Sygnatura
III SA/Gl 634/24
III SA/Gl 634/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-05-20
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 20 maja 2025
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), Sędzia WSA Dorota Fleszer, Protokolant Starszy referent Katarzyna Pisula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia 27 maja 2024 r. PR.9202.2.2024 w przedmiocie ruchu zakładu górniczego - wstrzymania ruchu w części oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. G. (dalej "Skarżący") jest decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (dalej "Prezes WUG" lub "organ odwoławczy") wydana w przedmiocie ruchu zakładu górniczego – wstrzymania ruchu w części. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. W wyniku przeprowadzonej w dniach 20 i 21 marca 2024 r. kontroli Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" z siedzibą w W., w likwidowanym odkrywkowym zakładzie górniczym - Kopalnia [...] "[...]" w S., Dyrektor [...] Urzędu Górniczego w K. (dalej: "Dyrektor OUG" lub "organ pierwszej instancji"), decyzją z dnia 20 marca 2024 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 633, ze zm. dalej "p.g.g.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej "k.p.a."), wstrzymał ruch tego zakładu górniczego, w części: 1) prowadzonych robót górniczych związanych z likwidacją zakładu górniczego polegających na: - wybieraniu kopaliny z istniejących składowisk urobku zdeponowanego na spągu wyrobisk górniczych na dwóch pryzmach zlokalizowanych w południowej części Pola [...] oraz północno — zachodniej części Pola [...], zniesionego obszaru i terenu górniczego o nazwie: "[...]" oraz "[...]"; - przemieszczaniu mas nadkładowych w północnej części wału ochronnego zlokalizowanego po zachodniej stronie Pola [...], w związku z zaistnieniem bezpośredniego zagrożenia dla tego zakładu, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego oraz środowiska, 2) wydobycia kopaliny z terenu działki oznaczonej numerem ewidencyjnym: [...] w miejscowości S, gmina B., powiat [...] (w granicach dotychczasowego obszaru górniczego "[...]"). Jednocześnie Dyrektor OUG uzależnił możliwość wznowienia ruchu zakładu górniczego od uzyskania przez Skarżącego decyzji Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w K., zatwierdzającej plan ruchu dla ww. likwidowanego zakładu górniczego. 2. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie: - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że Skarżący wydobywa kopaliny na terenie Kopalni [...] "[...]" w miejscowości S., podczas gdy nie zgromadzono ku takim ustaleniom żadnym dowodów, a nawet istniejące dowody zupełnie wykluczają taką okoliczność, - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenia, również wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom na skutek wadliwej ich oceny, że obiekty budowlane i urządzenia znajdujące się na terenie Kopalni [...] "[...]" w miejscowości S. stanowią czynną infrastrukturę służącą wydobyciu, podczas gdy jest to infrastruktura składająca się na zakład przeróbczy służąca jedynie do przygotowania zgromadzonej w magazynach kopaliny do sprzedaży, w żaden sposób nie pozostająca w związku z wydobyciem kopaliny, gdyż Przedsiębiorca nie posiada koncesji na wydobywanie kopaliny, - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne i niczym nieuzasadnione ustalenia, że przemieszczanie mas nadkładowych w północnej części wału ochronnego po zachodniej stronie pola [...] odbywa się z naruszeniem art. 105 ust. p.g.g., podczas gdy przemieszczanie tych mas nadkładowych wykonywane było w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego poprzez budowę wału pełniącego funkcję ochronną w celu zabezpieczenia istniejących wyrobisk oraz zbiorników wodnych znajdujących się na terenie zakładu górniczego, - art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.g.g., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obiekty