III SA/Gl 886/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi ,,A’’ sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z należnego od wniesionej skargi kasacyjnej wpisu sądowego postanawia: odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy

Wnioskiem z [...] r., nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z obowiązku jego ponoszenia. W jego motywach podała, że od kilku lat nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie robót budowlanych i wykończeniowych oraz remontów. Nie osiąga też żadnych przychodów. Poza kapitałem rzędu [...] zł nie posiada żadnego majątku. Ponieważ dane te nie były wystarczające do oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z [...] r. wezwano działającego w sprawie pełnomocnika do: - nadesłania wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego zaświadczenia potwierdzającego, że Spółka za 2015 r. nie rozliczała się z urzędem, tj. nie składała zeznania podatkowego CIT-8, deklaracji podatkowych VAT-7, PIT-4R oraz informacji PIT-11, natomiast w sytuacji, gdyby zeznanie podatkowe za 2015 r. było złożone należało je nadesłać wraz ze sprawozdaniem finansowym (bilansem, rachunkiem zysków i strat, informacją dodatkową) z tego okresu; - sprecyzowania czy wobec Spółki prowadzone jest postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe, jeżeli tak należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane; - nadesłania zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego, że od stycznia bieżącego roku do nadal skarżąca Spółka nie składała deklaracji VAT i nie uzyskała żadnego przychodu, natomiast w sytuacji gdyby deklaracje VAT były sporządzane należało je przedłożyć wraz z raportem kasowym z tego okresu i ewidencją środków trwałych; - przedłożenia wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą Spółkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy (w przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty). W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Spółki poinformował, że postępowanie likwidacyjne bądź upadłościowe nie było i nie jest prowadzone. Podobnie rachunki bankowe na skutek zaprzestania prowadzenia działalności zostały zlikwidowane, a zatem przedłożenie wyciągów z konta nie było możliwe. Natomiast odnośnie żądanych zaświadczeń z urzędu skarbowego wyjaśnił, że stosowny wniosek w tym zakresie został złożony, jednakże stosowne dokumenty nie zostały jeszcze wydane (vide: wniosek z dnia [...] r.). Po ich otrzymaniu zobowiązał się do ich niezwłocznego dostarczenia. Postanowieniem z 25 tycznia 2017 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Natomiast w dniu [...] r., a zatem po wydaniu przez referendarza postanowienia, do Sądu wpłynęło datowane na dzień [...] r. i tego dnia nadane w urzędzie pocztowym pismo, do którego dołączono zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego z [...] r. Z zaświadczenia tego wynika, że na dzień jego wydania nie odnotowano w bazie [...] Urzędu Skarbowego W. w W. wpływu zeznań CIT-8, PIT-4R, informacji o dochodach PIT-11 za rok 2015 oraz nie odnotowano wpływu deklaracji VAT-7 za rok 2015 i od styczni 2016 r. do dnia wydania zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." w brzmieniu z dnia wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, tj. z [...] r., kiedy to wniesiono skargę do Sądu – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie. Zatem kwestia przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 243 § 1 P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, dora dcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskująca spółka, składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie obejmującym wpis od skargi kasacyjnej. Odnosząc się do wniosku Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użyte w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy pojęcie "wykazać" należy rozumieć jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić. Odnosi się ono do wnioskodawcy, co oznacza, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży bezpośrednio na stronie, a nie na rozpoznającym wniosku. W sprawie warunek ten nie został spełniony. Wprawdzie zarządzenie referendarza sądowego zostało w części wykonane poprzez przedłożenie stosownego zaświadczenia z urzędu skarbowego, ale to nie zmienia oceny zdolności strony skarżącej do pokrycia wpisu od skargi kasacyjnej, wynoszącego [...] złotych. Należy zwrócić uwagę, że kwota ta jest relatywnie niska, co oznacza, że całkowite lub częściowe zwolnienie strony z obowiązku jej pokrycia byłoby możliwe w sytuacji, gdyby wykazała, że nie dysponuje wystarczającymi środkami na jej pokrycie. Tymczasem strona skarżąca wykazała co prawda fakt nieskładania stosownych sprawozdań podatkowych, co potwierdza tezę wniosku, że w ciągu ostatnich dwóch lat nie osiągała przychodów. W dalszym ciągu jednak pozostały niewyjaśnione wątpliwości związane z pełną oceną zdolności płatniczych strony skarżącej. I tak za całkowicie niewiarygodne uznano oświadczenie strony, że nie posiada ona żadnych rachunków bankowych. W pierwszej kolejności dlatego, że strona jest spółką kapitałową prowadzącą działalność gospodarczą. Otóż takie podmioty nie mogą nie mieć rachunku bankowego w sytuacji gdy art. 22 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jt Dz. U. z 2016 r., poz. 1829) nakłada na nie obowiązek dokonywania płatności za pomocą przelewu bankowego w sytuacji gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca lub gdy jednorazowa wartość transakcji przekracza [...] złotych. Brak rachunku bankowego strony skarżącej oznaczałby zatem, że prowadzi ona transakcje wyłącznie z podmiotami nieprowadzącymi działalności gospodarczej i że jednorazowo opiewają one na niższe w kwoty. W wypadku podmiotu, którego podstawowa działalność gospodarcza dotyczy robót budowlanych i wykończeniowych oraz remontów takie założenie byłoby sprzeczne z życiowym doświadczeniem. Ponadto art. 61 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r.- Ordynacja podatkowa (jt. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) obowiązuje podatników prowadzących działalność gospodarczą i zobowiązanych do prowadzenia księgi rachunkowej lub podatkowej księgi przychodów i rozchodów uiszczania podatków w formie przelewu. Zatem brak rachunku oznaczałby, że strona nie planuje w najbliższym czasie płacić jakichkolwiek podatków (w tym dochodowego od osób prawnych oraz od towarów i usług) a tym samym nie planuje osiągać bieżących przychodów. Równocześnie jednak oświadczono, że w stosunku do strony nie toczy się postępowanie likwidacyjne ani też upadłościowe, co pozostaje w sprzeczności z takim założeniem. Zwraca się wreszcie uwagę, że działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę wymaga zatrudnienia pracowników, ewentualnie zawierania umów cywilnoprawnych (np. zlecenia czy o dzieło) i za wysoce wątpliwe uznać należy płacenie wynagrodzeń w formie gotówkowej. Podnieść wreszcie przyjdzie, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] złotych, co oznacza, że musi ona dysponować środkami na jego pokrycie. Jak wskazano wyżej wobec spółki nie toczy się postępowanie upadłościowe ani likwidacja, co oznacza, że według stanu na chwilę obecną ma ona zamiar kontynuować funkcjonowanie na rynku. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że pokrycie przez nią wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] złotych jest możliwe, zwłaszcza że w razie straty finansowej stosowne koszty może pokryć jej jedyny (jak wynika z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego) wspólnik. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.