III SA/Gl 1047/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej w podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2018 r. tutejszy Sąd oddalił skargę na ww. decyzję. Strona skarżąca, reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożyła skargę kasacyjną. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł, strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych (tj. wpisu sądowego od skargi kasacyjnej). W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Miesięczne wynagrodzenie skarżącego wynosi 1.534 zł netto. Z kolei miesięczne wydatki strony z tytułu czynszu i opłat za media oscylują w granicy około 300 zł. Skarżący posiada jednak szereg zobowiązań z tytułu zaciągniętych pożyczek i kredytów. Ponadto organ podatkowy dokonał zajęcia wszystkich rachunków bankowych skarżącego – nie posiada więc on środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, ani zdolności kredytowej na pozyskanie tych środków finansowych. Skarżący nie posiad także oszczędności, papierów wartościowych, ani wierzytelności, których zbycie zapewniłoby mu możliwość uiszczenia wpisu. Skarżący jest współwłaścicielem domu o powierzchni [...] m2 o wartości około 300.000 zł oraz działki rolnej o powierzchni [...] ha (wartość około 20.000 zł). Strona posiada ponadto działki budowlane o powierzchni [...] m2 o wartości 500.000 zł (jest ich współwłaścicielem razem z M. P.). Działki te objęte są kredytem hipotecznym. Skarżący oszacował wysokość zobowiązań kredytowych i wysokość rat ich spłaty (675,80 zł; 563,79 zł); 200 zł; 785 zł; 200 zł). Jednocześnie wobec skarżącego toczą się postępowania egzekucyjne. W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 17 sierpnia 2018 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie szeregu dokumentów i materiałów źródłowych, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłał dokumenty, o które był wzywany, miedzy innymi: zeznania podatkowe za 2016 i 2017 r.; zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych skarżącego; tytuły wykonawcze. Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżący składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku W. P., należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona zdołała wykazać, że spełnia aktualnie ustawowe przesłanki skutkujące uwzględnieniem jej wniosku w całości. Wnioskodawca przedłożył do akt sprawy wiele tytułów wykonawczych (w większości wystawionych w końcu 2017 r.) oraz zawiadomień o zajęciu wierzytelności, rachunków bankowych. Wnioskodawca zdołał wykazać, że ciąży na nim obowiązek spłaty wielu kredytów i pożyczek. W ocenie rozpoznającego wniosek, strona nie będzie w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł bez wyraźnego narażenia się na uszczerbek w swoim koniecznym utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.