III SA/Gl 970/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr SKO.4101.6.2023 w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: odrzucić skargę.

Decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r. nr SKO.4101.6.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta C. nr [...] z dnia 30 stycznia 2023 r. w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. Zaskarżona decyzja zawierała pouczenie, że przysługuje na nią skarga w terminie trzydziestu dni do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu odwoławczego. Decyzja została doręczona Z. S. (dalej jako: "skarżący" lub "strona skarżąca") za pośrednictwem operatora pocztowego i odebrana przez niego osobiście w dniu 2 maja 2023 r. Termin do złożenia skargi upływał w dniu 1 czerwca 2023 r. Pismem z dnia 26 września 2023 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 27 września 2023 r., pełnomocnik skarżącego złożył skargę na decyzję z dnia 11 kwietnia 2023 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ustawowym terminie, pełnomocnik skarżącego, złożył zażalenie na ww. orzeczenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem, z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 67/24, oddalił zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Pierwsza ze wskazanych powyżej przesłanek dopuszczalności skargi, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), wskazuje, że sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne (pkt 1) oraz inne niż określone w pkt 1 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Badając natomiast terminowość wniesionej skargi należy zauważyć, że zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przepis ten ustanawia bezwzględną zasadę i wszelkie odstępstwa od niej muszą być interpretowane na zasadzie wyjątku. W myśl art. 53 § 2 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z powołanej regulacji wynika zatem, że termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od dnia, w którym strona dowiedziała się o podjęciu kwestionowanej decyzji bądź czynności. Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a zatem nie jest dopuszczalne jego przedłużenie lub skrócenie przez sąd. W niniejszej sprawie strona skarżąca dowiedziała się o wydaniu zaskarżonej decyzji w dniu 2 maja 2023 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy. Tym samym termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 1 czerwca 2023 r. Natomiast skarga została nadana w placówce pocztowej dopiero 27 września 2023 r., co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie, a więc po upływie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jednocześnie z akt sprawy wynika, iż Skarżący został prawidłowo pouczony przez organ, że na zaskarżoną decyzję przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach, za jego pośrednictwem, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji (por. np. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2023 r., sygn. akt III OZ 27/23). Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę złożoną po upływie terminu do jej wniesienia. Jest tutaj sformułowany obowiązek sądu administracyjnego odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu. Sąd odrzucając skargę nie bada zatem, czy niedochowanie terminu do jej wniesienia było zawinione przez skarżącego czy nie (por. np. postanowienie NSA z dnia 21 września 2022 r., sygn. akt I OZ 425/22), wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 95/12). W judykaturze zwraca się uwagę, iż przewidziana w art. 53 § 2 p.p.s.a. in fine możliwość rozpatrzenia skargi przez Sąd, mimo uchybienia terminowi do wniesienia skargi, ma charakter wyjątku. Warunkiem rozpatrzenia skargi w takim przypadku jest stwierdzenie, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy, z uwagi na wystąpienie okoliczności od niej niezależnych, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 8 września 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 1305/22). Do przeszkód, które uniemożliwiają terminowe dokonanie czynności, zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar czy też inne zjawiska, z istoty swojej niemożliwe do przewidzenia. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, nie wystąpiły okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego, co potwierdza postanowienie tut. Sądu z dnia 30 listopada 2023 r., którym to odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 67/24, podzielił stanowisko tut. Sądu, iż wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nieuprawdopodobniono przyczyn nieterminowego dokonania tej czynności bez winy strony, w związku z czym, oddalono zażalenie na ww. postanowienie. Z racji powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia i podlega odrzuceniu na postawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.