III SA/Gl 269/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie określenia kwoty długu celnego w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu postanawia: 1. zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia części każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającej kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł; 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; 3. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu nadesłanego urzędowego formularza PPF, strona oświadczyła, że wnosi o zwolnienie ze względu na niskie zarobki i sytuację w jakiej się znalazł. Powoływał się na poprzednie sprawy o przyznanie prawa pomocy rozpoznawane w tutejszym Sądzie. Zdaniem skarżącego, jego sytuacja finansowa pogorszyła się. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawcy wynika, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną D. R.. Na jego majątek składa się dom o powierzchni 125 m2 o wartości 150.000 zł. Strona zaznaczyła, że dom, w którym mieszka wymaga remontu dachu i ocieplenia budynku. Na regularny miesięczny dochód wspólnego gospodarstwa wnioskodawcy składają się: jego wynagrodzenie za pracę (1.480 zł netto) oraz świadczenie emerytalne jego żony (1.239 zł netto). Załącznikiem do druku PPF była faktura obrazująca zakup 1 tony węgla (780 zł) oraz postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 września 2017 r. W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 22 maja 2018 r. referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do nadesłania (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie do akt sprawy wpłynęły materiały dotyczące bezpośrednio skarżącego: zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia [...] r., skierowane do skarżącego; zeznanie podatkowe PIT-37 za 2017 r.; umowa o pracę; orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r.; karta leczenia szpitalnego i karta wypisowa ze szpitala; druczki opłat za media; wyciąg z rachunku bankowego obrazujący operacje dokonywane na nim od dnia 3 marca 2018 r. do dnia 10 czerwca 2018 r. Skarżący nadesłał również do akt sprawy druczek obrazujący wypłatę świadczenia emerytalnego netto swojej żony. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego z urzędu w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku L. R., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek, skarżący wykazał w sposób dostatecznie jasny i przejrzysty swój aktualny stan majątkowy. Z analizy tego materiału wynika jednak, że nie spełnia on ustawowej przesłanki skutkującej uwzględnieniem jego wniosku w całości. Trudno bowiem stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący pozostaje w dwuosobowym gospodarstwie domowym ze swoją żoną. Ich łączny i regularny miesięczny dochód zamyka się w kwocie 2.710 zł netto. Z analizy materiału źródłowego wynika, że łączne opłaty za media zamykają się w kwocie około 500 zł (skarżący kupuje węgiel na cele opałowe – nie podał jednak ile ton węgla musi kupić w sezonie zimowym – łączna kwota zostałaby rozdzielona w stosunku proporcjonalnym na 12 miesięcy w roku kalendarzowym). Wnioskodawca nadesłał do akt sprawy wyciąg ze swojego rachunku bankowego. Jedyną transakcją uznaniową na tym rachunku jest przelew jego wynagrodzenia. Wyciąg z tego rachunku obrazuje więc upłynnianie (zużytkowanie) jedynie wynagrodzenia skarżącego. Poza tym rachunkiem pozostaje świadczenie emerytalne żony skarżącego. Faktem jest, że toczą się aktualnie postępowania sądowoadministracyjne skarżącego przed tutejszym Sądem. Skarżący rzeczywiście nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z pewnością trudno byłoby mu ustanowić profesjonalnego pełnomocnika we własnym zakresie – dlatego w tym zakresie jego wniosek należało uwzględnić. Odnośnie jednak żądania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych stwierdzić należy, że skarżący jest w stanie uiścić przynajmniej część kosztów sądowych, które – skądinąd – są nieznaczne. Wpis sądowy od sprawy wynosi 200 zł. Zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżący powinien być w stanie wygospodarować kwotę 50 zł tytułem kosztów sądowych. Jest to 25 % kwoty, którą wnioskodawca musiałby uiścić w przypadku, gdyby wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został w całości nieuwzględniony. Wygospodarowanie takiej kwoty nie powinno narazić wnioskodawcy na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu, zarówno jego samego, jak i jego żony. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.