III SA/Gl 705/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] w K. z dnia 23 czerwca 2022 nr WNS/DZ/KI/537.306226.2022 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2) zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonym postanowieniem z 23 czerwca 2022 r. nr WNS/DZ/KI/537.306226.2022 Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w K. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez R. S., dalej określanego jako Skarżący, odwołania od decyzji Dziekana Uniwersytetu [...] z 27 kwietnia 2022 r. nr [...] orzekającej o skreśleniu Skarżącego z listy studentów pierwszego semestru kierunku zarządzanie [...] w roku akademickim 2021/2022. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego Skarżący domagał się uchylenia z powyższego postanowienia w całości. W odpowi9edzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. Pismem z 25 kwietnia 2023 r. Skarżący cofnął skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z przyczyn innych, niż wskazane w jej treści. Zgodnie z art. 60 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 poz. 259, dalej określanej skrótem P.p.s.a) skarżący może cofnąć skarg. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowoduje utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Ten ostatni przypadek zaistniał w rozpoznawanej sprawie. Przede wszystkim przypomnieć należy, że w przypadku uczelni wyższych, a taką uczelnia jest Uniwersytet [...] to przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z poz. , dalej określanej skrótem p.s.w.n.), statuty oraz regulaminy studiów określają organy i zasady ich reprezentowania.. Zgodnie z § 12 ust.1 uchwały nr [...] Senatu Uniwersytetu [...] z 27 kwietnia 2021 r. Regulamin studiów indywidualne sprawy studentów załatwiane są w drodze decyzji albo rozstrzygnięć. Natomiast z ust. 2 § 12 wynika, że decyzje administracyjne wydaje rektor albo z upoważnienia rektora dziekan lub prodziekan ds. kształcenia i studentów m. in. W sprawie skreślenia z listy studentów (pkt 1 § 12 ust. 2 Regulaminu). Wreszcie, zgodnie z ust. 3 § 12 Regulaminu, do wydawania, uchylania, zmiany, stwierdzenia nieważności lub wygaśnięcia, a także uzupełniania braków formalnych wniosku w sprawach wymagających decyzji administracyjnej, o której mowa w ust. 2 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto, w myśl art. 23 ust. 4 p.s.w.n. od decyzji administracyjnych wydawanych przez rektora służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z przytoczonych regulacji jasno wynika, że organem właściwym do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów jest rektor. Może on upoważnić osoby wskazane w Regulaminie studiów do wydania w jego imieniu decyzji w tej materii. Ciągle jednak jest to decyzja Rektora jako organu uczelni. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OSK 4974/21 stwierdził, że ustawodawca w art. 108 ust. 3 P.s.w.n. przyjął, iż skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zatem odstąpił od wcześniej stosowanej zasady odpowiedniego stosowana w tych sprawach przepisów ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej określanego skrótem K.p.a.) na rzecz stosowania przepisów K.p.a. wprost. Potwierdzeniem tego rozwiązania jest także przytoczony już zapis ust. 2 § 12 Regulaminu studiów. Powyższe prowadzi do wniosku, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez rektora lub z jego upoważnienia, w świetle art. 23 ust. 4 P.s.w.n., a w rozpatrywanej sprawie także § 12 pkt 10 Regulaminu służy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy do którego mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Z tą różnicą, ze złożenia takiego wniosku nie powoduje przekazanie sprawy do organu wyższego stopnia. Nadto podmiot, który z upoważnienia rektora wydał decyzje, zgodnie z pkt 13 § 12 Regulaminu studiów miał obowiązek w ciągu 14 dni przekazać akta sprawy rektorowi. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza uchybienie do wniesienia odwołania. W przypadku wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ta kompetencja przysługuje organowi, który wydał zaskarżoną decyzję administracyjną. Zarówno regulacja art. 108 P.s.w.n. jak i postanowienia § 12 Regulaminu studiów na Uniwersytecie [...] nie przyznają takiego uprawnienia dziekanowi wydziału. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu i do tego wadliwie opisanej decyzji z "27 kwietnia Dziekana Uniwersytetu [...]", wydał we własnym imieniu dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu [...]. Zatem organ nieuprawniony. Do tego w obrocie prawnym nie ma decyzji "Dziekana Uniwersytetu [...]" z 27 kwietnia – bez wskazania roku lecz istnieje decyzja z 27 kwietnia 2022 r. Rektora Uniwersytetu [...] podpisana z jego upoważnienia przez prodziekana d/s Kształcenia i Studentów Wydziału [...]. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady ich trwałości, wynikającej z art. 16 § 1 K.p.a. i dlatego może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy akt dotknięty został w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Przytoczony wyżej przepis art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. nie wprowadza żadnego elementu kwalifikującego naruszenie właściwości. Każdy przypadek naruszenia właściwości czy to miejscowej czy funkcjonalnej skutkuje nieważnością postanowienia. Stosownie do normy art. 126 K.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Zatem regulacja art. 156 K.p.a ma zastosowanie także do postanowień. Wreszcie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów o właściwości. W konsekwencji nie był związany oświadczeniem skarżącego o cofnięciu skargi. Umorzenie postępowania sądowego w następstwie cofnięcia skargi prowadziłoby do pozostawienia w obiegu prawnym postanowienia dotkniętego wadą nieważności. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia. Na podstawie art. 200 P.p.s.a zasadzono na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w postaci zwrotu wpisu od skargi.