III SA/Gd 797/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4599/22 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie skierowania na egzamin kontrolny postanawia odmówić skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braku formalnego skargi.

Pismem z 2 listopada 2022 r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. sygn. akt SKO Gd/4599/22 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie skierowania na egzamin kontrolny. W wykonaniu Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, w dniu 1 grudnia 2022 r. pełnomocnikowi skarżącej zostały doręczone: odpis odpowiedzi na skargę, zawiadomienie o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi (k. 13 akt sądowych). W zarządzeniu o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi zakreślono termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania do usunięcia fiskalnego braku skargi, pod rygorem odrzucenia skargi. Analogicznie w wezwaniu do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania przez pełnomocnika w imieniu skarżącej, także zwarto pouczenie, że nieusunięcie wskazanego braku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, spowoduje odrzucenie skargi. Termin do wykonania ww. wezwań upływał zatem z dniem 8 sierpnia 2022 r. Ponieważ termin ten upłynął bezskutecznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 797/22 odrzucił skargę A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 września 2022 r. nr SKO Gd/4599/22. W dniu 17 stycznia 2023 r. skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 100 zł. W tej też dacie pełnomocnik strony wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Natomiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skierował równolegle wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci przedłożenia pełnomocnictwa oraz uiszczenia wpisu od skargi. W obu pismach procesowych zawarto tożsamą argumentację, wskazując, że pełnomocnik otrzymał postanowienie o odrzuceniu skargi o sygn. akt III SA/Gd 797/22 w dniu 10 stycznia 2023 r., podczas gdy wcześniej jedynym pismem otrzymanym przez pełnomocnika w tej sprawie miał być odpis odpowiedzi na skargę, który doręczono mu w dniu 1 grudnia 2022 r. Pełnomocnik zaznaczył, że występuje w imieniu skarżącej w czterech sprawach zawisłych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku, jednak korespondencję o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych otrzymał wyłącznie w sprawach o sygn. akt III SA/Gd 796/22 oraz III SA/Gd 799/22, które uzupełnił w terminie. Motywując zażalenie pełnomocnik wskazał, że odrzucenie skargi o sygn. akt III SA/Gd 797/22 nastąpiło tym samym bez wezwania go do uzupełnienia braków formalnych skargi, zaś argumentując wniosek o przywrócenie terminu zaznaczył, że o istnieniu braków formalnych dowiedział się dopiero z postanowienia o odrzuceniu skargi. Postanowieniem z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt II GZ 50/23 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a." Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu, zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu prowadzi do bezskuteczności podjętej czynności, o czym mówi art. 85 p.p.s.a. Przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu strona może bronić się poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że przywrócenie terminu determinuje wykazanie przez stronę braku winy w niedokonaniu czynności w terminie. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 p.p.s.a., to uprawdopodobnienie przez zainteresowany podmiot braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. W przypadku gdy strona zdecydowała się na ustanowienie w sprawie pełnomocnika, kryterium należytej staranności w prowadzeniu sprawy, a w konsekwencji wykazania braku winy w uchybieniu terminu, należy oceniać przez pryzmat działań podejmowanych lub zaniechanych przez pełnomocnika. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że działający w imieniu strony pełnomocnik nie wykazał, aby do uchylenia terminu doszło bez winy strony. W przedmiotowej sprawie jako powód uchybienia terminu wskazano na niedoręczenie pełnomocnikowi w dniu 1 grudnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Gd 797 stosownych wezwań do uzupełnienia braków skargi. Akta sprawy nie potwierdzają jednak, aby tego rodzaju okoliczność zaistniała. Z treści zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika bowiem (k. 13 akt sądowych), że w jednej przesyłce dotyczącej sprawy o sygn. akt III SA/Gd 797/22, pełnomocnik skarżącej otrzymał: odpis odpowiedzi na skargę, zawiadomienie o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi. Powyższą przesyłkę pełnomocnik skarżącej odebrał 1 grudnia 2022 r. Sąd, stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi, oparł się zatem na ww. zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki. Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takiego dokumentu z prawdą. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że praktyka doręczania stronie postępowania kilku pism w jednej przesyłce nie narusza zasad ani trybu doręczania pism w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dla prawidłowego doręczenia niezbędne jest jednak, aby pismo sądowe zostało wysłane, jako list za potwierdzeniem odbioru, a przesłanie kilku pism sądowych musi być odnotowane w formularzu potwierdzenia odbioru, co w niniejszej sprawie zostało uczynione. Pełnomocnik skarżącej nie wykazał braku doręczenia zobowiązań. Tym samym, w ocenie Sądu, pełnomocnik nie wykazał braku doręczenia wszystkich udokumentowanych i zawartych w aktach niniejszej sprawy wezwań dotyczących opłacenia skargi i złożenia pełnomocnictwa procesowego. W istocie bowiem poza zawartym w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu twierdzeniem, że otrzymana korespondencja była niekompletna, pełnomocnik nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie. Jak zaś wskazano wyżej, akta sprawy potwierdzają dokonanie wysyłki na podany przez pełnomocnika dokumentów w postaci wezwań do uzupełniania braków skargi i wezwania do uiszczenia wpisu od skargi i ich odbiór przez pełnomocnika w dniu 1 grudnia 2022 r. Na prawidłowość dokonanego doręczenia wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 marca 2023 r. sygn. akt II GZ 50/23 oddalającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi Strona nie wykazała braku zawinienia w niedochowaniu terminu do wykonania zobowiązań. Wskazać należy, że o ewentualnej niezgodności zawartości przesyłki z treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru, przy zachowaniu należytej staranności, pełnomocnik winien powziąć wiedzę w dacie jej doręczenia. Dalej, dochowując należytej staranności, powinien przedsięwziąć czynności zmierzające do usunięcia ewentualnych rozbieżności – gdyby takowe faktycznie zaistniały - pomiędzy treścią zwrotnego potwierdzenia odbioru, a załącznikami znajdującymi się w doręczonej mu przesyłce. Pełnomocnik skarżącej czynności takich nie podjął. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł o odmowie przywrócenia uchybionego terminu.