III SA/Gl 1020/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta, Protokolant Starszy Referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 19 września 2024 r. nr PR.9202.3.2024 ldz.27810/09/2024/DH w przedmiocie ruchu zakładu górniczego - wstrzymania ruchu w części oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z 19 września 2024r., PR.9202.3.2024 Prezes Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach (dalej: PWUG) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. (dalej: DOUG) z dnia 24 lipca 2024r., znak: [...] wstrzymującą ruch likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego – K. [...] w S., gmina B., powiat [...], województwo [...], należącego do przedsiębiorcy B. G. (dalej: Skarżący) w części: 1. Prowadzenia robót górniczych polegających na składowaniu na nowo kopaliny na spągu wyrobiska poeksploatacyjnego na terenie działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] w miejscowości S., gmina B., powiat [...], województwo [...]; 2. Wydobycia kopaliny z rejonu działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości S., gmina B., powiat [...], województwo [...], poza dotychczasowym zakresem pionowym i poziomym określonym dla składowiska urobku zlokalizowanego w północno-zachodniej części 3. [...], zniesionego obszaru i terenu górniczego "[...]"; w związku z zaistnieniem bezpośredniego zagrożenia dla tego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego i środowiska. Podstawą prawną wydanej decyzji był art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) w związku z art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1290; dalej: P.g.g.). Rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z 30 sierpnia 2016 r., znak: [...] Marszałek Województwa [...] stwierdził wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "[...]" położonego w miejscowości S.. W decyzji został zniesiony obszar i teren górniczy o nazwie: "[...]" oraz "[...]". Jednocześnie organ koncesyjny zobowiązał Skarżącego do wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, w oparciu o przepisy art. 129 P.g.g. Do 31 sierpnia 2023 r. Skarżący prowadził ruch zakładu górniczego na podstawie Planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego K., zatwierdzonego decyzją DOUG z dnia 3 kwietnia 2023 r. Od dnia 1 września 2023 r. Skarżący nie posiadał zatwierdzonego planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego. W dniach 18 i 23 lipca 2024 r. przedstawiciele OUG przeprowadzili kontrolę w likwidowanym odkrywkowym zakładzie górniczym – K., w zakresie zagadnień górniczych, mierniczych i ochrony środowiska w związku ze złożonymi interwencjami mieszkańców oraz w celu sprawdzenia wykonania dotychczas wydanych decyzji. Wykonano pomiary geodezyjne, które wykazały m.in. że w okresie od 20 marca 2024r. (a zatem od poprzedniej przeprowadzonej kontroli) do 23 lipca 2024r. w likwidowanym zakładzie górniczym, na terenie działek ewidencyjnych nr: [...], [...] i [...] prowadzone były roboty górnicze polegające na składowaniu na nowo kopaliny na spągu wyrobiska poeksploatacyjnego. W części północno-zachodniej [...] stwierdzono dwa nowe składowiska kopaliny, których nie było w dniu 20 marca 2024r., a zatem powstały po tej dacie. Jedno ze składowisk rozciągało się na kierunku wschód-zachód ok. 29 m i na kierunku północ-południe ok. 18 m. Jego wysokość wynosiła 4,9 m, a jego skarpa nachylona była pod kątem 34,2°. Na północny-zachód od niego, w odległości ok. 6 m, znajdowało się drugie ze składowisk posiadające wymiary 8 m X 8 m i wysokość ok. 2,0 m, a jego skarpa nachylona była pod kątem 32,0°. Na pierwszym ze składowisk zdeponowane były piaski drobnoziarniste (barwy jasnopopielatej) z pojedynczymi dobrze obtoczonymi okruchami piaskowców i skał północnych. Na drugim, mniejszym składowisku, zdeponowane były piaski jasnopopielate zmieszane z piaskami barwy żółtej. Ponadto stwierdzono, iż z rejonu działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] prowadzone było wydobycie kopaliny poza dotychczasowym zakresem pionowym i poziomym określonym dla składowiska urobku zlokalizowanego w północno — zachodniej części [...] zniesionego obszaru i terenu górniczego "[...] [...]". Wykonane pomiary geodezyjne wykazały, że w okresie