III SA/Gl 183/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W treści wniesionej skargi pełnomocnik strony skarżącej powołując się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków domagał się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek ten nie zawierał jednak żadnego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle cytowanego przepisu nie budzi wątpliwości, że zasadą jest, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym w szczególności decyzja administracyjna, powinno być wykonane. Natomiast zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne ku temu okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej czynności procesowej. Obowiązek ich wykazania spoczywa przy tym na wnioskodawcy. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu, albowiem uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (vide: postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, Lex nr 799468 oraz postanowienia NSA z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04, Lex nr 1405434 i z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). W ocenie Sądu te nie zostały przez pełnomocnika strony w żaden sposób wskazane. Poza ogólnym stwierdzeniem, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi skarżącej znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, nie uczyniono nic, aby wykazać (uzasadnić i uprawdopodobnić), że istotnie zachodzą takie przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wynika to również z okoliczności i charakteru sprawy, jako że samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie bowiem z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 184/05, Lex nr 302251). Podobnie konieczność zapłaty zaległego podatku i związane z tym uszczuplenie majątku nie może stanowić przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Obowiązkiem wnioskodawcy jest bowiem wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty wystąpi szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa wydanej decyzji, bądź też, że do odwrócenia skutku jej wykonania nie wystarczy zwrot wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. Ponieważ powyższe w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło, brak było podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Tym bardziej, że każde zobowiązanie podatkowe ma charakter pieniężny i z natury rzeczy jego skutki są odwracalne, albowiem w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi nadpłacone kwoty podlegać będą zwrotowi. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wprawdzie postanowieniem z 10 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą z kosztów sądowych, niemniej jednak trudna sytuacja finansowa będąca podstawą tego rozstrzygnięcia nie może świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż mechanizmy zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) zapewniają dłużnikowi minimum egzystencji. Dlatego też dokumenty przedstawione przez skarżącą w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy nie mogły zostać wykorzystane w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Słuszność tego poglądu potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z dnia 20 września 2013 r. sygn. akt II FZ 641/13, Lex nr 1401294, zauważył, że przesłanki dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie są identyczne z tymi, które stanowią podstawę do przyznania prawa pomocy, co oznacza, że sąd nie jest zobowiązany przeszukiwać zgromadzony materiał dowody w celu odnalezienia argumentów przemawiających za stanowiskiem skarżącej, czy przeczących temu stanowisku, skoro ta reprezentowana jest przez fachowego pełnomocnika. Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., postanowił orzec jak w sentencji.