III SA/Gl 290/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys - Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.W. na akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z 21 stycznia 2021 r. skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika złożył skargę na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podstaw wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dla P. M. - pracownika. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie bowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie jej oddalenie, gdyż zaskarżone pismo nie jest decyzją administracyjną tylko wezwaniem do przedłożenia prawidłowych dokumentów rozliczeniowych. Konsekwencją niezastosowania się do tego wezwania będzie wydanie decyzji administracyjnej określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek, od której skarżącemu będzie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do sądu powszechnego. Ponieważ takie odwołanie skarżący już złożył organ przekazał akta administracyjne do Sądu Okręgowego w B. [...] Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 oraz z 2019 r., poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (tak art. 3 § 2a ustawy p.p.s.a.) oraz orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (tak art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie złożona skarga dotyczy pisma w przedmiocie ustalenia wymiaru składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne pracownika. Natomiast właściwość sądów administracyjnych w sprawach ubezpieczeń społecznych dotyczy skarg na decyzje: - przyznające lub odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku; - w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne; - w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru (vide: art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.). Wobec powyższego przyjąć należało, że złożona w niniejszej sprawie skarga, jako nie odnosząca się do żadnej ze wskazanych wyżej decyzji, wykracza poza zakres właściwości sądów administracyjnych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą bowiem do spraw cywilnych, podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (art. 4778 i nast. K.p.c.). Dlatego też tut. Sąd nie jest uprawniony do kontroli jakichkolwiek działań ZUS podejmowanych w tych sprawach. Tym bardziej, gdy tak jak w niniejszej sprawie z wyjaśnień organu zawartych w odpowiedzi na skargę wynika, że nie została jeszcze wydana żadna decyzja administracyjna określająca wysokości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, co do której strona mogłaby ubiegać się o umorzenie posiadanego zadłużenia. W tym stanie sprawy Sąd w składzie tu orzekającym na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Mając na uwadze powyższe na mocy art. 232 § 1 p.p.s.a. należało również orzec o zwrocie stronie skarżącej kwoty 200 zł tytułem uiszczonego wpisu.