III SA/Gl 776/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...].

Wojewoda [...] (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), zaskarżoną decyzją z [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2020r. poz. 1409 z późn. zm, dalej: ustawa), w trybie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania J. L. (dalej: strona, skarżący), od decyzji Starosty B. (dalej: organ I instancji) z [...] r., nr [...], postanowił: uchylić zaskarżoną decyzję w części orzekającej o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w części dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych oraz utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w części orzekającej o utracie z dniem [...] r. statusu osoby bezrobotnej. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący, w dniu [...] r., zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w B. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia rejestracji. Decyzją z [...] r,. organ I instancji orzekł o utracie od [...] r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania tj. 180 dni stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy. Skarżący w dniu [...] r. złożył w PUP oświadczenie o tym, że od [...] r. podjął pracę, co potwierdził wygenerowany przez Urząd Pracy w dniu [...] r. raport ZUS U2, z którego wynika, że skarżący od [...] r. podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu. Decyzją z [...] r., wydaną w trybie art. 104 k.p.a., organ I instancji orzekł o utracie z dniem [...] r. statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu podjęcia pracy. Ponadto decyzją z [...] r., wydaną w trybie art. 155 k.p.a, organ I instancji orzekł o uchyleniu decyzji ostatecznej z [...] r. orzekającej o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Od obu ww. decyzji pierwszoinstancyjnych z [...] r., strona wniosła odwołanie, zarzucając m.in., że nie rozumie ich treści. Odnośnie decyzji wydanej przez Starostę B. w trybie art. 155 k.p.a., Wojewoda decyzją z [...] r. uchylił ją i umorzył postępowanie, a tut. Sąd nieprawomocnym wyrokiem z dnia 24 marca 2021 r. , sygn. akt III SA/Gl 777/20 oddalił skargę strony. Odnośnie drugiej decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] r., organ II instancji orzekł w zaskarżonej w tym postępowaniu decyzji opisanej na wstępie. Organ odwoławczy w jej uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instancjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej. Pod pojęciem pracy zarobkowej należy rozumieć m.in. wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych. Stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy - starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Okoliczność faktyczna w postaci podjęcia przez skarżącego pracy z dniem [...] r. oraz zgłoszenie do ubezpieczenia społecznego powoduje, że bezrobotny winien utracić status osoby bezrobotnej z dniem podjęcia pracy. Konsekwencją utraty statusu osoby bezrobotnej jest utrata zasiłku dla bezrobotnych, który przysługuje wyłącznie osobie bezrobotnej. Zaskarżona decyzja z [...] r. w części dotyczącej utraty z dniem [...] r. statusu osoby bezrobotnej, podjęta na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy jest w ocenie organu prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami oraz stanem faktycznym. Natomiast kwestię utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych z inną datą tj. od [...] r. rozstrzygnął już organ I instancji decyzją z [...] r. Ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej już wcześniej ostateczną decyzją jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji we właściwym trybie. Tymczasem decyzja organu I instancji ponownie rozstrzygająca kwestię zasiłku dla bezrobotnych podjęta została na podstawie art. 104 k.p.a., zatem w niewłaściwym trybie. Z uwagi na powyższe zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych należało uchylić, a postępowanie w tym zakresie umorzyć. Podjęcie przez odwołującego pracy z dniem [...] r., jako okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, istniejąca w dniu wydania decyzji, nieznana organowi, który wydał decyzję winno być podstawą do wznowienia postępowania, a następnie zmiany lub uchylenia decyzji z [...] r. w trybie nadzwyczajnym. Odnosząc się natomiast do żądania strony wydłużenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych organ wyjaśnił, że przepisy ustawy z [...] r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 374) oraz kolejne nowelizacje tej ustawy nie przewidują możliwości wydłużenia okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych w okresie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu C0VID-19. Obowiązujące przepisy ustawy o promocji zatrudnienia (...) również nie przewidują możliwości wydłużenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na decyzję Wojewody [...], skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc, że nie zgadza się z jej treścią. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z [...]r. uchylająca zaskarżoną decyzję Starosty B. z [...] r., w części orzekającej o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych i o umorzeniu postępowania pierwszej instancji w części dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych oraz utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję w części orzekającej o utracie z dniem [...] r. statusu osoby bezrobotnej. Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził przy jej wydaniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o pozbawieniu skarżącego statusu bezrobotnego stanowi przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, a jak stanowi ten przepis, bezrobotny oznacza m.in. osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...). Zatem jedną z podstawowych przesłanek posiadania (nabycia lub zachowania) statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu oraz niewykonywanie innej pracy zarobkowej. Zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 2 ust. 1 pkt 43 powoływanej ustawy, zatrudnienie oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 tej ustawy pojęcie "innej pracy zarobkowej" oznacza wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło. Poza sporem pozostaje, że skarżący na mocy decyzji Starosty B. z [...] r., nr [...] został uznany z dniem [...] r. za osobę bezrobotną z określonym prawem do zasiłku dla bezrobotnych. Poza sporem jest również fakt upływu maksymalnego okresu pobierania przez skarżącego zasiłku od dnia [...] r., co znalazło wyraz w decyzji Starosty B. z [...] r. nr [...], orzekającej o utracie przez skarżącego z tym dniem prawa do zasiłku. Bezsporny jest fakt podjęcia przez skarżącego zatrudnienia od dnia [...] r., o czym Starosta B. w dacie wydania decyzji z [...] r. nie miał wiedzy, bowiem skarżący powiadomił PUP o tym fakcie w dniu [...] r. Należy zatem stwierdzić, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji z [...] r., nieznane organowi, który wydał decyzję. Tym samym w sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5) k.p.a. Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie wznowił postępowania postanowieniem stanowiącym podstawę do przeprowadzenia postępowania oraz co do rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto organ nie wszczął również z urzędu postępowania w przedmiocie utraty przez skarżącego statusu bezrobotnego. Fakt podjęcia przez skarżącego zatrudnienia w dniu [...] r., o którym organ dowiedział się w dniu [...] r. obligował organ do podjęcia wskazanych działań, czego zaniechano. Zatem zaskarżona decyzja organu odwoławczego, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem podstawowych reguł postępowania i z pominięciem konieczności wszczęcia właściwego postępowania celem prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zarówno w przedmiocie pozbawienia skarżącego prawa do zasiłku jak i utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Organ I instancji wadliwie wskazał w podstawie prawnej decyzji art. 104 k.p.a., który odnosi się jedynie do wydania i pojęcia decyzji. Aby decyzja mogła zostać wydana, najpierw organ ma obowiązek wszcząć postępowanie, w wyniku którego rozstrzygnie sprawę. Brak wszczęcia postępowania w wyniku którego może dojść do pozbawienia strony statusu osoby bezrobotnej i wszczęcia postępowania w trybie wznowieniowym odnośnie pozbawienia prawa do zasiłku dla bezrobotnych stanowi istotny mankament procesowy, wobec którego zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą się ostać Wobec powyższego, na podstawie art 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.