budowlane wraz z urządzeniami segregacji piasku kwarcowego i budowle ziemne służą w celach wydobywczych kopaliny podczas gdy całość techniczno-użytkowa tych obiektów i urządzeń służy wyłącznie do przerabiania kopaliny zgromadzonej w magazynach, co w konsekwencji powoduje, że organ nie ma kompetencji kontrolnych w zakresie prowadzonej działalności zakładu przeróbczego, - art. 6 ust. 1 pkt 3 i 18 p.g.g., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przemieszczanie po terenie zakładu wcześniej wydobytej kopaliny, jej przerabianie na zakładzie przeróbczym oraz transport stanowi wydobycie kopaliny w zakładzie górniczym, podczas gdy czynności prowadzone przez Skarżącego nie mieszczą się w tej definicji. 3. Prezes WUG decyzją z dnia 27 maja 2024 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję, wskazał, że Marszałek Województwa [...], decyzją z dnia 30 sierpnia 2016 r., znak: [...], stwierdził wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "[...]" położonego w miejscowości S. W decyzji został zniesiony obszar i teren górniczy o nazwie: "[...]" oraz "[...]". Jednocześnie organ koncesyjny zobowiązał przedsiębiorcę – B. G., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]", do wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, w oparciu o przepisy art. 129 p.g.g. Do dnia 31 sierpnia 2023 r. Skarżący prowadził ruch zakładu górniczego na podstawie Planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego Kopalni [...] "[...]", zatwierdzonego decyzją Dyrektora OUG w K. z dnia 3 kwietnia 2023 r., na okres od 10 lutego 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Od dnia 1 września 2023 r. Skarżący nie posiadał zatwierdzonego planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego. Przeprowadzona w dniu 20 mara 2024 r. wizja terenowa wykazała, że prowadzone były roboty górnicze związane z likwidacją zakładu górniczego. Po porównaniu dokonanych w toku kontroli pomiarów geodezyjnych i sporządzonej dokumentacji fotograficznej z wynikami poprzedniej kontroli przeprowadzonej w dniu 19 września 2023 r. (protokół Nr [...]), organ pierwszej instancji ustalił, że roboty górnicze wykonane zostały w okresie pomiędzy tymi dwoma kontrolami, a zatem w czasie w którym przedsiębiorca nie posiadał zatwierdzonego planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego i wydal zaskarżoną decyzję. Bezspornym jest, że Skarżący nie sporządził w przewidzianym terminie planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego Koplina [...] "[...]", po upływie terminu ważności planu ruchu zatwierdzonego na okres 10 lutego 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Prowadził natomiast w tym czasie roboty górnicze (art. 6 ust. 1 pkt 12 p.g.g.). Organ odowławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przedsiębiorca, prowadząc ruch likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego z naruszeniem przepisów ustawy (bez planu ruchu), stworzył bezpośrednie zagrożenie dla tego zakładu, jego pracowników oraz środowiska. Zgodnie z treścią art. 129 ust. 3 p.g.g. do likwidacji zakładu górniczego stosuje się odpowiednio przepisy o ruchu zakładu górniczego, a zatem również art. 105 p.g.g. stanowiący, iż ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego. Brak tego dokumentu, ustaleń z niego wynikających, wyklucza możliwość bezpiecznego prowadzenia robót górniczych, zarówno organizacyjnie, jak i technicznie. Z tego względu w ocenie Prezesa WUG organ pierwszej instancji trafnie ocenił materiał dowodowy i działając na podstawie przepisów prawa słusznie wydał zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy za bezzasadne i niemające związku z przedmiotowym postępowaniem uznał zarzuty Skarżącego wyrażone w tiretach 2 i 4 odwołania, a odnoszące się do rzekomego uznania przez organ pierwszej instancji obiektów budowlanych