od 20 marca 2024r. do 23 lipca 2024r. na obszarze wskazanych wyżej działek prowadzono roboty polegające na wybieraniu kopaliny z istniejącego składowiska urobku zdeponowanego na spągu poeksploatacyjnego wyrobiska górniczego w części nadwodnej do rzędnej 152,0 m n.p.m. Kontrola wykazała, że ruch zakładu górniczego prowadzony był w okresie od 20 marca 2024r. do 23 lipca 2024r. bez zatwierdzonego planu ruchu zakładu górniczego. Mając powyższe na uwadze DOUG działając na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 P.g.g. wydał decyzję nr [...] wstrzymującą ruch tego zakładu górniczego, w części: 1. Prowadzenia robót górniczych polegających na składowaniu na nowo kopaliny na spągu wyrobiska poeksploatacyjnego na terenie działek ewidencyjnych nr [...], [...] i [...] w miejscowości S., gmina B., powiat [...], województwo [...]; 2. Wydobycia kopaliny z rejonu działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w miejscowości S., gmina B., powiat [...], województwo [...], poza dotychczasowym zakresem pionowym i poziomym określonym dla składowiska urobku zlokalizowanego w północno-zachodniej części [...], zniesionego obszaru i terenu górniczego "[...]"; w związku z zaistnieniem bezpośredniego zagrożenia dla tego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego i środowiska, określającą następujące warunki wznowienia ruchu 1) Ruch likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego K. w miejscowości S., może zostać wznowiony z chwilą uzyskania decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K., zatwierdzającą plan ruchu dla ww. likwidowanego zakładu górniczego, 2) Wydobycie kopaliny z rejonu działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]i [...] w miejscowości S., gmina B., powiat [...], województwo [...], poza dotychczasowym zakresem pionowym i poziomym określonym dla składowiska urobku może zostać wznowione po uzyskaniu koncesji na wydobywanie kopaliny. W zakładzie górniczym mogą być prowadzone tylko czynności i roboty mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego -- na zasadach określonych przez Kierownika ruchu zakładu górniczego. Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie. Po ponownej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego PWUG utrzymał decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu podał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne. Następnie stwierdził, że bezspornym jest, iż Skarżący nie sporządził w przewidzianym terminie Planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego K., po upływie terminu ważności planu ruchu zatwierdzonego na okres 10 lutego 2023r. do 31 sierpnia 2023r. Prowadził natomiast w tym czasie roboty górnicze. Wybieranie kopaliny z istniejących składowisk urobku zdeponowanego na spągu wyrobisk górniczych, jak również eksploatacja kruszywa z rejonu działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...]i [...], stanowiły bowiem roboty górnicze w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 12 P.g.g. Wobec tego uznał za słuszne stanowisko DOUG co do tego, że Skarżący prowadząc ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego z naruszeniem przepisów ustawy (bez planu ruchu) stworzył bezpośrednie zagrożenie dla tego zakładu, jego pracowników oraz środowiska. Ponadto PWUG stwierdził, że brak planu ruchu zakładu górniczego powoduje, że jakiekolwiek roboty prowadzone w ruchu tego zakładu wykonywane są w sposób nieskoordynowany, a przede wszystkim bez odpowiedniego ukierunkowania na bezpieczne metody działania. Plan ten z istoty bowiem uwzględnia nie tylko sposób prowadzenia robót górniczych, ale i występujące w odkrywkowych zakładach górniczych naturalne zagrożenia mające wpływ na stan bezpieczeństwa, środki które należy przedsięwziąć w celu zminimalizowania powstania zagrożeń, a także rygory prowadzenia robót maszynami urabiającymi lub zwałującymi. Również zakres i sposób wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i samej likwidacji zakładu górniczego, wynikające z decyzji marszałka województwa stwierdzającej wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny, znajdują rozwinięcie właśnie w planie ruchu. Za chybiony PWUG uznał zarzut odwołania, jakoby DOUG błędnie uznał przemieszczanie po terenie zakładu wydobytej wcześniej kopaliny za jej wydobycie. W treści decyzji wyraźnie oddzielone zostały kwestie dotyczące poszczególnych rodzajów prowadzonych robót górniczych. Zasadnie DOUG nie uwzględnił okoliczności, że urobek pozyskiwany z zawodnionej części wyrobiska miał służyć stabilizowaniu wału w części wschodniej [...]. Ewentualny cel prowadzonego przez Skarżącego wydobycia w żaden sposób nie może stanowić usprawiedliwienia dla poboru kopaliny z naruszeniem obowiązujących przepisów. Ponadto DOUG zasadnie stwierdził, że nie tylko pobierano materiał - kopalinę już wcześniej wydobytą, składowaną w granicach wymienionych działek ewidencyjnych na zasobniku produktu, ale pogłębiając teren pod zasobnikami uznanymi wcześniej jako miejsca składowania materiału (magazyny) wydobywano jednocześnie kopalinę zalegającą poniżej rzędnej +153,0 m n.p.m., co uznać należy za prowadzenie wydobycia bez wymaganej koncesji. Tym samym stwierdzony został fakt prowadzenia robót górniczych polegających na składowaniu na nowo kopaliny na spągu wyrobiska eksploatacyjnego, w granicach działek ewidencyjnych wymienionych w decyzji organu I instancji. Roboty te prowadzone były bez ważnego, obowiązującego dla tych działań planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego, co stanowi naruszenie art. 105 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 3 P.g.g. Uzasadnione zatem było zastosowanie art. 171 ust. 1 pkt 2 P.g.g i wstrzymanie ruchu zakładu górniczego w części dotyczącej wykonywania tych robót. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego tj.: 1. art. 10 § 2 k.p.a., poprzez bezzasadne odstąpienie od zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania w stosunku do protokołu kontroli i wydanej na jego podstawie decyzji Organu I instancji, która następnie została utrzymana decyzją Organu II instancji; 2. art. 61 § 4 k.p.a. poprzez odstąpienie od obowiązku zawiadomienia strony o wszczętym postępowaniu; 3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej wadliwej decyzji Organu I Instancji, w sytuacji, gdy wobec istotnych braków w treści wydanego rozstrzygnięcia oraz wadliwie przeprowadzonego postępowania kontrolnego należało uchylić decyzję Organu I Instancji oraz umorzyć postępowanie w sprawie, względnie przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I Instancji; 4. art. 33 § 2 k.p.a. poprzez jego nie zastosowanie i uznanie osoby "podającej się za pełnomocnika" za pełnomocnika w rozumieniu prawa procesowego; 5. art. 107 § 1 pkt. 4 , § 3 w zw. z art, 11 k.p.a. przez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów związanych z bezpośrednim zagrożeniem dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska co jest wymagane w sytuacji wydania decyzji na podstawie art. 171 ust. 1 pkt. 2 P.g.g. a ponadto brak odniesienia się przez Organ w swoim uzasadnieniu do twierdzeń i dowodów podawanych przez Skarżącego co do faktu, że nie jest on właścicielem pryzm piasku stąd nie jest możliwe, aby prace w tym obszarze były wykonywane przez niego; 6. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że prowadzenie robót miało miejsce w czasookresie od dnia 20 marca 2024r. do 23 lipca 2024r., podczas gdy w czasie przeprowadzanej kontroli w dniach 18 lipca 2024 r i 23 lipca 2024 r. nie stwierdzono żadnych prac, obecności pracowników czy też maszyn służących do wykonywania tychże prac, zatem nie ma żadnej możliwości żeby prace te były wykonywane do dnia 23 lipca 2024 r., co skutkowało naruszeniem - art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe i niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organach na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie, a także na odstąpieniu od dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności, w jakich ramach czasowych prowadzono roboty górnicze, a w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.; 7. błąd w ustaleniach faktycznych polegających na przyjęciu, że Skarżący prowadzi wydobycie z rejonu działek nr: [...],[...], [...], [...], [...], [...]i [...], poza zakresem pionowym i poziomym określonym na składowisku urobku zlokalizowanego w północno- zachodniej części [...], zniesionego obszaru i tereny górniczego [...]" podczas gdy podmiot nie będący Skarżącym podejmował działania jedynie polegające na wybieraniu piasku z istniejących pryzm opisanych w Planie Ruchu Likwidowanego Zakładu Górniczego znajdujących się w dodatku poza granicami zakładu górniczego a ponadto nie dokonywał tego Skarżący a inny podmiot - będący właścicielem magazynów piasku - co skutkowało naruszeniem - art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organach na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie, a także na odstąpieniu od dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności czy w ogóle Skarżący prowadził wydobycie choćby w kontekście faktu, że zarzuca się mu prowadzenie wydobycia poniżej rzędnej +153 m podczas, gdy poniżej tej rzędnej nie ma udokumentowanego złoża a dalej na braku wyjaśnienia do kogo należą pryzmy piasku znajdujące się poza granicami zakładu górniczego; 7. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie przez organ I instancji, że działania Skarżącego na terenie K. stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla tego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego oraz środowiska, podczas gdy nie zgromadzono ku takim ustaleniom żadnych dowodów a nawet istniejące dowody zupełnie wykluczają taką okoliczność a dalej Organ nawet nie wskazał, jakie kryteria bezpieczeństwa rzekomo Odwołujący naruszył i jakie stwarza zagrożenia, 11. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 1. art. 171 ust. 1 pkt. 2 P.g.g. poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie przy rozstrzygnięciu pomimo faktu, iż nie wystąpiło bezpośrednie zagrożenie dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska i jednoczesne wstrzymanie ruchu zakładu górniczego; 2. art. 6 ust. 1 pkt 3 i 18 ustawy P.g.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przemieszczanie po terenie zakładu wcześniej wydobytej kopaliny, jej przerabianie na zakładzie przeróbczych oraz transport stanowi roboty górnicze w tym wydobycie kopaliny w zakładzie górniczym, podczas gdy czynności prowadzone przez Skarżącego nie mieszczą się w tej definicji, Mając na podstawie powyższy zarzut Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci przekroju z dokumentacji mierniczo-geologicznej ze stanem na 31 grudnia 2023 r. pokazujący granicę udokumentowanego złoża, który wskazuje, że Skarżący nie może prowadzić wydobycia poniżej rzędnej +153m z uwagi na fakt, że poniżej tej rzędnej nie ma udokumentowanego złoża; Wobec tak skonstruowanych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej i poprzedzającej ją decyzji DOUG oraz zasądzenie od PWUG na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Skarżący stanowczo nie zgodził się ze stwierdzeniem, jakoby na terenie likwidowanego wyrobiska prowadzone jest wydobycie w miejscach wskazanych w sentencji decyzji. Skarżący nie może prowadzić wydobycia w miejscach wskazywanych przez Organy administracji w sentencji decyzji poniżej rzędnej +153m z uwagi na fakt, że poniżej tej rzędnej nie ma udokumentowanego złoża. PWUG nie może utożsamiać korzystania przez Skarżącego ze składowisk piasku w celu ich sprzedaży z ruchem likwidowanego zakładu górniczego czy też z prowadzeniem jakiegokolwiek wydobycia. Ponadto w odniesieniu do wybierania kopaliny z istniejących składowisk urobku zdeponowanego na spągu wyrobisk górniczych wybieranie kopalin z istniejących składowisk urobku nie mieści się w zakresie definicji robót górniczych. Skarżący nie jest już właścicielem przedmiotowego piasku zgromadzonego na składowiskach, a jest nim inny podmiot gospodarczy, co zostało potwierdzone wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt [...]. Dodatkowo PWUG pomija fakt, że w planie ruchu sporządzonym na okres 10 lutego 2023r. do 31 sierpnia 2023r. przewidziano wybieranie piasku z widocznych pryzm (określono parametry geometryczne tych pryzm) do rzędnej 153 m. n.p.m. i do tej rzędnej zamierzano w tym okresie wybierać piasek. Co do powiększenia części zawodnionej wyrobiska na działce nr [...] po jego południowo - wschodniej stronie - o czym jest wzmianka w protokole kontroli, to Skarżący w trakcie kontroli tłumaczył, że urobek pozyskany z tego miejsca posłużył do zestabilizowania wału w części wschodniej [...] (po drugiej stronie zbiornika wodnego naprzeciwko miejsca poboru). Spękania na stropie wału świadczyły o ryzyku powstania osuwiska, dlatego Skarżący podjął działania w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego. Skarżący wskazał także na wadliwie oznaczony czasookres prowadzonych prac. W ocenie Skarżącego PWUG nie wyjaśnił, jakie to niebezpieczeństwo występuje na kontrolowanym zakładzie górniczych, jakie niebezpieczeństwo grozi jego pracownikom a także jaka to niepowetowanej wartości szkoda materialna zagraża i przede wszystkim komu, przedsiębiorcy czy też może środowisku czy też może okolicznym mieszkańcom zakładu górniczego. W odpowiedzi na skargę PWUG podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniósł o jej oddalenie i obciążenie Skarżącego kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 334 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Według art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Przedmiotem kontroli jest decyzja PWUG z 19 września 2024r., utrzymująca w mocy decyzję DOUG z dnia 24 lipca 2024r. wstrzymująca ruch likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego – K. w S. R., gmina B., powiat [...], województwo [...], należącego do Skarżącego. Jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego wskazane przez PWUG w zaskarżonej decyzji, gdyż uznał je za prawidłowe. Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska, a podniesione w skardze zarzuty uznaje za całkowicie chybione. Przeprowadzone w zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze PWUG nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, ani też naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Materialnoprawne podstawy mające zastosowanie w sprawie zawarte są w przepisach Prawa geologicznego i górniczego. Stosownie zatem ruch zakładu górniczego - co wynika z art. 105 ust. 1 P.g.g. - prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górniczej. Zakres obowiązków przedsiębiorcy w procesie likwidacji zakładu górniczego wyznaczony został w art. 129 P.g.g. W sprawie zastosowanie mieć będzie jego ust. 3, według którego do likwidacji zakładu górniczego stosuje się odpowiednio przepisy o ruchu zakładu górniczego. Plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego lub jego oznaczonej części określa również - zgodnie z art. 129 ust. 4 P.g.g. - sposób wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1. Zastosowanie w sprawie mieć będzie także regulacja art. 39 ust. 1 P.g.g., według którego cofnięcie koncesji, jej wygaśnięcie lub utrata jej mocy bez względu na przyczynę, nie zwalnia dotychczasowego przedsiębiorcy z wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska likwidacji zakładu górniczego, z zastrzeżeniem art. 39a ust. 1. Zakres i sposób wykonania obowiązków określonych w art. 39 ust. 1 p.g.g., ustala się w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego (art. 39 ust. 2 zd. 1 p.g.g.). (por. wyrok WSA w Łodzi z 3 października 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 484/23). Wzór planu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego określa załącznik nr 10 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz.U. z 2017 poz. 229). W niniejszej sprawie spór sprowadza się do tego, czy Skarżący zobowiązany był prowadzić roboty w oparciu o Plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego. W ocenie Skarżącego nie, ponieważ po pierwsze wybieranie kopalin z istniejących składowisk urobku nie jest robotą górniczą. Po drugie zaś Skarżący nie prowadził wydobycia poniżej rzędnej +153 m ponieważ poniżej tej rzędnej nie ma udokumentowanego złoża. Odmienne stanowisko w tych kwestiach zajął PWUG. W tak zakreślonym pod względem przedmiotowym sporze rację należy przyznać PWUG. W pierwszej kolejności wymaga ustalenia, czy wybieranie kopalin z istniejących składowisk urobku jest robotą górniczą. Według art. 6 ust. 1 pkt. 12 P.g.g. robotą górniczą - jest wykonywanie, utrzymywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie wyrobisk górniczych oraz zwałowanie nadkładu w odkrywkowych zakładach górniczych w związku z działalnością regulowaną ustawą. Z przedstawionej definicji roboty górniczej wynika, że mianem tym określone są czynności odnoszące się do wyrobisk górniczych, a więc ich wykonywanie, utrzymywanie, zabezpieczanie lub likwidowanie. Natomiast zwałowanie nadkładu jest robotą górniczą w odkrywkowych zakładach górniczych. Z akt administracyjnych wynika, że takie roboty były wykonywane. W okresie od 20 marca 2024 r. do 23 lipca 2024 r., na obszarze działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...]i [...], w miejscowości S., prowadzono roboty polegające na wybieraniu kopaliny z istniejącego składowiska urobku zdeponowanego na spągu poeksploatacyjnego wyrobiska górniczego, w części nadwodnej, do rzędnej +152,0 m n.p.m. Dodatkowo z przeprowadzonych pomiarów wynika, że pogłębiając teren pod zasobnikami uznanymi wcześniej jako miejsca składowania materiału (magazyny), wydobywano kopalinę zalegającą poniżej rzędnej +153,0 m n.p.m. czyli dokonywano wydobycia bez wymaganej koncesji. Wymienione pomiary stanowią załącznik do Protokołu Nr [...] kontroli z 24 lipca 2024 r. Warto podkreślić – na co zwraca uwagę sam Skarżący w skardze – że w planie ruchu sporządzonym na okres 10 lutego 2023 do 31 sierpnia 2023 r. przewidziano wybieranie piasku z widocznych pryzm (określono parametry geometryczne tych pryzm). Zatem wbrew twierdzeniu Skarżącego – wykonywał on roboty górnicze, o których mowa w art. art. 6 ust. 1 pkt. 12 P.g.g. A skoro tak, to realizacja wymienionych robót górniczych powinna się odbywać na podstawie zatwierdzonego, aktualnego Planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego, którym Skarżący nie dysponował. Ta okoliczność stanowi naruszenie art. 105 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 3 P.g.g. Podkreślenia wymaga, że prowadzenie przez Skarżącego robót górniczych bez zatwierdzonego planu jest przesłanką uzasadniająca zastosowanie przez organy górnicze art. 171 ust. 1 pkt 2 P.g.g i wstrzymanie ruchu zakładu górniczego w części dotyczącej wykonywania tych robót. Jak wynika z jego brzmienia przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń. Oznacza to, że przesłanką decyzji określonej w tym przepisie jest stwierdzenie zagrożenia ruchu zakładu górniczego dla samego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, a koniecznym elementem decyzji jest określenie warunków wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń. NSA w wyroku z 22 września 2016r. sygn. akt II GSK 807/15 wskazał, że specyfiką przepisu art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. jest nie tyle nałożenie sankcji na przedsiębiorcę prowadzącego zakład górniczy wbrew zasadom bezpieczeństwa, co zapewnienie błyskawicznego środka prewencji, pozwalającego organom nadzoru górniczego przeciwdziałać sytuacjom bezpośrednio zagrażającym wskazanym w tej normie wartościom takim jak życie i zdrowie pracowników, a także samego zakładu górniczego, czy też bezpieczeństwo powszechne lub bezpieczeństwo środowiska. Przenosząc powyższe na stan sprawy w ocenie Sądu w kontrolowanej sprawie niewątpliwie takie zagrożenie istniało. W badanej sprawie nie budzi wątpliwości, że decyzją z 30 sierpnia 2016 r., znak: [...] Marszałek Województwa [...] stwierdził wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "[...]" położonego w miejscowości S.. Do 31 sierpnia 2023 r. Skarżący prowadził ruch zakładu górniczego na podstawie Planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego K., zatwierdzonego decyzją DOUG z dnia 3 kwietnia 2023r. Od dnia 1 września 2023 r. Skarżący nie posiada zatwierdzonego Planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego K.. Tym samym Skarżący prowadząc ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego z naruszeniem przepisów ustawy (bez planu ruchu) stworzył bezpośrednie zagrożenie dla tego zakładu, jego pracowników oraz środowiska. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu prowadzenie robót stwierdzonych przez organ I instancji w trakcie kontroli zakładu górniczego bez planu ruchu zakładu górniczego stwarzało bezpośrednie zagrożenie dla tego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa pracowników i środowiska, gdyż jednym z celów planu ruchu zakładu górniczego przygotowanego przez przedsiębiorcę i zatwierdzonego przez właściwy organ, jest zapewnienie bezpiecznych warunków ruchu zakładu górniczego. Sąd zgadza się z PWUG co do tego, że brak planu ruchu zakładu górniczego powoduje, że jakiekolwiek roboty prowadzone w ruchu tego zakładu wykonywane są w sposób nieskoordynowany, a przede wszystkim bez odpowiedniego ukierunkowania na bezpieczne metody działania. Plan ten z istoty bowiem uwzględnia nie tylko sposób prowadzenia robót górniczych, ale i występujące w odkrywkowych zakładach górniczych naturalne zagrożenia mające wpływ na stan bezpieczeństwa, środki które należy przedsięwziąć w celu zminimalizowania powstania zagrożeń, a także rygory prowadzenia robót maszynami urabiającymi lub zwałującymi. Również zakres i sposób wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i samej likwidacji zakładu górniczego, wynikające z decyzji marszałka województwa stwierdzającej wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny, znajdują rozwinięcie właśnie w planie ruchu. W konsekwencji podjęcie zaskarżonej decyzji o wstrzymaniu ruchu likwidowanego zakładu górniczego w całości znajduje uzasadnienie w ustalonym w sprawie stanie faktycznym. Należy przy tym zauważyć, że obligatoryjnym elementem decyzji nakazującej wstrzymanie ruchu zakładu górniczego jest określenie warunków wznowienia ruchu zakładu górniczego i tak też postąpił organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu. Przechodząc do kwestii procesowych i zarzutów podnoszonych w skardze wskazać należy, że Sąd nie podziela argumentów Skarżącego także w tym zakresie. Organ przeprowadził konieczne i niezbędne czynności wyjaśniające w spornym zakresie - tj. wizję w terenie, dokładne oględziny terenu gdzie prowadzone były roboty górnicze. W tym miejscu należy podkreślić znaczenie protokół kontroli. Jest to dokument urzędowym w znaczeniu wynikającym z art. 76 § 1 k.p.a. (dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone). Jednak szczególna moc dowodowa tego środka jest ograniczona, gdyż na podstawie art. 76 § 3 k.p.a. możliwe jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego. Taki dowód nie został jednak zgłoszony przez Skarżącego ani w odwołaniu, ani w jakimkolwiek innym piśmie w ramach postępowania administracyjnego. Dlatego też - zdaniem Sądu - samo ograniczenie się w treści skargi do generalnego zakwestionowania waloru dowodowego protokołu kontroli jest chybione. Ponadto podważanie przez Skarżącego ustalonych przez organ okoliczności faktycznych oraz zarzucane naruszenie zasad procesowych nie znajduje żadnego uzasadnienia, skoro - jak Sąd już stwierdził - fakt niedopełnienia określonych obowiązków został udowodniony i wykazany prawidłowo przez PWUG. Polemika z tymi ustaleniami zawarta w twierdzeniach Skarżącego nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, sprowadza się bowiem do odmiennej oceny stanu faktycznego. Skarżący miał możliwość podjęcia w odwołaniu polemiki z ustaleniami organu I instancji, a organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania. Sąd nie zgodził się również z zarzutem naruszenia art. 80 k.p.a., gdyż dokonana ocena materiału dowodowego nie miała charakteru dowolnego a ustalenia organów obu instancji są spójne z treścią protokołu kontroli. Sąd nie znalazł również podstaw do przeprowadzenia wnioskowanego w skardze dowodu z dokumentu w postaci przekroju z dokumentacji mierniczo-geologicznej ze stanem na 31 grudnia 2023 r. pokazujący granicę udokumentowanego złoża. Dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Sąd - na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. - nie ma obowiązku przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego, a może to uczynić tylko wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organ. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wątpliwości nie zaistniały. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że materiał dowodowy został zebrany przez organy w sposób rzetelny i skrupulatny. Był on przy tym kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów. Lektura uzasadnień decyzji prowadzi do wniosku, iż organy w wystarczający sposób ustosunkowały się do zarzutów artykułowanych przez skarżącą i przedstawiły swoje stanowisko. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje były dotknięta wadami, które uzasadniałyby ich uchylenie, tak w zakresie zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych i orzekł, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o oddaleniu skargi.