III SA/Gl 416/17

Starszy referendarz w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. K. (K.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z należnego wpisu sądowego postanawia: zwolnić skarżącego z wpisu sądowego od skargi.

W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domagał się zwolnienia z należnego wpisu sądowego. W uzasadnieniu powyższego podał, że jest osobą niepełnosprawną. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, której przyznano zasiłek opiekuńczy w kwocie 520,00 zł. Jest to jedyne źródło ich utrzymania, albowiem skarżący nie posiada prawa do emerytury lub renty. Tymczasem opłaty związane z utrzymaniem wynajmowanego mieszkania o pow. 67 m2 obejmują tzw. media (300,00 zł) oraz czynsz (500,00 zł). Dodatkowo na leki i wyżywienie wydatkują kwotę ok. 1.500,00 zł. Do wniosku dołączono: karty informacyjne leczenia szpitalnego, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane do dnia 30 kwietnia 2018 r., decyzje o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w kwocie 153,00 zł oraz zasiłku opiekuńczego w wysokości 520,00 zł, umowę najmu lokalu mieszkalnego, zaświadczenie o zameldowaniu, z którego ustalono, że poza skarżącym i jego żoną w lokalu przy [...] zameldowana jest jeszcze wnuczka skarżącego, z którą ten nie utrzymuje żadnych kontaktów (vide: pismo z dnia 14 sierpnia 2017 r.). Natomiast z akt administracyjnych sprawy ustalono, że działalność gospodarczą o nazwie A, którą w jego imieniu prowadziła córka M. K. zlikwidowano 24 kwietnia 2013 r. (vide: wydruk z CEIDG, k-210). Według zaświadczenia wystawionego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C., skarżący nie składał zeznania podatkowego za 2016 r. Nie odprowadzał też w 2017 r. zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych jako płatnik i jako podatnik. Korzysta natomiast w chwili obecnej z pomocy społecznej na zakup posiłku lub żywności, która to pomoc wynosi 200,00 zł miesięcznie. Jest ona przelewana na rachunek bankowy prowadzony w Banku [...], którego saldo na dzień 11 sierpnia 2017 r. wynosiło 399,07 zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Stosownie do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi zwolnienie z należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego (vide: art. 245 § 3 cyt. ustawy), następuje gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, Lex nr 1405477). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący jest bowiem osobą niepełnosprawną, którego możliwości zarobkowe z uwagi na stan zdrowia są ograniczone. Wprawdzie w treści złożonego formularza zaniżył posiadany dochód, albowiem ten jak wynika z przedłożonych do akt dokumentów źródłowych dołączonych do pisma z dnia 14 sierpnia 2017 r. wynosi nie 520,00 zł lecz 873,00 zł, gdyż obejmuje zarówno zasiłek opiekuńczy wynoszący 520,00 zł, zasiłek pielęgnacyjny rzędu 153,00 zł (vide: decyzje wydane w tym przedmiocie 30 września 2016 r. i 3 czerwca 2016 r.) jak i świadczenie pieniężne na zakup posiłku lub żywności w kwocie 200,00 zł. Co istotne z dokumentów źródłowych na podstawie, których powyższe zostały przyznane wynika, że miesięczny dochód w rodzinie skarżącego wynosi 1.047,24 zł (vide: decyzja Prezydenta Miasta z dnia 9 sierpnia 2017 r.), co oznacza, że kwota 174,24 zł stanowiąca dodatkowe źródło utrzymania nie została przez skarżącego również wykazana. Z uwagi jednak na to, że przedłożony do akt wyciąg z konta prowadzonego przez Bank [...] obrazuje w sposób nie budzący żadnych wątpliwości źródła utrzymania skarżącego i jego żony w postaci różnego rodzaju zasiłków i świadczeń pieniężnych przyznawanych zarówno z uwagi na stan zdrowia jak i sytuację finansową skarżącego w kwocie wskazanej przez Prezydenta Miasta w decyzji z dnia 9 sierpnia 2017 r., przyjąć należało, że H. K. kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Posiadane przez niego i jego żonę dochody rzeczywiście nie pozwalają na wygospodarowanie jakichkolwiek kwot (vide: koszty utrzymania mieszkania i leczenia oszacowane w treści formularza) celem uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, który w rozpoznawanej sprawie stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wynosi 400,00 zł. Dlatego też mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.