i urządzeń znajdujących się na terenie Kopalni [...] "[...]" za czynną infrastrukturę służącą wydobyciu, ponieważ rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji do tych obiektów i urządzeń się nie odnosi. Za chybiony uznał również zarzut wyrażony w tirecie 5 odwołania, jakoby Dyrektor OUG w K. błędnie uznał przemieszczanie po terenie zakładu wydobytej wcześniej kopaliny za jej wydobycie, gdyż w treści decyzji wyraźnie oddzielone zostały kwestie dotyczące poszczególnych rodzajów prowadzonych robót górniczych - wydobycie kopaliny stwierdzono wyłącznie w obrębie działki o numerze ewidencyjnym [...]. Prowadzenie przez przedsiębiorcę bez zatwierdzonego planu ruchu robót górniczych niewątpliwie stanowi przesłankę uzasadniającą zastosowanie art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g i wstrzymanie ruchu zakładu górniczego w części dotyczącej wykonywania tych robót. Przepisy Prawa geologicznego i górniczego przyznają organom nadzoru górniczego stosowne kompetencje i określają środki, jakie należy podjąć w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu zakładu górniczego, jak i bezpieczeństwa powszechnego w przypadku stwierdzenia określonych przepisami uchybień. Specyfiką przepisu art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. jest nie tyle nałożenie sankcji na przedsiębiorcę prowadzącego zakład górniczy wbrew zasadom bezpieczeństwa, co zapewnienie błyskawicznego środka prewencji, pozwalającego organom nadzoru górniczego przeciwdziałać sytuacjom bezpośrednio zagrażającym wskazanym w tej normie wartościom, takim, jak życie i zdrowie pracowników, a także bezpieczeństwo powszechne lub bezpieczeństwo środowiska czy też samego zakładu górniczego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2016 r. II GSK 807/15). 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego oraz o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w K. oraz o zasądzenie od Prezesa WUG na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego wg norm prawem przepisanych, zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez: - błędne ustalenie przez organ odwoławczy, że Skarżący wydobywa kopaliny na terenie Kopalni [...] "[...]" w miejscowości S., podczas gdy nie zgromadzono ku takim ustaleniom żadnych dowodów, a nawet istniejące dowody zupełnie wykluczają taką okoliczność, - wadliwe ustalenia przez organ odwoławczy, również wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom na skutek wadliwej ich oceny, że obiekty budowlane i urządzenia znajdujące się na terenie Kopalni [...] "[...]" w miejscowości S. stanowią czynną infrastrukturę służącą wydobyciu, podczas gdy jest to infrastruktura składająca się na zakład przeróbczy służąca jedynie do przygotowania zgromadzonej w magazynach kopaliny do sprzedaży, w żaden sposób nie pozostająca w związku z wydobyciem kopaliny, gdyż Przedsiębiorca nie posiada koncesji na wydobywanie kopaliny, - błędne i niczym nieuzasadnione ustalenia, że przemieszczanie mas nadkładowych w północnej części wału ochronnego po zachodniej stronie pola [...] odbywa się z naruszeniem art. 105 ust. p.g.g., podczas gdy przemieszczanie tych mas nadkładowych wykonywane było w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego poprzez budowę wału pełniącego funkcję ochronną w celu zabezpieczenia istniejących wyrobisk oraz zbiorników wodnych znajdujących się na terenie zakładu górniczego, przy czym organ odwoławczy, podobnie jak pierwszej instancji nie wykazał w żaden możliwy sposób aby bezpieczeństwo było zagrożone lub prace te były dla kogokolwiek niebezpieczne, zaś gołosłowne twierdzenie o niebezpieczeństwie jest niewystarczające dla zastosowania art. 105 p.g.g., - nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego z oddzielną od decyzji organu pierwszej instancji analizą sprawy w tym oceną dowodów, a jedynie oparcie się na ustaleniach pierwszoinstancyjnych - co narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 k.p.a., b) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora [...] Urzędu Górniczego, podczas gdy była ona wadliwa; 2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) p.g.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obiekty budowlane wraz z urządzeniami segregacji piasku kwarcowego i budowle ziemne służą w celach wydobywczych kopaliny, podczas gdy całość techniczno-użytkowa tych obiektów i urządzeń służy wyłącznie do przerabiania kopaliny zgromadzonej w magazynach, co w konsekwencji powoduje, że organ nie ma kompetencji kontrolnych w zakresie prowadzonej działalności zakładu przeróbczego, b) art. 6 ust. 1 pkt 3 i 18 p.g.g. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przemieszczanie po terenie zakładu wcześniej wydobytej kopaliny, jej przerabianie na zakładzie przeróbczych oraz transport stanowi wydobycie kopaliny w zakładzie górniczym, podczas gdy czynności prowadzone przez Skarżącego nie mieszczą się w tej definicji. Zdaniem Skarżącego organ odwoławczy jest w błędzie i nie próbuje rozróżnić zasadniczej kwestii i motywu przewodniego zarzutów, że działania przedsiębiorcy należy podzielić na te, które mają związek z prowadzeniem ruchu likwidowanego zakładu górniczego (nie są prowadzone) oraz te, które takiego związku nie mają bowiem dotyczą zakładu przeróbczego (są prowadzone, ale nie są objęte dyspozycją przepisów ustawy p.g.g., a nadto prowadzi je inny podmiot aniżeli ten zobligowany do likwidacji zakładu górniczego). Jak wynika z załącznika nr [...] do protokołu kontroli z dnia 21 marca 2024 r. "obiekty budowlane wraz urządzeniami segregacji piasku kwarcowego, będące budowlą i stanowiące całość techniczno-użytkową, nie służą bezpośrednio wykonywaniu działalności zakładu górniczego (w tym przypadku likwidowanego), stąd nie mieszczą się w dyspozycji art. 6 ust. 1 pkt 4 lit, a) ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r- Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633. ze zm.), a dodatkowo ich inwestorem nie jest dotychczasowy Przedsiębiorca. Zagadnienie dotyczące legalności ich budowy, na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...], [...], [...], [...] - przekazano pismem z dnia 17 listopada 2023 r. według właściwości do organu nadzoru budowlanego, tj. [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. W związku z tym obszaru tego nie objęto niniejszą kontrolą." Powyższe stoi w sprzeczności ze spostrzeżeniami Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego dotyczącymi eksploatacji piasku z działki [...], gdyż z protokołu kontroli z części I jednoznacznie wynika, iż klasyfikacja piasku i sprzedaż piasku prowadzona na działce między innymi [...], jak również sam magazyn piasku znajdujący się na działce [...] - nie były objęte kontrolą. Z protokołu kontroli dopatrzeć się można nieścisłości dotyczących zakresu przedmiotowej kontroli oraz błędnej interpretacji w innej częściach protokołu, iż pobór piasku z magazynów zlokalizowanych na działce [...], budowa rowu doprowadzającego wodę do urządzeń sortujących na działce [...], budowa drogi niezbędnej do przewozu kopaliny zmagazynowanej w Polu [...] w rejon urządzeń sortujących na działce [...] - jest wydobywaniem kopaliny. Podkreślenia wymaga fakt, że przedsiębiorca na działce [...] podejmuje działania polegające na sortowaniu i sprzedaży piasku, który został wydobyty wcześniej w ramach posiadanej koncesji. Nie prowadzi obecnie wydobycia, wbrew twierdzeniom organów nadzoru górniczego. Powiększenie wyrobiska w rejonie, o którym mowa w protokole spowodowane jest budową drogi (teren został obniżony w rejonie drogi, a masy nadkładowe rozplantowane na spągu wyrobiska) w celu przewiezienia piasku z magazynu z pola [...] na pole [...] gdzie znajdują się urządzenia sortujące - wszystkie te prace wykonane zostały w warstwie nadkładowej. W celu doprowadzenia wody do urządzeń sortujących wykonany został również rów służący do przepływu wody z istniejących zbiorników wodnych do urządzeń sortujących w polu [...]