III SA/Gl 955/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2026 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 22 lipca 2025 r. nr 25/LOK/2025 w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.

B. C. (dalej również jako "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach (dalej również jako "Organ") z 22 lipca 2025 r. o numerze 25/LOK/2025. Decyzją tą Komendant Wojewódzki utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w B. z 26 maja 2025 r., nr [...] zobowiązującą B. C. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w B. przy ul. [...]. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, lokal położony w B. przy ul. [...] jest własnością gminy i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w B. Na podstawie przydziału nr [...] z 11 czerwca 1975 r. lokal został przydzielony funkcjonariuszowi [...] w B. – M. R. W decyzji o przydziale lokalu zostali uwzględnieni żona funkcjonariusza M. R. oraz córka J. R. Główny najemca lokalu zmarł [...] r., a jego żona zmarła [...] r. W lokalu pozostała osoba obca – B. C., która, wezwana do opróżnienia lokalu, odmówiła jego opuszczenia. Wobec tego wszczęto postępowanie administracyjne zakończone w pierwszej instancji decyzją Komendanta Miejskiego Policji w B. z 26 maja 2025 r. Utrzymując w mocy tę decyzję Komendant Wojewódzki powołał się na przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2025 r., poz. 636): art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 95 ust. 4, art. 97 ust. 5 oraz na § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżnianiu tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2024 r., po. 519). Wyjaśnił zatem, że w przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów zastosowanie znajdują przepisy rozdziału 8 ustawy o Policji. Zgodnie z przepisem art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także: w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do zajmowania spornego lokalu. Przepisy ustawy o Policji mają pierwszeństwo w zastosowaniu przed przepisami ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j. w Dz.U. z 2023 r., poz. 725). Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 tej ustawy Do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...) przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Decyzja wydana na podstawie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku gdy lokal przeznaczony dla policjantów, będący w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych lub przez niego nadzorowanych, jest zajmowany przez osobę, która nie ma ku temu tytułu prawnego, obowiązkiem właściwego organu jest wydanie decyzji nakazującej opróżnienie lokalu. Taka też decyzja została w sprawie wydana. W swej skardze B. C. zarzuciła Organowi w pierwszej kolejności naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji przez jego niewłaściwe zastosowanie wskutek uznania, że nie spełnia warunków do dalszego zajmowania lokalu, - art. 2 Konstytucji RP przez wydanie decyzji naruszającej zaufanie obywatela do organów państwa i przewidywalności działań władzy publicznej, - art. 8 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka przez ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego i domowego. Kolejne zarzuty skargi dotyczą naruszenia przepisów postępowania administracyjnego: - art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak wnikliwej analizy stanu faktycznego, pominięcie faktu długotrwałego zamieszkiwania w lokalu, nieuwzględnienie działań zmierzających do legalizacji pobytu w lokalu, brak analizy dokumentów z Urzędu Miejskiego w B., - art. 8 k.p.a. przez naruszenie zasady zaufania obywatela do organów państwa, ponieważ przez wiele lat była traktowana jako osoba uprawniona do zamieszkiwania w lokalu, - art. 10 k.p.a. przez nieuwzględnianie wniosków dowodowych mających istotne znaczenie dla wyniku sprawy. W oparciu o tak postawione zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga nie może być uwzględniona, jak tego domaga się Skarżąca, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Decyzja ta została wydana 22 lipca 2025 r., a zatem na podstawie przepisów, które obowiązywały w tym czasie. Mowa tu o art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który został powołany w zaskarżonej decyzji o treści: Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także: w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego. Art. 95 ustawy o Policji został zmieniony, ale dopiero ustawą z 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby, opublikowaną w Dzienniku Ustaw z 13 października 2025 .r, nr 1366. Przepis art. 23 wymienionej tu ustawy zmieniającej stanowi, że ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia (14 października 2025 r.), z mocą od dnia 1 lipca 2025 r., co oznacza, że zaskarżona decyzja została wydana przed wejściem w życie ustawy zmieniającej i podstawą prawną jej wydania jest przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji o treści zastosowanej przez Organ. Wracając zatem do przesłanek wydania decyzji takiej, jak zaskarżona. Lokal mieszkalny, o którym mowa w art. 90 to lokal mieszkalny dla policjantów będący