III SA/Gl 683/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi N.G., B.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 maja 2025 r. nr SKO.UL/41.7/181/2025/2574/ŁK w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z 15 maja 2025r., SKO. U L/41 .7/183/2025/2574/ŁK Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta G. (dalej: Prezydent) z dnia 19 grudnia 2023r., nr [...] zezwalającej na przebudowę zjazdu zwykłego z drogi wojewódzkiej ul. [...] w G. na działkę [...] w miejscu określonym w dokumentacji technicznej zjazdu z uwagami wskazanymi w punktach od 1 do 15 (dalej: decyzja). Z akt administracyjnych wynika, że pełnomocnik B. i N. G. (dalej: Skarżący) wnioskiem z dnia 4 listopada 2024r. zwrócił się do Prezydenta o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik Skarżących złożył odwołanie od ww. decyzji. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2024r., nr [...] Prezydent przywrócił termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia 19 grudnia 2023r., nr [...], a następnie pismem z 4 lutego 2025r. przekazał odwołanie wraz z aktami sprawy do SKO. Po jego otrzymaniu SKO zawiadomiło o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta z dnia 26 listopada 2024r. nr [...]. Postanowieniem z 25 marca 2025r., nr [...] SKO stwierdziło nieważność postanowienia Prezydenta z dnia 26 listopada 2024r. nr [...] przywracającego termin do złożenia odwołania od decyzji, wskazując w uzasadnieniu, że ww. postanowienie zostało wydane w rażący sposób poprzez naruszenie art. 59 § 2 k.p.a. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania SKO wskazało na art. 58 § 1 k.p.a. według którego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Natomiast jak wynika z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. SKO podzielił pogląd, iż co do zasady, złożenie przez osobę, która nie brała udziału w postępowaniu wniosku o przywrócenie terminu jest dopuszczalne. Przyjęcie, iż osoba zainteresowana, która nie brała udziału w postępowaniu może wnieść odwołanie w terminie przysługującym stronie postępowania, winno konsekwentnie skutkować uznaniem, iż osobie takiej przysługuje również prawo złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z tym zastrzeżeniem, iż wniosek taki nie może opierać się na fakcie niedoręczenia decyzji, lecz winien być uzasadniony innymi okolicznościami. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Przyjęcie konstrukcji, w której termin wniesienia odwołania dla osoby, która nie brała udział w postępowaniu liczony jest od daty doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu, prowadzi do wniosku, iż brak doręczenia decyzji nie może być zaliczony do przyczyn uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący znali treść przedmiotowej decyzji, ponieważ występowali z licznymi wnioskami w tej sprawie do Prezydenta. Znaczenia ma fakt zapoznania się z tą decyzją przez pełnomocnika Skarżących, na co wskazuje notatka służbowa z dnia 30 sierpnia 2024r., znajdująca się w aktach sprawy postępowania prowadzonego przez Prezydenta w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektonicznego budowlanego. Przedmiotowa decyzja stanowi załącznik do wniosku złożonego przez Inwestora w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowalnego oraz udzielenia Inwestorowi pozwolenia na budowę budynku handlowo- usługowego przy ul. [...] w G. SKO – opierając się na orzecznictwie sądowym - stwierdziło dopuszczalność złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez podmiot nie biorący udziału w postępowaniu, usprawiedliwieniem uchybienia terminu nie może być brak doręczenia decyzji. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie pełnomocnik Skarżących jako uzasadnienie wniosku przywołuje jedynie okoliczność niedoręczenia im decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik Skarżących zaskarżył w całości postanowienie SKO. Skarga wydaje się być niekompletna, o czym świadczy niedokończony zarzut rażącego naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy a to art. 125 § 3 k.p.a oraz art. 135 k.p.a. w zw. z art. 14 k.p.a. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Z 2025r. poz. 1691; dalej: k.p.a.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Stosownie do art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Aby możliwe było rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu musi dojść uprzednio do jego uchybienia. Skoro nie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, to nie sposób czynić jakichkolwiek rozważań w aspekcie istnienia bądź braku pozostałych przesłanek określonych art. 58 k.p.a., koniecznych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu. W tej sprawie mamy do czynienia z taką właśnie sytuacją. Rozpoznając równolegle sprawę Skarżących w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta wyrokiem z 25 marca 2026r., sygn. akt III SA/Gl 684/25 tutejszy Sąd uchylił zaskarżone postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminu od wniesienia odwołania. W ww. wyroku Sąd stwierdził, że w sprawie konieczne jest precyzyjne ustalenie i wyjaśnienie kwestii doręczenia Skarżącym decyzji Prezydenta. Mając na uwadze naruszenie przez SKO regulacji 58 § 1 k.p.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w całości. Podstawę dla tego uchylenia stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026r. poz. 143 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.).