III SA/Gl 1184/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi G. D. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 10 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. na rzecz skarżącego kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z 13 sierpnia 2025 r. o nr [...] Komendant Miejski Policji w K. (dalej także: "organ pierwszej instancji") odmówił G. D. (dalej: "skarżący") wypłaty kwoty: niewypłaconego wyrównania zaległego wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 r., wyrównania odprawy emerytalnej, wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, wyrównania nagrody rocznej. Powyższa decyzja została doręczona, za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta Polska S.A., na adres kancelarii pełnomocnika skarżącego w dniu 20 sierpnia 2025 r. W dniu 8 września 2025 r. do organu wpłynęło wniesione przez pełnomocnika skarżącego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wraz z wnioskiem datowanym na 4 września 2025 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od tejże decyzji. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podnosił, że powodem uchybienia terminowi na wniesienie odwołania są okoliczności niezawinione przez wnioskodawcę oraz jego pełnomocnika. Zaznaczył, że odwołanie zostało sporządzone przez pełnomocnika skarżącego w dniu 3 września 2025 r. około godziny 22:30 - co uwarunkowane było koniecznością sporządzenia innych pism przez pełnomocnika, który następnie polecił pracownikowi administracyjnemu Kancelarii – p. J. S. - nadanie odwołania do Komendy Miejskiej Policji w K. listem poleconym w placówce Poczty Polskiej, mieszczącej się przy ul. [...] w K., której czas urzędowania kończy się o godzinie 23:59. Pełnomocnik zaznaczył, że siedziba jego Kancelarii Adwokackiej mieści się przy ul. [...], a zatem w odległości ok. 2 km (czas potrzebny na przebycie tej trasy pieszo wynosi około 30 minut ze względu na późną porę oraz ograniczoną już w tych godzinach komunikację miejską). W drodze do placówki pocztowej p. J. S. doznała silnych zawrotów głowy oraz chwilowego omdlenia. W związku z czym nie była w stanie - z uwagi na siłę wyższą - przed godziną zamknięcia placówki pocztowej w dniu 3 września 2025r. nadać przesyłki zawierającej odwołanie, ani też powiadomić o zaistniałej sytuacji swojego pracodawcy - pełnomocnika skarżącego, który o zdarzeniu uzyskał wiedzę dopiero w dniu 4 września 2025 r. Pełnomocnik dodał, że nie miał możliwości samodzielnego nadania przesyłki pocztowej w dniu 3 września 2025 r. do godziny 23:59, gdyż o sytuacji dowiedział się dopiero w następnym dniu. Możliwość złożenia odwołania pełnomocnik uzyskał zatem dopiero w dniu 4 września 2025 r., co też uczynił. Podniósł także, że miał prawo sporządzenia odwołania w ostatnim dniu terminu. Do wniosku pełnomocnik skarżącego dołączył pisemne oświadczenie J. S. z dnia 4 września 2025 r., zaświadczenie lekarskie wystawione w dniu 4 września 2025 r. w związku z niezdolnością do pracy J. S. oraz informację o adresie i godzinach pracy placówki pocztowej. Pismem z 15 września 2025 r. Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dalej także: "organ odwoławczy") wezwał pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie oświadczenia p. J. S., przekazanego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, m.in. o informacje: czy wskazany w oświadczeniu podmiot medyczny jest przychodnią lekarską pierwszego wyboru p. J. S. i czy korzystała już ona z usług tego podmiotu; czy na miejscu zdarzenia miała miejsce interwencja pogotowia ratunkowego; o której godzinie zgłosiła się ona po poradę i w jakim trybie doszło do udzielenia pomocy lekarskiej (wizyta w placówce medycznej, porada "on-line"). W odpowiedzi udzielonej w piśmie z 23 września 2025 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wnioskując o rozpoznanie sprawy na podstawie już złożonych dowodów i oświadczeń. Zarazem wskazał, że żądane przez organ odwoławczy informacje dotyczą stanu zdrowia i szczegółów leczenia pracownika Kancelarii i ich domaganie się nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym. Postanowieniem z 10 października 2025 r. nr 1/F/ZWO/08 X/25/TS Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy po pierwsze wskazał, że ustawowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 3 września 2025 r., zaś odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu zostało wniesione w dniu 4 września 2025 r. Nie ulega więc wątpliwości, że termin do wniesienia odwołania nie został zachowany. Następnie organ odwoławczy nie zgodził się z pełnomocnikiem skarżącego, iż to w gestii pełnomocnika pozostaje wybór daty, a nawet godziny sporządzenia odwołania i że może to uczynić, tak jak w niniejszej sprawie, nawet w ostatnim dniu terminu, półtorej godziny przed upływem terminu ustawowego. Zdaniem organu odwoławczego, tego rodzaju działanie pełnomocnika ocenić należy jako brak należytej staranności, polegający na nieuwzględnieniu czynnika potencjalnego ryzyka związanego z terminowym wykonaniem czynności. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, wobec konieczności nadania odwołania w ostatnim dniu terminu, bezpośrednio przed zamknięciem jedynego urzędu pocztowego, pełnomocnik skarżącego winien był podjąć takie działania, które umożliwiłyby nadanie odwołania przed upływem terminu nawet w przypadku zaistnienia okoliczności opisanych we wniosku o przywrócenie terminu. Pismem z 14 listopada 2025 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach o odmowie przywrócenia terminu, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na: - uznaniu, że sporządzenie i złożenie odwołania w ostatnim dniu terminu ocenić należy jako brak należytej staranności pełnomocnika; - uznaniu, iż profesjonalny pełnomocnik, określając moment złożenia środka odwoławczego, powinien przewidzieć sytuację, w której osoba wykonująca czynność techniczną złożenia pisma ze względu na swój stan zdrowia nie będzie w stanie przed upływem terminu dokonać tej czynności; - uznaniu, że w przypadku konieczności nadania odwołania w ostatnim dniu terminu pełnomocnik profesjonalny powinien podjąć takie działania o charakterze techniczno-organizacyjnym, które umożliwiłyby nadanie odwołania z zachowaniem terminu nawet w przypadku zaistnienia okoliczności takich, jak w niniejszej sprawie; - przyjęciu, że pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do wniesienia odwołania w sposób zawiniony; - w konsekwencji zaś uznaniu, że zasadna jest odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik przede wszystkim podkreślał, że okoliczność, która była przyczyną niezłożenia odwołania w terminie, była niezależna od pełnomocnika ani od osoby, która czynności technicznej nadania pisma dokonywała; osoby te nie mogły również jej przewidzieć. O ile bowiem profesjonalny pełnomocnik ponosi konsekwencje błędów i uchybień osób, którym wykonywanie takich czynności powierzył, takich jak omyłkowe lub umyślne nie nadanie korespondencji czy też wysłanie jej na niewłaściwy adres, to może dotyczyć to wyłącznie takich okoliczności, na których wystąpienie pełnomocnik bądź osoby działające na jego rzecz mają wpływ lub chociażby rzeczywiście mogą je przewidzieć. Zdaniem pełnomocnika, gdyby uznać za zasadną forsowaną przez organ odwoławczy tezę, to należałoby przyjąć, iż profesjonalny pełnomocnik nigdy nie powinien planować składania (nadawania) środków odwoławczych w ostatnim dniu terminu, ponieważ teoretycznie zawsze możliwe jest wystąpienie okoliczności uniemożliwiających wniesienie w terminie pisma, takich jak np. wypadek w drodze do placówki pocztowej, zapaść, zasłabnięcie, zawał serca czy udar mózgu osoby składającej pismo. Końcowo pełnomocnik skarżącego podkreślił, że zaistniała w niniejszej sprawie okoliczność obiektywnie uniemożliwiła złożenie odwołania w terminie, była nieprzewidywalna i niezależna od skarżącego i jego pełnomocnika. Nie mogła też zostać przezwyciężona. Zaznaczył, że osoba dokonująca czynności technicznej nadania korespondencji jest osobą młodą i w swojej dotychczasowej praktyce zawodowej wysoce kompetentną i niezawodną. Dlatego też pełnomocnik miał prawo zakładać, iż wykona ona czynność bez żadnych przeszkód, tym bardziej, że na przebycie drogi do placówki pocztowej pracownica Kancelarii dysponowała czasem 1,5 godziny, zaś czas potrzebny na pokonanie tego dystansu wynosił nie więcej niż 30 minut. Ponadto pełnomocnik podkreślił, że po uzyskaniu wiedzy o zaistniałej okoliczności podjął wszelkie niezbędne działania w celu zabezpieczenia prawa skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Ponadto, zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, ani to, że wraz z wnioskiem dopełniono czynności, dla której był zakreślony termin, tj. wniesiono odwołanie. Sporna jest natomiast kwestia, czy pełnomocnik skarżącego uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu rację ma pełnomocnik skarżącego, że po pierwsze, nie można czynić mu zarzutu odnośnie wyczekiwania z dokonaniem czynności do ostatniego dnia terminu, a po drugie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania było przez niego niezawinione. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że przyczyna uchybienia terminu musi być niezależna od strony. W orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się m.in. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. O braku winy można mówić jedynie wówczas, gdy strona działała z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się obiektywnie niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony. Przeszkoda taka ma zwykle nagły charakter i nie można przezwyciężyć jej nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok WSA w Poznaniu z 26 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Po 247/26, Lex nr 4034449). Taka też sytuacja zdaniem Sądu wystąpiła w niniejszej sprawie. Czynności zmierzające do wniesienia odwołania zostały bowiem podjęte przez pełnomocnika w czasie biegu terminu, a zdarzenie powodujące uchybienie terminowi miało charakter nagły, niespodziewany i brak było możliwości posłużenia się inną osobą. Zaznaczyć przy tym trzeba, że zgodnie z brzmieniem obowiązujących przepisów, brak winy w niedochowaniu terminu jest okolicznością, która wymaga uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia. W przekonaniu Sądu, w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wystarczająco uprawdopodobnił, za pomocą twierdzeń i przedłożonych dokumentów, brak winy w niedotrzymaniu terminu. Podjął on bowiem czynności zmierzające do wniesienia odwołania, które jednak, z uwagi na nagłą chorobę pracownicy Kancelarii, udokumentowaną jej oświadczeniem oraz drukiem zwolnienia lekarskiego ZUS ZLA, nie doprowadziły do złożenia odwołania w terminie. Co więcej, przepisy procesowe traktują ostatni dzień terminu na równi z pierwszym. Złożenie pisma procesowego, wniesienie opłaty czy dokonanie innej czynności procesowej w ostatnim dopuszczalnym dniu jest w pełni skuteczne i nie wpływa negatywnie na ocenę działań pełnomocnika. Chybiony jest więc zarzut organu, skierowany pod adresem pełnomocnika skarżącego, że ten wyczekiwał z wniesieniem odwołania do ostatniego dnia terminu. Rozpatrując ponownie sprawę, organ odwoławczy weźmie pod uwagę powyżej przedstawioną argumentację. Mając to na uwadze Sąd uznał, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. i zasądził na rzecz strony skarżącej wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem w kwocie 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2. sentencji wyroku).