III SA/Gl 756/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 21 marca 2023 r. nr SKO.VIII/422/48/2023 w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 21 marca 2023 r. nr SKO.VIII/422/48/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. (dalej organ I instancji, Prezydent) z 3 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy Z. K. (dalej strona, skarżący). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły art. 17, 18, 21 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art.101 ust. 2, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm., dalej u.k.p.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej k.p.a.). W uzasadnieniu SKO wyjaśniło, że organ I instancji wskazaną powyżej decyzją z 3 lutego 2023 r. zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii "A" i "B" nr [....] druk [...], wydane 10 stycznia 2005 r. przez Prezydenta Miasta B., z uwagi na nieprzedstawienie w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. SKO wskazało, że z materiału dowodowego wynika, że decyzją Prezydenta Miasta B. z 12 maja 2022 r. nr [...] skarżący został skierowany na badania lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji tej wskazano, że na badanie należy zgłosić się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy-Poradnia dla Kierowców w S. przy ul. [...] w terminie 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Z kolei nieprzedstawienie orzeczenia lekarskiego w wymaganym terminie 3 miesięcy, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 u.k.p., skutkuje wszczęciem postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji o zatrzymaniu stronie prawa jazdy, tj. do 3 lutego 2023 r., do organu I instancji nie wpłynęło wymagane orzeczenie lekarskie, zatem organ odwoławczy uznał wydanie decyzji za uzasadnione. SKO podkreśliło, iż w uzasadnieniu decyzji I instancji wskazano, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyn, które spowodowały zatrzymanie, czyli po przedłożeniu orzeczenia oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że Prezydent dokonał prawidłowych ustaleń w przedmiotowej sprawie, w związku z tym zasadnym było zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy kategorii "A" i "B" z uwagi na nieprzedstawienie Prezydentowi Miasta B. w wymaganym terminie przez stronę orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem - do czasu ustania przyczyny. Pismem z 15 kwietnia 2023 r. Z. K. (dalej strona, skarżący) wniósł skargę na decyzję SKO. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że utrzymanie w mocy decyzji zatrzymania jego prawa jazdy jest wysoce krzywdzące. Skarżący nie podważył faktu, że z jego winy doszło do kolizji w dniu 19 listopada 2021 r., lecz jej przyczyną nie był zły stan jego zdrowia, tylko pomyłka przy wyborze leku (zażycie zamiast tabletki na cukrzycę tabletki nasennej). Wyjaśnił, że z uwagi na niewielkie straty w mieniu nie wezwano policji, więc tym bardziej był zdziwiony faktem wszczęcia z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zatrzymania jego prawa jazdy. Wskazał, iż dostosowując się do decyzji dotyczącej skierowania na badania lekarskie celem otrzymania orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, zgłosił się na badania w dniu 7 marca 2023 r. do Poradni dla kierowców w S.. Niestety bez podania uzasadnienia nie został przyjęty. Poinformowano skarżącego o terminie 10 lipca 2023 r. Fakt ten zgłosił w Wydziale Komunikacji w B.. Pracownica tego wydziału zadzwoniła do Poradni w S., lecz okazało się, że nie ma możliwości na zmianę terminu badania. W odpowiedzi na skargę z 9 maja 2023 r. SKO podtrzymało dotychczasowe stanowisko, uznając skargę za bezzasadną, jednocześnie wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu w składzie orzekającym skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, bowiem żadna z wyżej wskazanych przesłanek nie zaszła w sprawie, a zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 21 marca 2023 r, jak i utrzymana przez nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta B. z 3 lutego 2023 r., nie naruszają prawa. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stan faktyczny w sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, został ustalony przez organy prawidłowo i zgodnie z regułami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie. W przedmiotowej sprawie Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przesądzenie o prawidłowości przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustaleń faktycznych umożliwia ocenę procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.k.p. Zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2. Badania lekarskie, o których mowa w ww. przepisie, zgodnie z treścią art. 75 ust. 5 u.k.p., przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydana na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., nie ma charakteru fakultatywnego. Nie została zatem pozostawiona uznaniu organu administracji publicznej. Decyzja ta ma obligatoryjny charakter, co oznacza, że jeśli kierowca nie przedstawi w wymaganym terminie orzeczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwskazań do kierowania pojazdami, to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy (por. np. wyroki NSA z: 28 lutego 2024 r., sygn. akt I OSK 2013/20, 10 lipca 2019 r., I OSK 2567/18, 29 maja 2020, I OSK 472/19; wyroki: WSA w Łodzi z 9.06.2022 r., III SA/Łd 1087/21, WSA w Kielcach z 17.11.2022 r., I SA/Ke 394/22). W sprawie bezspornym jest, że skarżący, mimo wydania stosownej decyzji 12 maja 2022 r. przez Prezydenta (akta administracyjne k nr 10), wydanej w związku z wnioskiem Prokuratora Rejonowego z B. z 28 stycznia 2022 r. o wydanie decyzji o skierowanie kierowcy na badania lekarskie (akta administracyjne k nr 4), nie przedstawił wymienionemu organowi, w terminie wynikającym z art. 101 ust. 2 pkt 2 u.k.p., orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazać zdrowotnych do kierowania pojazdami. W decyzji tej, odebranej przez stronę 19 maja 2022 r. wyraźnie wskazano, że termin przeprowadzenia badań jest nie dłuższy niż 30 dni od dnia otrzymania skierowania. Należy podkreślić, że powyższy wniosek został wystosowany przez Prokuratora po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających w związku z informacjami uzyskanymi w postępowaniu karnym o sygn. akt [...], które to postępowanie zostało zainicjowane zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa, złożonym przez skarżącego. Wskazał on, iż 19 listopada 2021 r. na ul. [...] w B. doprowadził do kolizji z taksówką. Nie pamiętał, w którym kierunku jechał, jak również nie pamiętał samej kolizji, a stan ten wiązał z nagłym spadkiem cukru. Twierdził, że dokonano kradzieży jego prawa jazdy oraz dowodu osobistego, a miał się tego dopuścić kierowca taksówki. Następnego dnia strona zeznała, że swoje dokumenty znalazła, wobec czego postępowanie zostało zakończone postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania. Jednakże w związku z powzięciem przez Prokuratora poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia strony, zasadnym było zwrócenie się do Prezydenta o wszczęcie postępowania, ponieważ z uwagi na cukrzycę, strona może stwarzać jako kierowca zagrożenia w ruchu drogowym. W tym stanie rzeczy trudno odmówić słuszności organom administracji, że prawo jazdy skarżącego zostało zatrzymane. Ustalenia stanu faktycznego sprawy były konkretne i szczegółowe, akta administracyjne kompletne, a przeprowadzone postępowanie administracyjne było zgodne z regułami wynikającymi z art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący nie przedstawił w wymaganym terminie oryginału zaświadczenia lekarskiego o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami – do czasu ustania przyczyny. Jak wskazano powyżej, organ I instancji miał bezwzględnie obowiązek wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, któremu sprostał. Podobnie SKO poprawnie utrzymało w mocy decyzję wydaną w toku postępowania przed organem pierwszoinstancyjnym. Tym samym decyzje tak organu I instancji, jak i organu odwoławczego, zostały wydane zgodnie z przepisami prawa (art. 101 ust. 2, art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a u.k.p., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). Reasumując, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.