III SA/Gl 118/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 17 listopada 2025 r. nr SKO.OG-COVID/41.12/48/2025/15977 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej również: organ II instancji; organ odwoławczy; SKO) postanowieniem z 17 listopada 2025 r., nr SKO.OG-COVID/41.12/48/2025/15977 - na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 7 listopada 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.) - stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia przez P.sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: strona; skarżąca; Spółka) odwołania od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z 7 lipca 2025 r. nr [...] wydanej w sprawie zwrotu całości dofinansowania i określenia terminu, od którego nalicza się odsetki. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. decyzją z 7 lipca 2025 r. nr [...] orzekł wobec strony: (1) przypadającą do zwrotu kwotę dofinansowania, pobranego przez nią pomocy w wysokości 173 833,11 PLN, powiększoną o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania transz dofinansowania, tj.: od kwoty 114 837,34 PLN - od 7 grudnia 2020 r. do dnia zwrotu; od kwoty 58 995,77 PLN - od 26 stycznia 2021 r. do dnia zwrotu; (2) zaliczeniu wpłaty z 26 lutego 2021 r. w wysokości 3 210,90 PLN dokonanej na rachunek Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z tytułu rozliczenia wniosku proporcjonalnie na poczet zaległej kwoty należności głównej w wysokości 3 154,20 PLN oraz odsetek w kwocie 56,70 PLN liczonych za okres od 07 grudnia 2020 r. (wypłata pierwszej i drugiej transzy dofinansowania) do dnia zwrotu. Po rozliczeniu ww. wpłaty, do zwrotu pozostała ogółem kwota 173 833.11 PLN. powiększona o wysokość odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych, liczonych od dnia przekazania transz dofinansowania, tj.: od kwoty 114 837,34 PLN - od 7 grudnia 2020 r. do dnia zwrotu; od kwoty 58 995,77 PLN - od 26 stycznia 2021 r. do dnia zwrotu. 2. Ww. decyzja z 7 lipca 2025 r. została przesłana na adres Spółki do e-Doręczeń ([...]). Mianowicie wpłynęła na ww. adres do doręczeń 8 lipca 2025 r. i została uznana za doręczoną 23 lipca 2025 r. 3. W dniu 26 września 2025 r. adwokat T. K. (pełnomocnik substytucyjny) wniósł w imieniu Spółki odwołanie od decyzji z 7 lipca 2025 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania. Powyższy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został rozpatrzony przez SKO, poprzez wydanie postanowienia nr [...] z 17 listopada 2025r. (odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania). 4. Przywołanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że decyzja z 7 lipca 2025 r. została uznana za doręczoną 23 lipca 2025 r. Natomiast dopiero 26 września 2025 r. adwokat T. K. (pełnomocnik substytucyjny) wniósł w imieniu Spółki odwołanie, a zatem z uchybieniem 14 dniowego terminu przewidzianego dla tej czynności prawnej. 5. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) skarżąca wnosiła o uchylenie postanowienia II instancji, a także o zwrot na swoją rzecz kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi Il instancji oraz zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę miernika braku winy, polegającą na bezpodstawnym stwierdzeniu uchybienia terminu, podczas gdy skarżąca uprawdopodobniła brak winy w opóźnieniu na skutek błędu komunikacyjnego systemu e-doręczeń (braku powiadomienia e-mail); - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez formalistyczne stwierdzenie uchybienia terminu i nieuwzględnienie okoliczności związanych z uprawdopodobnieniem wywiązania się z terminu na złożenie odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w związku z organizacją pracy oraz koniecznością polegania na automatycznych powiadomieniach w systemie e-doręczeń; - art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej skorzystania z prawa do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, pomimo przedłożenia przez skarżącą argumentów wskazujących na rażące naruszenie prawa materialnego w decyzji WUP (błędna wykładnia art. 15gg i art. 31 zo ustawy o COVID-19). W uzasadnieniu skargi powoływano się na wady proceduralne skutkujące błędami przy ustaleniu stanu faktycznego oraz oceny przepisów prawa. Argumentowano, że organ odwoławczy dokonał nader rygorystycznej wykładni pojęcia "braku winy", co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego stwierdzenia uchybienia terminu (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.). Zwrócono również uwagę, że publiczna usługa rejestrowanego doręczenia elektronicznego, zgodnie z ustawą o doręczeniach elektronicznych oraz regulaminem świadczenia usług, opiera się na mechanizmie notyfikacji. System ten, jak dalej przekonywano, został zaprojektowany jako cyfrowy odpowiednik tradycyjnego doręczenia, gdzie wiadomość e-mail o oczekującej korespondencji pełni rolę "awiza". Skarżąca, jako podmiot obsługujący procesy administracyjne dla ponad 75 podmiotów, opiera swoją strukturę organizacyjną na zaufaniu do stabilności i powtarzalności tychże notyfikacji. W sytuacji, gdy system e-Doręczeń — z przyczyn technicznych leżących po stronie operatora — nie wygenerował powiadomienia, to skarżąca, jak podkreślono w uzasadnieniu skargi, została (faktycznie) pozbawiona realnej możliwości dowiedzenia się o otrzymaniu korespondencji. Spółka nie zgodziła się również z argumentacją SKO zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że "przeciążenie pracownika administracyjnego" stanowiło o winie spółki w złej organizacji pracy. Zdaniem autora skargi tego typu argumentacja jest nietrafna i "uchyla się od istoty problemu". Zwrócono uwagę, że racjonalnym i starannym sposobem monitorowania korespondencji jest poleganie na automatycznym systemie powiadomień, które w tym przypadku, według strony, jednak do niej nie dotarło. Poza tym, pełnomocnik Spółki, wskazał, że organ odwoławczy naruszył przepisy k.p.a. poprzez odmowę przyznania wiarygodności twierdzeniom skarżącej o braku winy, gdyż art. 58 k.p.a. wymaga jedynie uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia braku winy. Dlatego też, jego zdaniem, stwierdzenie uchybienia terminu przy jednoczesnym ignorowaniu tych faktów jest działaniem dowolnym i naruszającym zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Dalej zwrócono uwagę na naruszenie przez organ zasady wynikającej z art. 7 k.p.a., gdyż – w ocenie strony – organ winien ważyć interes społeczny i słuszny interes obywatela. Interesem społecznym nie jest pozbawienie strony prawa do dwuinstancyjnego rozpoznania sprawy o wysokiej doniosłości finansowej (ponad 173 tys. zł) z powodu drobnego błędu technicznego systemu, za który strona nie odpowiada. Formalizm organu, w ocenie skarżącej, doprowadził do sytuacji, w której merytorycznie istotne argumenty odwołania (dotyczące błędnej interpretacji art. 15gg i art. 31 zo ustawy o COVID-19) nie zostaną rozpoznane wyłącznie z powodu restrykcyjnej i wadliwej oceny kwestii proceduralnej. W konsekwencji, jak również zwrócono uwagę, zaskarżone postanowienie narusza art. 134 k.p.a. w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne zablokowanie drogi do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, co w konsekwencji stanowi naruszenie ustawowej i konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. 6. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej. Zaznaczono, że zarzuty sformułowane przez adwokata T. D. w skardze z 17 grudnia 2025 r. w całości zbieżne są z tymi które podniesiono już w jego skardze na postanowienie nr [...] z 17 listopada 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał następnie, że Spółka uchybiła (i to znacznie) terminowi do wniesienia odwołania, a stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie była efektem formalistycznego zachowania organu odwoławczego, lecz stosowaniem wprost przepisu - art. 134 k.p.a. oraz art. 58 k.p.a. jak również brakiem uprawdopodobnienia przez Spółkę, że do uchybienie terminu doszło bez jej winy. 9. Sąd z urzędu stwierdza, że skarga strony z 17 grudnia 2025 r. na postanowienie SKO nr [...] z 17 listopada 2025 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 9 kwietnia 2026 r., III SA/Gl 117/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach stwierdzające - na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 7 listopada 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 1691; dalej: k.p.a.) - uchybienie terminu do wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z 7 lipca 2025 r. nr [...] wydanej w sprawie zwrotu całości dofinansowania i określenia terminu, od którego nalicza się odsetki. Zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego uchybienie do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.), chyba że strona domaga się przywrócenia terminu (art. 58 § 1 i § 2 k.p.a.), a wniosek ten zostanie uwzględniony. Uzupełniająco należy dodać, że jeżeli organ odwoławczy stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu. Uchybienie terminu nie podlega żadnym ocenom, ani stopniowaniu skali tego naruszenia i nawet nieznaczne przekroczenie terminu obliguje organ odwoławczy do stwierdzenia uchybienia terminu. Wniesienie odwołania z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, powoduje bezskuteczność tego środka zaskarżenia, czego następstwem jest ostateczność decyzji pierwszoinstancyjnej. Rozpatrzenie natomiast przez organ odwoławczy środka zaskarżenia od ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza to bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że decyzja Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z 7 lipca 2025 r. nr [...] została przesłana na adres Spółki do e-Doręczeń ([...]). Wpłynęła na ww. adres strony do doręczeń 8 lipca 2025 r. i została uznana za doręczoną 23 lipca 2025 r. — powyższe zostało prawidłowo ustalone w oparciu o dokument pn. "Potwierdzenie otrzymania" stanowiący dowód otrzymania korespondencji przez Spółkę w rozumieniu art. 40 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (por. karta nr 12 w aktach administracyjnych sprawy). Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o doręczeniach elektronicznych "W przypadku, o którym mowa w art. 41 ust. 1 pkt 3, korespondencję uznaje się za doręczoną w dniu następującym po upływie 14 dni od wskazanego w dowodzie otrzymania dnia wpłynięcia korespondencji na adres do doręczeń elektronicznych podmiotu niepublicznego". Sąd przy tym zauważa, że ww. adres do doręczeń elektronicznych na które organ administracji przesłał decyzję z 7 lipca 2025 r. jest zgodny z adresem do doręczeń elektronicznych wpisanym do Bazy Adresów Elektronicznych (por. karta nr 13 akt sądowych – informacja odpowiadająca odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców). Tym samym termin do wniesienia odwołania przez Spółkę od decyzji z 7 lipca 2025 r., upływał 6 sierpnia 2025 r., co prawidłowo dostrzegło SKO. Dopiero 26 września 2025 r. adwokat T. K. (pełnomocnik substytucyjny) wniósł w imieniu Spółki odwołanie od decyzji Dyrektora WUP w K. z 7 lipca 2025 r. oraz (równocześnie) wniosek o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania. Natomiast SKO postanowieniem nr [...] z 17 listopada 2025 r. orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarga strony z 17 grudnia 2025 r. na ww. postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została następnie oddalona przez WSA w Gliwicach wyrokiem z 9 kwietnia 2026 r., III SA/Gl 117/26. Przedmiotowy wyrok jest prawomocny. Z powyższego zestawienia dat wynika, że odwołanie złożone w organie 26 września 2025 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. Konstatacja taka obligowała organ odwoławczy do stwierdzenia - na podstawie art. 134 k.p.a. - uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co niewątpliwie uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wydając 17 listopada 2025 r. kontestowane w skardze rozstrzygnięcie. Przedstawione ustalenia faktyczne znajdują swoje potwierdzenie w załączonych do akt administracyjnych dokumentach, tym samym nie budzą wątpliwości Sądu. Okoliczności te nie są również kontestowane przez stronę skarżącą, jak i jej pełnomocnika. W niniejszym postępowaniu dotyczącym stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania Sąd badał jedynie, czy decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie w zakresie terminu do wniesienia odwołania, czy została prawidłowo doręczona stronie i czy odwołanie wniesiono w ustawowym terminie. Sąd nie badał natomiast dlaczego i z jakich przyczyn doszło do uchybienia terminu, a tym bardziej nie podlegały kontroli (podnoszone w odwołaniu i w skardze) zarzuty merytoryczne zgłoszone wobec decyzji organu I instancji. Dlatego też nie mógł zostać uwzględniony zarzut sformułowany w pkt 3 skargi. Natomiast w niniejszym postępowaniu dotyczącym postanowienia wydanego w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania SKO nie rozważało wniosku pełnomocnika strony o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż wniosek ten został rozpoznany postanowieniem nr [...] z 17 listopada 2025 r., gdzie orzeczono o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Natomiast wywiedziona przez pełnomocnika strony skarga na ww. postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z 9 kwietnia 2026 r., III SA/Gl 117/26. Stąd też zarzuty skargi wskazane w jej pkt 1 i pkt 2, na co trafnie wskazano w odpowiedzi na skargę, nie podlegały rozpoznaniu w tej sprawie – tj. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.