. Wszelkie budowle (w tym również wodne) oraz urządzenia stanowiące całość techniczno-użytkową w celu sprzedaży piasku pozostają pod nadzorem [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a nie organu nadzoru górniczego - o czym zresztą mowa w protokole kontroli (cześć I). Ponadto należy dodać, że przed Dyrektorem [...] Urzędu Górniczego toczy się postępowanie w sprawie zatwierdzenia planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego - Kopalnia [...] "[...]". Postępowanie to zostało wydłużone ze względu na konieczność uzupełnienia przez przedsiębiorcę treści planu ruchu zakładu górniczego, między innymi poprzez wyłączenie z zakładu górniczego prac związanych z sortowaniem i sprzedażą piasku. Prace te w większości prowadzone są na terenie działki [...]. Przedsiębiorca, uwzględniając uwagi Dyrektora [...] Urzędu Górniczego w K., wyłączył prace związane ze sprzedażą piasku z granic zakładu górniczego (obiekty budowlane, urządzenia, magazyny piasku zlokalizowane są poza zakładem górniczym). W przypadku zatwierdzenia Planu Ruchu Likwidowanego Zakładu Górniczego, Skarżący niezwłocznie przedłoży taki dokument jako dowód. Zdaniem Skarżącego w decyzji pokontrolnej oraz protokole nie wykazano ani nie opisano bezpośrednich zagrożeń związanych z prowadzonymi pracami. Należy więc uznać, że takie zagrożenia nie występowały. Tym samym decyzja nie powinna być wydana w trybie art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. 5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.). W sprawie poza sporem jest, że Marszałek Województwa [...], decyzją z dnia 30 sierpnia 2016 r. stwierdził wygaśnięcie przyznanej Skarżącemu koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża "[...]" położonego w miejscowości [...] oraz zobowiązał Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: "[...]", do wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i likwidacji zakładu górniczego, zgodnie z art. 129 p.g.g. Do dnia 31 sierpnia 2023 r. Skarżący prowadził ruch zakładu górniczego na podstawie Planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego Kopalni [...] "[...]", zatwierdzonego decyzją Dyrektora OUG w K. z dnia 3 kwietnia 2023 r., na okres od 10 lutego 2023 r. do 31 sierpnia 2023 r. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, Skarżący nie dysponował decyzją o zatwierdzeniu planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego. Okoliczność podnoszona w skardze, iż aktualnie wniosek o zatwierdzenie takiego planu ruchu został złożony i jest w trakcie procedowania, jest w świetle art. 105 w zw. z art. 129 ust. 3 p.g.g., irrelewantna. Zgodnie bowiem z art. 105 ust. 1 p.g.g. ruch zakładu górniczego prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego, a także zgodnie z zasadami techniki górniczej. W myśl art. 129 ust. 1, 2, 3 i 4 p.g.g.: 1. W przypadku likwidacji zakładu górniczego, w całości lub w części, przedsiębiorca jest obowiązany: 1) zabezpieczyć lub zlikwidować wyrobiska górnicze oraz urządzenia, instalacje i obiekty zakładu górniczego; 1a) przedsięwziąć niezbędne środki chroniące sąsiednie złoża kopalin; 2) (uchylony); 3) (uchylony); 4) przedsięwziąć niezbędne środki chroniące wyrobiska sąsiednich zakładów górniczych; 5) przedsięwziąć niezbędne środki w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej. 2. Do rekultywacji gruntów, o których mowa w ust. 1 pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 82). 3. Do likwidacji zakładu górniczego stosuje się odpowiednio przepisy o ruchu zakładu górniczego. 4. Plan ruchu likwidowanego zakładu górniczego lub jego oznaczonej części określa również sposób wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1. Zatem likwidację zakładu górniczego, w myśl art. 105 w zw. z art. 129 ust. 3 p.g.g. prowadzi się w sposób zgodny z przepisami prawa, w szczególności na podstawie planu ruchu zakładu górniczego. W sprawie organy wykazały, że Skarżący prowadził roboty górnicze związane z likwidacją zakładu górniczego, pomimo braku decyzji o zatwierdzeniu planu ruchu likwidowanego zakładu górniczego. W ocenie Sądu organy działały w sprawie zgodnie z prawem (art. 6 k.p.a.), podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), a nadto zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonały swobodnej jego oceny (art. 80 k.p.a.), co zresztą znalazło wyraz w uzasadnieniach wydanych przez nie decyzji (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.) - organy szczegółowo wskazały dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. ` Organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania. Z uzasadnienia wydanej decyzji wynika, że organ ten przeprowadził postępowanie merytoryczne – ponownie przeanalizował i ocenił materiał dowodowy, jak również odniósł się do zarzutów odwołania. To, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy oparły się na zasadniczym w sprawie dowodzie - protokole kontroli nr [...] nie oznacza, że naruszono art. 15 k.p.a. Ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny nie został skutecznie podważony przez Skarżącego, zatem były podstawy do zastosowania art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g., zgodnie z którym przy wykonywaniu nadzoru i kontroli właściwy organ nadzoru górniczego w przypadku bezpośredniego zagrożenia dla zakładu górniczego, jego pracowników, bezpieczeństwa powszechnego lub środowiska, może w całości lub w części wstrzymać ruch tego zakładu lub jego urządzeń, określając warunki wznowienia ruchu tego zakładu lub urządzeń. Z akt sprawy wynika, że w dniach 20 i 21 marca 2024 r. przedstawiciele [...] Urzędu Górniczego w K. przeprowadzili kontrolę w przedmiotowym zakładzie górniczym w zakresie zagadnień budowlanych, ochrony środowiska, górniczych i mierniczych. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół z kontroli nr [...], do którego dołączono dokumentację fotograficzną oraz dokumentację z wykonanych pomiarów geodezyjnych w terenie. Przeprowadzona w dniu 20 marca 2024 r. wizja terenowa wykazała, że prowadzone były roboty górnicze związane z likwidacją zakładu górniczego polegające na (opisane w części III i IV protokołu): - wybieraniu kopaliny z istniejących składowisk urobku zdeponowanego na spągu wyrobisk górniczych na dwóch pryzmach zlokalizowanych w południowej części Pola [...] oraz północno - zachodniej części Pola [...], zniesionego obszaru i terenu górniczego o nazwie: "[...]" oraz "[...]"; - przemieszczaniu mas nadkładowych w północnej części wału ochronnego zlokalizowanego po zachodniej stronie Pola [...]. - wydobyciu kopaliny z terenu działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości S., gmina B., powiat [...] (w granicach dotychczasowego obszaru górniczego "[...]"). W protokole (w części III i IV) opisano szczegółowo działania Skarżącego stanowiące o naruszeniu art. 105 ust. 1 p.g.g. Na dołączonych do protokołu fotografiach widoczne są świeże ślady poruszania się maszyn na terenie likwidowanego obszaru górniczego. Wykonane przez organ pomiary geodezyje (opisane szczegółowo w części IV protokołu) są dowodem, że stan ukształtowania- zagospodarowania terenu likwidowanego zakładu górniczego uległ zasaniczym zmianiom na skutek robót w terenie. Po porównaniu dokonanych w toku kontroli pomiarów geodezyjnych i sporządzonej dokumentacji fotograficznej z wynikami poprzedniej kontroli przeprowadzonej w dniu 19 września 2023 r. organ pierwszej instancji ustalił, że opisane w protokole roboty wykonane zostały w okresie pomiędzy tymi dwoma kontrolami, a zatem w czasie w którym Skarżący nie posiadał zatwierdzonego planu ruchu likwidowanego odkrywkowego zakładu górniczego i wydal zaskarżoną decyzję. Prawidłowo organy uznały, że wybieranie kopaliny z istniejących składowisk urobku zdeponowanego na spągu wyrobisk górniczych, a także przemieszczanie mas nadkładowych w części wału ochronnego, nawet jeśli to ostatnie wykonywane było w celu zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego i zabezpieczenia istniejących wyrobisk i zbiorników, jak również eksploatacja kruszywa z działki [...] (w granicach dotychczasowego obszaru górniczego "[...]") stanowiły roboty górnicze w rozumieniu ustawy (art. 6 ust. 1 pkt 12 p.g.g.). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że brak planu ruchu zakładu górniczego powoduje, że jakiekolwiek roboty prowadzone w terenie takiego zakładu wykonywane są w sposób nieskoordynowany, a przede wszystkim bez odpowiedniego ukierunkowania na bezpieczne metody działania. Plan ruchu zakładu z istoty bowiem uwzględnia nie tylko sposób prowadzenia robót górniczych, ale i występujące w odkrywkowych zakładach górniczych naturalne zagrożenia mające wpływ na stan bezpieczeństwa, środki które należy przedsięwziąć w celu zminimalizowania powstania zagrożeń, a także rygory prowadzenia robót maszynami urabiającymi lub zwałującymi. Również zakres i sposób wykonania obowiązków dotyczących ochrony środowiska i samej likwidacji zakładu górniczego, wynikające z decyzji marszałka województwa stwierdzającej wygaśnięcie koncesji na wydobywanie kopaliny, znajdują rozwinięcie właśnie w planie ruchu. Wbrew zarzutom skargi organ pierwszej instancji nie uznał obiektów budowlanych i urządzeń znajdujących się na terenie Kopalni [...] "[...]" za czynną infrastrukturę służącą wydobyciu, ponieważ rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji do tych obiektów i urządzeń się nie odnosi. Wynika to jasno z części I protokołu. Sąd nie dopatrzył się sprzeczności w wydanych przez organy decyzjach. Decyzje opierają się na wynikach kontroli. Protokół z kontroli podzielony został na części. W części I pkt 3 wskazano, że obiekty budowlane i urządzenia budowlane (opisane w tym własnie punkcie) stanowiące całość technicznie-użytkową związaną z urządzeniami i obiektami budowlanymi służącymi do klasyfikacji i płukania piasku kwarcowego, w zakresie których obecnie toczy się postępowanie w PINB w S., nie są obiektami budowlanymi likwidowanego zakładu górniczego, o których mowa w artykule 6 ust. 1 punkt 4 lit. a-d ustawy prawo geologiczne i górnicze. W pkt 1 części I protokołu napisano, że obszar, na którym znajdują się ww. obiekty (których użytkownikiem i właścicielem nie jest dotychczasowy Przedsiebiorca (Skarżący) nie został objęty kontrolą. Wbrew twierdzeniom Skarżącego w protokole wskazano na miejsca niebezpieczne na terenie obszaru górniczego, na którym ujawniono roboty i na brak ich zabezpieczenia, co, jak podano, stanowi zagrożenie dla zakładu górniczego, jego pracowników oraz niepowetowaną szkodę materialną w gruntach sąsiednich i stanowi również naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 kwietnia 2013 roku w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących prowadzenia ruchu odkrywkowego zakładu górniczego (Dz.U. z 2013 r. poz. 1008). Reasumując, ustalony prawidłowo przez organy stan faktyczny sprawy uzasadniał wydanie decyzji w oparciu o art. 171 ust. 1 pkt 2 p.g.g. Mając powyższe na względzie, Sąd uznal zarzuty skargi za bezzasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 30 lipca 2024
- Symbol z opisem
- 6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
- Hasła tematyczne
- Prawo geologiczne i górnicze
- Skarżony organ
- Urząd Górniczy
- Sędziowie
- Beata Machcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Prawo geologiczne i górnicze (T. J.)
art. 171 ust. 1 ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. · Dz.U. 2023 poz. 633
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny