III SA/Gd 884/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 884/16 w sprawie ze skargi tej spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 29 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Wnioskiem złożonym na formularzu PPPr w dniu 16 listopada 2016 r. "A" Spółka z o.o. z siedzibą w C. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego na formularzu oświadczenia wynika, że spółka nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów sądowych ze względu na egzekucję prowadzoną z jej majątku, co sprawia, że środki na kontach są zajęte. Kapitał zakładowy spółki wynosi 1.000.000 zł, wartość jej środków trwałych 367.000 zł. Strata w 2015 r. wyniosła 175.000 zł., a na rachunku bankowym ma zgromadzone 53.783,24 zł. Spółka podkreśliła, że z powodu zajęć egzekucyjnych nie może dysponować środkami zgromadzonymi na koncie bankowym. Pismem z 16 stycznia 2017 r. zobowiązano spółkę do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń, w tym odpisów rocznych zeznań podatkowych, sprawozdań finansowych, raportów kasowych i wyciągów z kont bankowych spółki. W piśmie wskazano 14-dniowy termin do wykonania wezwania oraz zawarto pouczenie, że niezastosowanie się do jego treści będzie skutkowało rozpatrzeniem wniosku w oparciu o złożone oświadczenia i dokumenty. Zobowiązanie powyższe spółka odebrała dnia 23 stycznia 2017 r. Na wniosek spółki z dnia 6 lutego 2017 r. przedłużono termin do wykonania zobowiązania o kolejne 7 dni. Ostatecznie zatem termin do jego wykonania upływał 2 marca 2017 r. W wyznaczonym terminie spółka nie nadesłała żadnych dokumentów. Postanowieniem z dnia 16 marca 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił ww. spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy miał na względzie w szczególności fakt, że spółka nie zastosowała się do wezwania tzn. nie nadesłała żadnych dokumentów ani dodatkowych wyjaśnień. Pismem z dnia 30 marca 2017 r. "A" Sp. z o. o. w C. złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 marca 2017 r. wskazując w uzasadnieniu, że jest w trudnej sytuacji finansowej i w innych sprawach została zwolniona z kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Twierdziła, że w załączeniu przesyła materiały potwierdzające jej sytuację finansową, niemniej jednak wraz ze sprzeciwem takie dokumenty nie zostały złożone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że obecne koszty sądowe w niniejszej sprawie wynoszą 720 zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Użycie w przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek przytoczyć i udokumentować okoliczności wskazane w tym przepisie, tj. wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na stronie. Rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, to strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Strona ma zatem inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonywana jest ocena, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jednocześnie należy podkreślić, że obowiązkiem strony jest przedstawienie okoliczności aktualnych, bo tylko takie mogą być przedmiotem oceny i podstawą uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2017 r. spółkę zobowiązano do przedstawienia szeregu oświadczeń i dokumentów, które pozwoliłyby w sposób wyczerpujący ocenić jej sytuację finansową i majątkową. Spółka nie zastosowała się do wezwania i nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów czy oświadczeń. Przy czym w treści wezwania została pouczona o konsekwencjach niewykonania zobowiązania. Jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 58/15, czy też postanowienie tego Sądu z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 959/14 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl). Nadto Sąd przychyla się do stanowiska referendarza sądowego, że w oparciu o przedłożony formularz i wynikające z niego informacje nie można uznać, że spółka spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy. Zawarte tam informacje są bardzo ograniczone, wybiórcze, koncentrują się jedynie na wykazaniu pasywów w sytuacji skarżącej spółki, w żaden sposób nie udokumentowanych. Z oświadczenia wynika m.in., że posiada ona środki na koncie bankowym w wysokości ponad 53.000 zł, a okoliczność zajęcia egzekucyjnego nie została wykazana. Ponadto, posiada ona środki trwałe o wartości ponad 350.000 zł. Odnosząc się do sprzeciwu należy zauważyć, że również na tym etapie spółka nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, które wyjaśniałyby jej sytuację finansową. Wbrew deklaracji zawartej w sprzeciwie nie załączono do niego żadnych materiałów w tym zakresie. Podobnie nie mógł odnieść skutku argument, że w innych sprawach spółce zostało przyznane prawo pomocy. Przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy referendarz czy sąd nie kieruje się takimi okolicznościami, a wręcz jest zobligowany do rozpatrzenia każdego wniosku indywidualnie, w powiązaniu z wszelkim okolicznościami występującymi w danej sprawie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.