w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Jest kwestią bezsporną, że lokal położony w B. przy ul. [...] jest tego typu lokalem. Nie ulega też wątpliwości, że Skarżąca jest osobą obcą w stosunku do policjanta, któremu lokal przydzielono, jak również w stosunku do członków jego rodziny i nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu. W swej skardze Skarżąca wskazała na fakt wspólnego zamieszkiwania z wdową po policjancie, wspólne z nią gospodarowanie lokalem, regularne opłacanie należności z tytułu zamieszkiwania w nim, brak zaległości, poniesienie wydatków inwestycyjnych. Żadna z tych okoliczności nie stanowi tytułu prawnego do zamieszkiwania w lokalu. Są to okoliczności wskazujące na interes faktyczny, ale nie na tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu. Tytułem tym mogłaby być decyzja o przydziale lokalu przez organ, w którego dyspozycji lokal pozostaje, ale decyzja taka nie została wydana. Nie jest też możliwe uznanie, że tytuł prawny do zajmowania lokalu przez Skarżącą można wyprowadzić z przepisów ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ( ...) oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67), ponieważ przepisy te przewidują zajmowanie mieszkań pozostających w dyspozycji organów Policji – poza policjantami w służbie czynnej - wyłącznie przez emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu – art. 29 ustawy. Skarżąca warunku tego nie spełnia. Trzeba zatem uznać, że Skarżąca zajmuje sporny lokal bez tytułu prawnego, co uprawniało organy policji do wydania decyzji nakazującej opróżnienie lokalu. Nie miało miejsca naruszenie przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o policji. Co do zarzutu naruszenia przepisów Konstytucji – art. 2, art. 30 i 75 ustawy zasadniczej Sąd zwraca uwagę na fakt, że zgodność stosowanych w sprawie przepisów ustawy o Policji była przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w wyroku z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16. Wyrokiem tym Trybunał orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 95 ust. 4 w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził m.in., że osoba bez tytułu prawnego do policyjnego lokalu mieszkalnego powinna zostać wykwaterowana na podstawie wydanej decyzji administracyjnej, po to, by opuszczony przez nią lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem określonym przepisami ustawy o Policji. Zapewnienie ochrony przed opróżnieniem lokalu osobom zajmującym go bez tytułu prawnego nie powinno wypaczać celu, jakiemu służą te lokale. Przewidziana w art. 95 ustawy o Policji decyzja o opróżnieniu lokalu - sama przez się - nie prowadzi jeszcze do wykwaterowania donikąd osób znajdujących się w trudnej sytuacji społecznej, bez zapewnienia absolutnego minimum w postaci przyznania tymczasowego dachu nad głową. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zaskarżone przepisy ustawy o Policji są zgodne z Konstytucją, a konieczna z punktu widzenia standardu konstytucyjnego regulacja ochronna powinna znaleźć się w akcie regulującym prowadzenie egzekucji w administracji. Wobec powyższego zarzut naruszenia przepisów Konstytucji również nie mógł być uwzględniony. To samo dotyczy ostatniego z zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Przepis ten stanowi, że Każdy ma prawo do poszanowania swojego życia prywatnego i rodzinnego, swojego mieszkania i swojej korespondencji. Niedopuszczalna jest ingerencja władzy publicznej w korzystanie z tego prawa, z wyjątkiem przypadków przewidzianych przez ustawę i koniecznych w demokratycznym społeczeństwie z uwagi na bezpieczeństwo państwowe, bezpieczeństwo publiczne lub dobrobyt gospodarczy kraju, ochronę porządku i zapobieganie przestępstwom, ochronę zdrowia i moralności lub ochronę praw i wolności innych osób. Przepis ten dotyczy zatem poszanowania swojego mieszkania, gdy tymczasem Skarżąca zajmuje mieszkanie, do którego nie ma tytułu prawnego. Ponadto, przepis ten nie ma charakteru bezwzględnego, ponieważ wyłącza przypadki przewidziane przez ustawę i konieczne w demokratycznym społeczeństwie, co jest tematem rozważań Trybunału Konstytucyjnego we wspomnianym powyżej wyroku z 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16. Trybunał stwierdził w nim, że lokale pozostające w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przeznaczone są do wykorzystania zgodnie z celem określonym przepisami ustawy o Policji, jest to zgodne zasadami konstytucyjnymi oraz realizuje szerzej pojęty interes społeczny rozumiany jako zapewnienie Policji warunków wykonania ciążących na niej zadań. Co do zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdza, że postępowanie dowodowe, wyjaśniające oraz ocena materiału dowodowego są istotne o tyle, o ile dotyczą faktów istotnych dla wyniku sprawy. W niniejszej sprawie istotna jest jedna zasadnicza okoliczność - czy Skarżąca ma tytuł prawny do spornego lokalu. Bez wątpienia nie ma, a zatem dowodzenie i rozważanie takich okoliczności, jak długoletnie zamieszkiwanie w lokalu, próby legalizacji pobytu, poniesione nakłady na lokal pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2026 r., poz. 143).