III SA/Gl 709/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 17 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 27 lipca 2022 r. nr SKO.VII/425/14/2022 w przedmiocie ponaglenia w sprawie bezczynności i przewlekłości postępowania postanawia: odrzucić skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 27 lipca 2022 r. nr SKO.VII/425/14/2022, wydanym w wyniku rozpatrzenia ponaglenia skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, stwierdziło, że Burmistrz Miasta C. nie dopuścił się bezczynności o przewlekłego prowadzenia postępowania w kwestii wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Jednocześnie organ administracji pouczył skarżącego, że stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia przysługuje prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Pismem z 1 września 2022 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach skargę na opisane wyżej postanowienie domagając się jego uchylenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej powoływanej jako p.p.s.a., zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, gdyż objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052, dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W myśl natomiast przepisu art. 37 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przy czym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., w którym m.in. wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponaglenie wnosi się do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 pkt 2 p.p.s.a.). Na gruncie powyższych przepisów orzecznictwo wypracowało stanowisko, które w ocenie Sądu znajdzie zastosowanie w niniejszej sprawie, zgodnie z którym stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy ( incydentalny ) i powinno mieć formę postanowienia. Postanowienie wydane w trybie art. 37 k.p.a. nie podlega jednak kognicji sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 1350/10, postanowienie NSA z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt III OSK 940/22, baza orzeczeń CBOIS). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że postanowienie wydane w związku z rozpoznaniem wniesionego przez stronę ponaglenia nie należy do postanowień kończących postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., gdyż dotyczy kwestii wpadkowej, tj. bezczynności organu zaistniałej w toku postępowania. W konsekwencji skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.