano przewodzenie we włóknach ruchowych badanych nerwów w normie, zwolnienie szybkości przewodzenia włókien czuciowych lewego nerwu pośrodkowego wraz z niską amplitudą odpowiedzi. Badanie to nie wykazało neurograficznych cech zespołu cieśni nadgarstka w obu kończynach górnych. W oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną oraz analizę udostępnionej dokumentacji medycznej rozpoznano stan po operacyjnym uwolnieniu nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka obustronnie. Uwzględniając informacje o narażeniu zawodowym (udokumentowanie narażenia na wykonywanie wielokrotnie powtarzanych w krótkich odstępach czasu czynności obciążających w sposób nadmierny stawy nadgarstkowe o charakterze monotypii) zdaniem lekarzy istnieją podstawy do rozpoznania u M. U. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka aktualnie w fazie remisji. Z kart oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej sporządzonych dnia 20 czerwca 2024 r. wynika, że podczas zatrudnienia w L. wykonywała prace polegające na wielokrotnym powtarzaniu czynności , obciążających stawy nadgarstkowe o charakterze monotypii. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowana orzeczenia lekarskiego. Zostało ono wydane przez lekarzy zatrudnionych w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K., który jest jednostką organizacyjną właściwą do rozpoznawania chorób zawodowych o których mowa w § 5 ust. 2 rozporządzenia. Wydane pracownikowi orzeczenie o istnieniu podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej zawiera dane, o które oparli się lekarze orzecznicy. U pracownika stwierdzono chorobę zespół cieśni nadgarstka wymieniony w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych wskutek wykonywania pracy. Podkreślić przy tym trzeba, że Sąd nie posiada specjalistycznej wiedzy, którą mają uprawnieni lekarze orzekający w jednostkach orzeczniczych wskazanych w § 5 rozporządzenia. Wbrew argumentacji skargi zawarte w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim uzasadnienie nie budzi wątpliwości, wywód w nim zawarty jest jednoznaczny i spójny. Orzeczenie wydane zostało z wykorzystaniem materiału dowodowego zebranego w sprawie. Sąd nie stwierdził konieczności jego uzupełnienia. Natomiast zgłaszane przez Spółkę wątpliwości wobec orzeczenia z uwagi na fakt odbycia zabiegu uwolnienia więzadła poprzecznego i dekompresji nerwu pośrodkowego i zabiegu uwolnienia nerwu pośrodkowego lewego w dniu 12 marca 2024r w wyniku których M. U. zgłaszała poprawę nie mogą uzasadniać uwzględnienia skargi i uchylenia spornej decyzji. Nie ma racji Spółka formułując zarzut braku ustalenia możliwości wpływu pozazawodowych czynników na powstanie choroby zawodowej u pracownika. Nie ma konieczności w sprawach chorób zawodowych udowadniać, iż w danym przypadku to warunki pracy spowodowały taką chorobę. Wynika to już z treści art. 2351 k.p. Dla ustalenia, czy choroba jest chorobą zawodową wystarczająca jest ocena warunków pracy, których analiza pozwala stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z rozpatrywanej sprawie z taką sytuacją mamy do czynienia. Jak trafnie określił to WSA w Gliwicach w wyroku z 2 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 946/23 chodzi o zatrudnienie w warunkach, które mogły spowodować określone skutki zdrowotne, a nie o zatrudnienie w warunkach, które te skutki spowodowały. W kontrolowanej sprawie z danych o narażeniu zawodowym, zawartych w sporządzonej przez Spółkę Karcie oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej wynika narażenie zawodowe (sposób wykonywania pracy obciążający stawy nadgarstkowe chronometraż czynności powodujących nadmierne obciążenie określonego układu lub narządu organizmu ludzkiego – szycie poszyć samochodowych , zszywanie elementów siedzeń i oparć. Dłonie zaciśnięte na szytych elementach aby była zgodność z punktami szycia ( vide k 10 akt adm). W trakcie postępowania diagnostyczno-orzeczniczego wykonano badania - również specjalistyczne, konsultację neurologiczną oraz diagnostykę pod kątem schorzeń najczęściej dających objawy zespołu cieśni nadgarstka. Wyniki przeprowadzonych badań w ramach diagnostyki nie wskazywały na istnienie u pracownicy czynników pozazawodowych zespołu cieśni nadgarstka. Prawidłowo więc organy stwierdziły z wysokim prawdopodobieństwem istnienie związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy schorzeniem a sposobem wykonywania pracy. Nie ma znaczenia dla ustalenia choroby zawodowej podnoszona przez Spółkę okoliczność, że pracownica była poddana w lipcu 2023 i marcu 2024 zabiegom operacyjnym w wyniku których jej stan zdrowia uległ poprawie zatem wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową gdy pracownik nie cierpiał już na wymienione w niej schorzenie nie jest prawidłowe . Jak wskazał NSA w wyroku z 20 stycznia 2022, sygn. akt II OSK 654/19 organ stwierdza, czy choroba zawodowa została rozpoznana w czasie zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia zawodowego lub po ustaniu narażenia, w ściśle określonym dla każdej z chorób przez ustawodawcę czasie. Nie ma więc podstaw twierdzenie że decyzja w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej nie powinna być podjęta z uwagi na poprawę stanu zdrowia po przeprowadzeniu zabiegów operacyjnych. Niewątpliwie bowiem objawy chorobowe wystąpiły w okresie wykonywanej pracy. Jak wskazano w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 489/12 co skład orzekający podziela możliwe jest ustalenie istnienia choroby zawodowej gdy objawy ustąpiły, nastąpiła ich całkowita remisja . W ocenie orzekającego Sądu możliwe jest ustalenie istnienia choroby zawodowej, którą w wyniku zabiegu operacyjnego można wyleczyć całkowicie lub usunąć na pewien, nawet znaczny czas. Za nietrafne uznał Sąd zarzuty Spółki w zakresie naruszenia art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a. związane z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, niedostatecznego zebrania materiału dowodowego i dokonania jego oceny z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2017 r., sygn. II OSK 1056/15, wyrok WSA w Gliwicach z 2 lutego 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 946/23). Inaczej, Sąd nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej. Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny dopuszczalny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej (wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1212/20). W kontrolowanej sprawie organ oceniał pracę związaną z narażeniem zawodowym oraz dysponował orzeczeniem lekarskim, które poddał prawidłowej ocenie. Jednoznacznie stwierdzono w nim rozpoznanie u pracownika co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy na stanowisku szwaczki. Wobec tego Sąd nie dostrzegł w przeprowadzonej przez organy ocenie materiału dowodowego przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, co jest przedmiotem zarzutu Spółki. Według Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do tego, aby rozstrzygnąć sprawę. Wobec tego twierdzenie jakoby zostały w sprawie naruszone przez orzekające w niej organy reguły postępowania dowodowego określone w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. uznać należało za bezzasadne. Zauważyć przy tym należy, że organ prowadzący postępowanie wyjaśniające nie ma obowiązku przeprowadzać wszystkich dowodów zawnioskowanych przez stronę. Organ prowadzi postępowanie dowodowe tylko w takim zakresie jaki jest konieczny do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy. Skoro, organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego stwierdził, że dysponuje materiałem dowodowym w oparciu, o który zostaną wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności, to nie musi zbierać dodatkowych dowodów na potwierdzenie dokonanych już wcześniej ustaleń. Także sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera konieczne elementy, o którym mowa w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności wyjaśnia podstawę prawną i zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zarzuty przedstawione w skardze nie są zasadne i z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 października 2025
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Ochrona zdrowia
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Sędziowie
Dorota Fleszer Magdalena Jankiewicz Marzanna Sałuda /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny