Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gl 599/26

Wyrok WSA w Gliwicach z 13 sierpnia 2026 r., III SA/Gl 599/26

Wynik

Uchylono akt nadzoru

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
13 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję M. Sp. z o.o. w T. z dnia 4 maja 2026 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od M. Sp. z o.o. w T. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 4 maja 2026r. nr WSS/KG/642/DOP/265/MS/26 M Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: Spółka) odmówiła Fundacji [...] z siedzibą w W. (dalej: Fundacja) udzielenia informacji publicznej w zakresie pkt 1 (w części) pkt. 2 - 3 oraz pkt 6 wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 13 lutego 2026r. Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 13 lutego 2026r. Fundacja wniosła o udzielenie informacji publicznej odnośnie: -Liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, z podziałem na każdy miesiąc, w których te świadczenia były dokonywane, począwszy od 1 stycznia 2020r., a skończywszy na 31 grudnia 2025r., z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 - obecnie uchylone). Chodziło o wskazanie tygodnia ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń oraz wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD określającą właściwy KOD oraz ilość przypadków. - Ile świadczeń określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 w/w ustawy udzielono w Szpitalu w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. ze wskazań psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, z podziałem na poszczególne miesiące od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. oraz ze wskazaniem tygodnia ciąży i podanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. - Jaka była podstawa do wykonania ww. zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i w związku z jakim zaburzeniem, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej oraz wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ile było tych przypadków. - Jaką zastosowano metodę wykonania zabiegu przerwania ciąży? Ile razy metodą wykonania zabiegu przerwania ciąży była aborcja próżniowa? - Ile razy podano dopłodowo zastrzyk dosercowy z chlorku potasu, aby nie doszło do urodzenia żywego dziecka, w wyniku przerwania ciąży? - Jakie wady płodu występowały w zdiagnozowanych przypadkach, w których wykonano zabieg przerwania ciąży z przyczyn psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, ze wskazaniem tygodnia ciąży i jakie były przesłanki z klasyfikacji ICD wskazujące właściwy KOD a także ilość przypadków. - Jakie procedury stosowane są w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży? Ile razy doszło do urodzenia żywego i zastosowania tych procedur w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r.? Fundacja wskazała, że nie żąda żadnych danych pozwalających na identyfikację pacjentek a informacji statystycznych oraz posiada wiedzę, że żądane informacje są istotne dla Oddziałów Położniczych i Neonatologicznych a także Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego i Pediatrycznego/ Neonatologicznego. Podkreśliła także, jest to raportowane podczas corocznych posiedzeń ordynatorów tychże Oddziałów, a tym samym Spółka jest w posiadaniu żądanych informacji i są one regularnie gromadzone, tym samym podlegają udostępnieniu. Pismem z 2 kwietnia 2026r. Spółka poinformowała Fundację, że żądana przez nią informacja jest informacją publiczna przetworzoną. Wobec tego niezbędne jest wykazanie szczególnej istotności tejże informacji do interesu publicznego do kwalifikacji medycznych możliwych do ustalenia na podstawie dokumentacji medycznej w zakresie każdego z punktów: pkt. 1 (w części obejmującej podział przypadków według miesiąca ze wskazaniem wieku ciąży oraz przesłanki klasyfikacji ICD wskazującej właściwy KOD), jak również od pkt. 2 do pkt. 3 oraz pkt. 6 wniosku z dnia 13 lutego 2026r. w szczególności przez dokument dotyczący Fundacji, które pozwolą zweryfikować tenże interes. Interes ten powinien zostać wykazany w zakresie dotyczącym szczegółowości żądanej informacji. W przypadku jej nie wykazania w zakreślonym siedmiodniowym terminie zostanie wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej. W przedmiotowym piśmie Spółka udostępniła następującą informację: - w Szpitalu prowadzonym przez Spółkę wykonywane są zabiegi terminacji ciąży - na podstawie i zgodnie z przepisami ustawy z dnia 07 stycznia 1993r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, - w zakresie pkt 1 wniosku - w załączeniu przesłano sprawozdania typ MZ-29 za lata 2020r. - 2025r., które zawierają dane objęte pkt 1 wskazanego wyżej wniosku, bez wyszczególnienia poszczególnych miesięcy, wieku ciąży w momencie wykonania każdego ze świadczeń i przesłanki z klasyfikacji ICD z ilością przypadków, które to informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, - w zakresie pkt 4 - przy wykonywaniu terminacji ciąży na podstawie w/w ustawy w Szpitalu prowadzonym przez Spółkę stosowane są metody zgodne z zasadami wiedzy medycznej (głównie metody farmakologiczne), przy uwzględnieniu każdorazowo indywidualnego przypadku każdej pacjentki. Przy wykonywaniu tego rodzaju zabiegów w szpitalu prowadzonym przez Spółce nie jest stosowana aborcja próżniowa, - w zakresie pkt 5 - w Szpitalu prowadzonym przez Spółkę nie stosowano dopłodowo zastrzyku dosercowego z chlorku potasu, - w zakresie pkt 7 - w Szpitalu prowadzonym przez Spółkę nie obowiązują procedury opisane w tym punkcie, a personel medyczny realizuje swoje zadania w oparciu o swoją wiedze i doświadczenie. Do pisma Spółka załączyła sprawozdania typ MZ-29 za lata 2020r.-2025r. Odpowiadając na wezwanie Fundacja w piśmie z 14 kwietnia 2026r. zakwestionowała dokonaną przez Spółkę kwalifikację żądanych informacji jako informacji publicznej przetworzonej, podczas gdy jest to informacja prosta. Spółka jako podmiot publiczny rozliczający się z Narodowym Funduszem Zdrowia ma obowiązek prowadzenia szczegółowej sprawozdawczości elektronicznej. Dane o które wnosi Fundacja są danymi które Spółka i tak musi gromadzić, agregować i przesyłać do płatnika NFZ oraz organów statystycznych. Ich udostępnienie nie wymaga wytworzenia nowe jakościowej informacji. Stanowisko Spółki ma charakter wyłącznie deklaratywny i nie poparte jakimikolwiek ustaleniami faktycznymi wskazującymi na ich rzekomo przetworzony charakter. Fundacja podkreśliła, że zakres wniosku dotyczy danych mających charakter ewidencyjny i statystyczny, które co wynika z istoty działalności podmiotu leczniczego. Są one na bieżąco prowadzone, przetwarzane, raportowane w szczególności w związku z rozliczeniami świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych oraz obowiązkami statystycznymi. Dane dotyczące liczby dokonywanych świadczeń, podstaw i wykonywania zastosowanych metod klasyfikacji medycznych oraz podziału na okresy sprawozdawcze nie stanową informacji nowej jakościowo, lecz są elementem już istniejących rejestrów i systemów informacyjnych. Ich udostępnienie sprowadza się co najwyżej do dokonania prostych czynności technicznych takich jak odczyt danych i zestawienia lub zliczenie czynności tego rodzaju. Niedopuszczalne jest traktowanie całego wniosku automatycznie jako informacji publiczne przetworzonej. Fundacja podkreśliła że twierdzenie Spółki jakoby wskazanie kodów ICD oraz tygodnia ciąży stanowiło informacje przetworzone jest całkowicie pozbawione podstaw w świetle faktów przedstawiony przez samą Spółkę. Z przesłanych sprawozdań MZ-29 wynika że w latach 2020-2025 placówce odnotowano łącznie jedynie 3 przypadki przerwania ciąży. Tak znikoma ilość danych sprawia, że ich udostępnienie jest czynnością techniczną o znikomym stopniu skomplikowania, zajmującą najwyżej kilka minut. Uznanie tak marginalnego nakładu pracy za przetworzenie informacji stanowi rażące naruszenie art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.d.i.p. i ma na celu jedynie bezzasadne ograniczenie konstytucyjnego prawa do informacji. Niezależnie od powyższego Fundacja wykazała posiadany interes publiczny w tym, że realizuje misję społeczną polegającą na monitorowaniu przestrzegania prawa do życia oraz kontroli nad wydatkowaniem i środków publicznych na procedury medyczne budzące najwyższe zaangażowanie i kontrowersje społeczne. Uzyskanie tych danych pozwoli Fundacji na poinformowanie opinii publicznej o realnej skali procederu aborcyjnego w regionie, weryfikację czy publiczna placówka medyczna nie nadużywa przesłanek ustawowych do wykonywania zabiegów, podjęcie działań legislacyjnych oraz społecznych w oparciu o otwarte dane statystyczne a nie domniemania. Decyzją z 4 maja 2026r. Spółka odmówiła Fundacji udzielenia informacji publicznej w zakresie pkt 1 (w części) pkt. 2 - 3 oraz pkt 6 wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 13 lutego 2026r. W jej uzasadnieniu podniosła, że Fundacja nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskanie żądanych informacji. Powołując się na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym co do definicji pojęcia "informacja publiczna przetworzona" Spółka wskazała na szczególnie szeroki zakres żądanej informacji, jej szczegółowość, okres którego dotyczy (a to okres 6 lat) oraz potencjalny ogromny nakład pracy pracowników Spółki, którzy musieliby zostać oderwani od normalnej pracy i skupić się na analizie obszernej dokumentacji z tego okresu (w tym dokumentacji statystycznej oraz medycznej), zmierzając do wytworzenia żądanej informacji. Wobec tego nie budzi wątpliwości, że żądana informacja jest informacją publiczną o charakterze przetworzonym. Na potwierdzenie tego przedstawił stanowisko w tej kwestii Kierownika Działu Kontraktowania i Rozliczania Świadczeń Zdrowotnych oraz Ordynatora Oddziału Ginekologiczno-Położniczego z Pododdziałem Ginekologii Onkologicznej. Niezbędnym warunkiem ewentualnego wytworzenia informacji objętych wnioskiem w pkt 1 (w części obejmującej podział przypadków według miesiąca, ze wskazaniem wieku ciąży oraz przesłanki klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD), jak również od pkt 2 do pkt 3 oraz pkt 6 wniosku z dnia 13 lutego 2026r. - jest przeprowadzenie przez Spółkę pewnych istotnych i czasochłonnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych na podstawie posiadanych informacji prostych, co będzie wymagało zaangażowania pracowników (pracownika archiwum oraz lekarza oddziału) na kilka dni roboczych celem ustalenia, odnalezienia a następnie weryfikacji i analizy dokumentacji medycznej, co niewątpliwie wpłynie na podstawową działalność Szpitala. Spółka przywołała wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 grudnia 2023r. (sygn. akt III SA/GI 955/23), którym oddalono skargę Fundacji na odmowę udzielenia informacji publicznej. We wskazanej sprawie udostępniono część informacji, które objęte są również wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie (sprawozdania MZ-29 za lata 2016 - 2022). Ponawianie wniosku o udzielenie tejże informacji za lata 2020 - 2022 pośrednio wskazywać może na brak kontroli Fundacji nad posiadanymi danymi. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Fundacja zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędne zakwalifikowanie żądanych informacji jako informacji przetworzonej - w sytuacji gdy dane dotyczące kodu ICD-10, tygodnia ciąży i wad płodu są danymi ewidencyjnymi gromadzonymi obligatoryjnie w systemach informatycznych Spółki na potrzeby rozliczeń z NFZ i sprawozdawczości statystycznej, a ich udostępnienie sprowadza się do zwykłych czynności technicznych, nie zaś do wytwarzania nowej jakościowo informacji; brak gotowego raportu lub zestawienia nie jest równoznaczny z brakiem informacji - informacja istnieje, jeżeli dane źródłowe znajdują się w systemach teleinformatycznych podmiotu, a ich wyodrębnienie nie wymaga działań o charakterze twórczym; - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez wewnętrznie sprzeczne stanowisko Spółki - skoro Spółka w piśmie z 2 kwietnia 2026 r. udostępniła sprawozdania MZ-29 oraz udzieliła odpowiedzi merytorycznych w zakresie pkt 4 (metody farmakologiczne), pkt 5 (brak zastrzyków dopłodowych) i pkt 7 (brak żywych urodzeń), sięgając w tym celu do tych samych zasobów danych, twierdzenie że dodanie parametru kodu ICD-10 lub tygodnia ciąży czyni informację "przetworzoną" wymagającą wielodniowej analizy lekarskiej jest logicznie niedopuszczalne; sam fakt udzielenia odpowiedzi w części dowodzi, że Spółka dokonała uprzedniej analizy posiadanych danych, a czynności te mają charakter zwykłych czynności związanych z rozpoznaniem wniosku; - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez zbiorcze potraktowanie wszystkich punktów wniosku jako jednej informacji przetworzonej, bez indywidualnej oceny każdego z nich – Spółka nie wskazała, które konkretne elementy wymagają sięgnięcia do dokumentacji indywidualnej, a które mogą być wygenerowane wprost z systemów sprawozdawczych, co uniemożliwia kontrolę legalności decyzji; - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędną ocenę przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego - Fundacja w piśmie z dnia 14 kwietnia 2026 r. wykazała trzy konkretne, odrębne cele i ich bezpośredni związek z treścią żądania, w szczególności powiązanie z wyrokiem TK z 22 października 2020r. (K 1/20) i wynikającą z niego zmianą praktyki stosowania art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu rodziny; Spółka nie odniosła się merytorycznie do żadnego z tych argumentów, zastępując ich ocenę ogólnym przytoczeniem tez orzeczniczych; - art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wyczerpującego uzasadnienia faktycznego - Spółka nie wykazała w sposób wymierny, jaki nakład pracy (liczba godzin, liczba pracowników, zakres czynności) byłby konieczny do realizacji wniosku; twierdzenia Ordynatora i Kierownika Działu o wielogodzinnym nakładzie pracy są przy tym rażąco niewiarygodne w kontekście faktu, że z przekazanych przez samą Spółkę sprawozdań MZ-29 wynika, iż w całym sześcioletnim okresie 2020-2025 odnotowano łącznie zaledwie 3 przypadki przerwania ciąży; - art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne ograniczenie konstytucyjnego prawa do informacji o działalności podmiotu wykonującego zadania publiczne i dysponującego środkami publicznymi. Wobec tak skonstruowanych zarzutów Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zobowiązanie Spółki do udostępnienia żądanej informacji publicznej w zakresie punktów 1 (w zaskarżonej części), 2, 3 i 6 wniosku z dnia 13 lutego 2026r. w terminie 14 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku oraz zasądzenie od Spółki na rzecz Fundacji kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Fundacja przedstawiła dalszą argumentację na poparcie postawionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Spółka podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosła o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny ustawodawca wyznaczył tylko jedno kryterium - legalności, czyli zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Z kolei według art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola - o której mowa powyżej - obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne. Jak wynika zaś z art.3 §3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy niewątpliwie postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 u.d.i.p. stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem kontroli w niniejsze sprawie jest decyzja z 4 maja 2026r., nr WSS/KG/642/DOP/265/MS/26 w której Spółka odmówiła Fundacji udzielenia informacji publicznej w zakresie pkt 1 (w części) pkt. 2 - 3 oraz pkt 6 wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia 13 lutego 2026r. W przedmiotowej sprawie nie było sporne, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Na jego gruncie obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Szpital prowadzony przez Spółkę jest podmiotem leczniczym w rozumieniu w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 156) wykonującym działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, rozumianą jako udzielanie świadczeń zdrowotnych. Z kolei jako świadczenie zdrowotne rozumie się działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania (art. 2 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy). Poza tym Spółka prowadząca podmiot leczniczy dysponuje w części majątkiem publicznym albowiem 2 870 702 udziałów o łącznej wartości 143 535 100,00 zł posiada Miasto T. (dane z wpisu do KRS o nr [...] z 25 maja 2026r.). Tym samym Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, co też nie było kwestionowane. Przedmiotem sporu uczestniczące w nim strony uczyniły kwalifikację żądanych informacji jako informacji publicznej przetworzonej. Tymczasem w ocenie Sądu wątpliwość budzi, czy zakres żądanych informacji we wniosku z 13 lutego 2026r. - poza danymi ilościowymi, które zresztą Fundacja otrzymała – stanowią informację publiczną. W analogicznej sprawach do niniejszej zapadł wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1206/17. Stanowisko to WSA w Gliwicach orzekający w niniejszej sprawie podziela i przyjmuje za swoje, dlatego też posłuży się użytymi tam argumentami. Materialne podstawy niniejszej sprawy zawarte zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.), która reguluje zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych. Pojęcie to ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 w ten sposób, że jest to każda informacja o sprawach publicznych. W dalszych regulacjach u.d.i.p. brak jest jednak legalnej definicji "sprawy publicznej". Z pewnością jest to sprawa, która - jak wynika z potocznego rozumienia pojęcia "publiczny" - odnosi się w jakimś stopniu do kwestii dotyczących ogółu, służących ogółowi ludzi, dostępnych dla wszystkich, ogólnych, społecznych i nieprywatnych ((Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Tom D-Ś, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 843) mogących interesować ogół obywateli. W piśmiennictwie wskazuje się także, że z informacją publiczną nie mamy do czynienia wtedy, gdy dana informacja nie dotyczy sprawy publicznej, ale co do zasady obejmuje sprawy prywatne, niepubliczne, osobiste, intymne (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), a także informacje, które naruszałyby godność, cześć (dobre imię), a więc dobra osobiste (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151). NSA w wyroku z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3255/15 zwrócił uwagę, że ustawowe pojęcie sprawy publicznej rozumiane jako sprawa wspólnoty publicznej i wyznaczające ustawowy zakres prawa do informacji publicznej nie może być wykładane w sposób prowadzący do rozszerzenia konstytucyjnych granic tego prawa. Z kolei w art. 6 u.d.i.p. zawarty został przykładowy katalog informacji oraz danych które podlegają reżimowi ustawy. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydującym jest zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji. Dziedziny aktywności, które dotyczą spraw publicznych wymienione w art. 6 u.d.i.p. obejmują zatem: politykę zewnętrzną i wewnętrzną państwa (ust. 1), sposób organizacji i zasady funkcjonowania podmiotów publicznych (ust. 2-3), dokumenty wytworzone w ramach działalności podmiotów publicznych (ust. 4) i majątek publiczny (ust. 5). Zaakcentować zatem należy, że wykładnia prokonstytucyjna art. 6 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. oraz zasadach ich funkcjonowania, ale jedynie w zakresie dotyczącym ich działalności tj. takiej aktywności, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowania określonych interesów i celów publicznych. Innymi słowy, zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także, sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (por. wyrok NSA z 5 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3255/1; wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10). Odnosząc powyższe do realiów badanej sprawy w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na treść wniosku i zakres żądanych informacji, które odnoszą się do wykonanych przez Szpital w latach 2020-2025 zabiegów przerywania ciąży – aborcji. Fundacja we wniosku z 13 lutego 2026r. domagała się następujących informacji: 1) Liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a ustawy z dnia 7 stycznia 1993r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, z wyszczególnieniem poszczególnych miesięcy, z podziałem na każdy miesiąc, w których te świadczenia były dokonywane, począwszy od 1 stycznia 2020r., a skończywszy na 31 grudnia 2025r., z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży art. 4a ust. 1 pkt 1 bądź 3 (oraz 2 i 4 - obecnie uchylone). Fundacja żądała wskazania tygodnia ciąży w momencie wykonania świadczenia przerwania ciąży oraz przesłanki z klasyfikacji ICD określającą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 2) Ilość świadczeń określonych w art. 4a ust. 1 pkt 1 w/w ustawy udzielono w Szpitalu w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. ze wskazań psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, z podziałem na poszczególne miesiące od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r. oraz ze wskazaniem tygodnia ciąży i podanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ilość przypadków. 3) Podanie podstawy do wykonania zabiegów ze wskazań psychiatrycznych i w związku z jakim zaburzeniem, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej oraz wskazanie przesłanki z klasyfikacji ICD wskazującą właściwy KOD oraz ile było tych przypadków. 4) Rodzaj zastosowanej metodę wykonania zabiegu przerwania ciąży i ile razy metodą wykonania zabiegu przerwania ciąży była aborcja próżniowa? 5) Ile razy podano dopłodowo zastrzyk dosercowy z chlorku potasu, aby nie doszło do urodzenia żywego dziecka, w wyniku przerwania ciąży? 6) Jakie wady płodu występowały w zdiagnozowanych przypadkach, w których wykonano zabieg przerwania ciąży z przyczyn psychiatrycznych, z uwagi na zagrożenie zdrowia psychicznego kobiety ciężarnej, ze wskazaniem tygodnia ciąży i jakie były przesłanki z klasyfikacji ICD wskazujące właściwy KOD a także ilość przypadków. 7) Jakie procedury stosowane są w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży? Ile razy doszło do urodzenia żywego i zastosowania tych procedur w okresie od 1 stycznia 2020r. do 31 grudnia 2025r.? Analiza poszczególnych pytań pozwala na przeprowadzenie ich podziału na pytania, które dotyczą danych statystycznych, ilościowych i pytania, które obejmują informacje o stosowanych w Szpitalu procedurach medycznych. W sprawie Spółka udzieliła informacji co do pkt. 1 i tym samym uczyniła zadość ciążącemu na niej obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej. Informacje statystyczne odnoszące się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności mają bowiem walor informacji publicznej. Na podstawie sposobu sformułowania pytań w pkt. 2, 3, 4, 5, 6 i 7 Sąd uznał, że nie dotyczą one informacji publicznej. Nie odnoszą się bowiem do zasad funkcjonowania podmiotu wykonującego zadania związane z ochroną zdrowia przez podmiot świadczący usługi ze środków publicznych (Szpitala czy Oddziału Ginekologiczno-Położniczego), ani też kwalifikacji zatrudnionych w tym Szpitalu lekarzy (które to kwestie można by rozważać jako dotyczące informacji publicznej). Ponadto procedury przerwania ciąży objęte są tajemnicą prawnie chronioną m.in. na podstawie art. 4c ust. 1 ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodzony, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. z 2022 r. poz. 1575). Stanowi on, że osoby wykonujące czynności wynikające z ustawy są obowiązane do zachowania w tajemnicy wszystkiego, o czym powzięły wiadomość w związku z wykonywaniem tych czynności, stosownie do odrębnych przepisów. Dodatkowo w art. 13 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. r. z 2024 r. poz. 581) zapewnione zostało pacjentowi prawo do zachowania w tajemnicy przez osoby wykonujące zawód medyczny, w tym udzielające mu świadczeń zdrowotnych, informacji z nim związanych, a uzyskanych w związku z wykonywaniem zawodu medycznego. Dodatkowo w badanej sprawie poprzez informacje, których udostępnienia Fundacja oczekuje na pytania określone pkt. 2, 3, 4, 5, 6 i 7 wniosku dąży ona do uzyskania danych z dokumentacji medycznej każdego z przypadku terminacji ciąży. Jednocześnie dokumentacja medyczna nie stanowi informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 117/23; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 344/25) a zasady udostępniania dokumentacji medycznej uregulowane w ustawie z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta stanowią lex specialis w stosunku do u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2024r., sygn. akt II SAB/Wa 654/23). Także informacje dotyczące diagnoz poszczególnych przypadków medycznych, które nie zostały ujęte w ramy statystyki publicznej, nie stanowią informacji publicznej. Stanowią one bowiem informacje odnoszące się przede wszystkim do stanu zdrowia pacjenta, a tym samym nie stanowią "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 19 grudnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Kr 238/23). Diagnoza medyczna nie odnosi się bowiem w żadnym stopniu do kwestii dotyczących ogółu, służących ogółowi ludzi i nie jest z natury rzeczy dostępna dla wszystkich. Trudno więc nadać jej cech charakterystycznych dla "sprawy publicznej". Zatem bez wątpienia, w ocenie Sądu, nie podlega udostępnieniu na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z wyżej naprowadzonych powodów odnoszenie się do zarzutów skargi naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Sąd uznał za zbędne. Pojęcie informacji przetworzonej odnosi się bowiem jedynie do informacji posiadającej walor publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a. i stanowi je wpis sądowy w wysokości 200 zł. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Spółka uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną i adekwatnie zrealizuje złożony przez Fundację wniosek o udostępnienie informacji publicznej. ----------------------- Strona # z 10

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 czerwca 2026
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Adam Gołuch Dorota Fleszer /sprawozdawca/ Krzysztof Wujek /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny