III SA/Gd 559/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor sądowy WSA Adam Osik Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi D. L. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2025 r., nr 5/2025 w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni z dnia 13 czerwca 2025 r., nr 27/OP/2025; 2. umarza postępowanie administracyjne.

D. L. (zwana dalej także "skarżącą", "stroną") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2025 r. w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Na podstawie przydziału nr 370 z dnia 8 stycznia 1975 r., wydanego przez KMMO w Gdyni, K. L. - funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, stał się najemcą lokalu mieszkalny nr [...] w G. przy ul. [...]. Wraz z funkcjonariuszem we wskazanym lokalu zamieszkali członkowie jego najbliższej rodziny, tj.: U. L. (żona), D. L. (córka) oraz D. L. (syn). W dniu 31 lipca 1989 r. K. L. zmarł. W dniu 7 września 2012 r. zmarła jego żona U. L., a w lokalu pozostała córka D. L. Pismem z dnia 3 października 2019 r. Komendant Miejski Policji w Gdyni wezwał D. L. do opróżnienia przedmiotowego lokalu i przekazania go do dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni z uwagi na fakt zajmowania go bez tytułu prawnego. Komendant Miejski poinformował stronę o warunkach i podstawach prawnych zajmowania lokalu służbowego. D. L. nie podjęła kroków w kierunku opróżnienia lokalu, czy też kontaktu z organem. Następnie, w dniu 15 lutego 2023 r. Komendant Miejski Policji w Gdyni wszczął postępowanie w sprawie opróżnienia przedmiotowego lokalu. Zawiadomienie nie zostało podjęte przez stronę. Czynność zawiadomienia o wszczęciu postępowania powtórzono skutecznie pismem z dnia 21 stycznia 2025 r. Decyzją z dnia 13 czerwca 2025 r. (nr 27/OP/2025) Komendant Miejski Policji w Gdyni – działając na podstawie art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 - zwanej w skrócie: "k.p.a."), art. 97 ust. 1 i 5, art. 95 ust. 2 pkt 2 i 4 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 636 - zwanej w skrócie: "u.o.P.") oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 519 - zwanego dalej: "rozporządzeniem") – orzekł o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G. przy ulicy [...] przez D. L. wraz ze wszystkimi zamieszkałymi w nim osobami. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że po śmierci uprawnionego - K. L., U. L. jako osoba żyjąca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, uzyskała zgodę Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni na dalsze zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu. Urząd Miasta w Gdyni pismem z dnia 15 listopada 2010 r. skierował U. L. do zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. W dniu 7 września 2012 r. nastąpił zgon U. L., a w lokalu pozostała jej córka - D. L., nie posiadając do tego uprawnień. W tej sytuacji, z chwilą śmierci głównego najemcy uprawnienie D. L. do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu wygasło, gdyż wynikało ono ze stosunku rodzinnego z osobą posiadającą tytuł prawny do lokalu. Organ wyjaśnił, że strona ani inne osoby nie posiadają tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, nie są funkcjonariuszami Policji w świetle unormowań resortowej ustawy emerytalnej oraz nie są też członkami rodziny uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Wobec tego nie posiadają tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Fakt zamieszkiwania, zameldowania w lokalu mieszkalnym i ponoszenie opłat za eksploatację lokalu mieszkalnego nie świadczą o posiadaniu przez stronę tytułu prawnego do jego zajmowania. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 u.o.P., decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 (będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów) przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Powołany przepis stanowi samoistną podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji. Wydanie decyzji o określonej treści ma charakter obligatoryjny. Oznacza to, że stwierdzenie przez organ wystąpienia opisanych w przepisie warunków zobowiązuje go do wydania rozstrzygnięcia o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów mają zastosowanie wyłącznie przepisy szczególne dotyczące policjantów i członków ich rodziny. Przepisy ustawy o Policji w sposób szczególny regulują status prawny tych lokali, krąg osób, które uprawnione są do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Jednocześnie warunkiem przysługiwania stronie tytułu prawnego do zajmowania lokalu jest spełnienie wymogów zawartych w art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Warunków tych strona nie spełnia, bowiem nie jest uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu Policji. Tym samym strona nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mogła takiego tytułu uzyskać. Zgodnie z art. 95 ust. 4 u.o.P. decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Przekazanie lokalu po opróżnieniu następuje komisyjnie, a na tę okoliczność zostanie sporządzony protokół zdawczo-odbiorczy. Termin opróżnienia lokalu wyznaczono na dzień 24 lipca 2025 r. W wyniku rozpatrzenia odwołania D. L., zaskarżoną decyzją z dnia 1 sierpnia 2025 r. (nr 5/2025) Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują przepisy zawarte w Rozdziale 8 ustawy o Policji oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze w postaci rozporządzenia. Przepisy te mają charakter przepisów szczególnych wyłączających stosowanie przepisów o charakterze ogólnym. Oznacza to, że do lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, które mają charakter ogólny. Zgodnie z art. 97 ust. 5 tej ustawy, przydział i opróżnianie lokali mieszkalnych oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Przepis art. 95 u.o.P. stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także osoby nieuprawnione. Krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 89 u.o.P. oraz w ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1121), której postanowienia art. 29 ust. 1 i 2 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. Lokal mieszkalny w G. przy ul. [...] otrzymał K. L. - posiadający uprawnienie do świadczeń rentowo-emerytalnych resortu spraw wewnętrznych. Oznacza to, że wymieniony posiadał ustawowe prawo do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Z chwilą śmierci głównego najemcy wygasło uprawnienie wszystkich zamieszkujących w nim osób do jego zajmowania, gdyż wynikało ze stosunku rodzinnego z osobą posiadającą tytuł prawny do lokalu. Na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 u.o.P., decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Organ odwoławczy stwierdził, że w opisanym stanie prawnym Komendant Miejski Policji w Gdyni słusznie wydał decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego w stosunku do D. L. Na podstawie art. 95 ust. 4 u.o.P. decyzję o opróżnieniu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Ustawa o Policji nie daje delegacji do ustalania prawa stron do lokalu zamiennego, zastępczego bądź socjalnego. Organ odwoławczy nie może również wstrzymać wykonania decyzji w stosunku do którejkolwiek ze stron. Według organu odwoławczego, nie było też potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania, gdyż zebrane przez organ I instancji materiały jednoznacznie świadczą, że strona nie posiada prawa do zajmowania przedmiotowego mieszkania na podstawie ustawy o Policji, jak też art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Odnośnie przyznania pełnomocnika i zwolnienia z kosztów postępowania organ odwoławczy stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku nie ma podstaw prawnych ani obowiązku przyznania pełnomocnika stronie, wobec której sama prowadzi czynności. Nie posiada również podstawy do nieobciążania kosztami postępowania. D. L. zaskarżyła ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i umożliwienie dalszego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu; względnie o przyznanie lokalu zastępczego, komunalnego i wezwanie do udziału w sprawie Urzędu Miasta Gdyni/Prezydent Miasta Gdyni jako właściwego do dysponowania mieszkaniami komunalnymi. Uzasadniając skargę skarżąca wyjaśniła, że w przedmiotowym lokalu zamieszkuje jako córka policjanta K. L., który otrzymał lokal na podstawie przydziału w 1975 r. Następnie po jego śmierci została wydana zgoda na zamieszkiwanie w tym lokalu jej mamy (żony K. L.). Mama również zmarła i od tego czasu skarżąca mieszka w mieszkaniu samotnie, tak jak od kilkudziesięciu lat. Skarżąca wskazała, że była w stałym kontakcie z Komendą, regularnie płaciła zobowiązania mieszkaniowe (np. czynsz) i nikt nie wskazywał jej, że wymagany jest jakikolwiek dodatkowy dokument. Jej obecność w lokalu była akceptowana przez Komendanta, posiadała prawo do zamieszkiwania w lokalu. Wskazała, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całkowicie pominięto jej matkę, która miała uprawnienie do mieszkania w przedmiotowym lokalu i wskazano, iż nie można wstrzymać decyzji, przyznać skarżącej pełnomocnika z urzędu, lokalu zastępczego czy w ogóle zrobić cokolwiek w tej sprawie. Oznacza to, że odwołanie miało w zasadzie postać iluzoryczną, ponieważ Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku w zasadzie nic nie mógł zrobić i w taj sytuacji jedyne co ona może, to zamieszkać na ulicy. Skarżąca dodała, że jest osobą chorą, ma orzeczenie o niepełnosprawności i jest w trakcie terapii psychiatrycznej w związku z wypadkiem samochodowym (została potrącona przez samochód, kiedy przechodziła przez przejście dla pieszych). Ma bardzo poważne fobie społeczne, lęki i ataki paniki. Mieszkanie, w którym mieszka od kilkudziesięciu lat jest dla niej jedynym bezpiecznym miejscem - miejscem pełnym rzeczy i pamiątek po zmarłych rodzicach. Wskazała, że nie ma żadnej rodziny, a to miejsce jest dla niej w zasadzie jedynym znanym miejscem. Bardzo rzadko je opuszcza, tylko gdy naprawdę musi, ponieważ fobie społeczne są bardzo silne. Nie otrzymała jeszcze żadnego odszkodowania, postępowanie sądowe w tej sprawie jest w toku, reprezentuje ją pełnomocnik z urzędu. Dodała, że nie ma pieniędzy na najem mieszkania, a opróżnienie lokalu zgodnie zaskarżoną decyzją spowoduje, że dosłownie znajdzie się na ulicy. Nie ma bowiem żadnego majątku, rodziny, czy wsparcia. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2026 r., ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik z urzędu, poparł w całości skargę, zwracając uwagę na istotne dla sprawy zmiany przepisów ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. – dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga zatem sprawy merytorycznie lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni z dnia 13 czerwca 2025 r. orzekającą o opróżnieniu przez skarżącą, będącego w dyspozycji organu lokalu mieszkalnego, z uwagi na zajmowanie tego lokalu bez tytułu prawnego. Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił w szczególności przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 636 – zwanej dalej w skrócie "u.o.P."), w brzmieniu obowiązującym – co należy podkreślić - przed nowelizacją tej ustawy uchwaloną ustawą z dnia 12 września 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad zakwaterowania funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Ochrony Państwa oraz poprawy niektórych warunków pełnienia służby (Dz. U. z 2025 r., poz. 1366 – zwaną dalej "ustawą zmieniającą"). Co jednak istotne dla oceny legalności kontrolowanych rozstrzygnięć – stosownie do art. 23 ustawy zmieniającej – przepisy ustawy zmieniającej w zakresie odnoszącym się do przedmiotu niniejszej sprawy (tj. w zakresie odnoszącym się do uprawnień mieszkaniowych obowiązujących w służbach podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych) weszły w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia (tj. 14 października 2025 r.), lecz – co należy podkreślić - z mocą wsteczną od dnia 1 lipca 2025 r. Z treści uzasadnienia projektu do "ustawy zmieniającej" (pkt I) wynikało m.in., że ustawa ta ma szczegółowo uregulować przypadki, w których funkcjonariusz jest zobowiązany do opróżnienia lokalu mieszkalnego lub kwatery tymczasowej z jednoczesnym wprowadzeniem regulacji mających "na celu rozwiązanie problemu związanego z zapewnieniem ochrony przed eksmisją "na bruk" osób, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych". Powyższe znalazło wyraz w znowelizowanym ww. ustawą zmieniającą art. 95 u.o.P. Zgodnie z art. 95 ust. 1 u.o.P. w brzmieniu znowelizowanym, policjant jest obowiązany do opróżnienia lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, jeżeli m.in. on lub członkowie jego rodziny albo inne osoby zajmują lokal mieszkalny albo kwaterę tymczasową bez tytułu prawnego (pkt 11). Stosownie jednak do ust. 5 tegoż artykułu, w sprawach opróżnienia lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej zajmowanych przez m.in. osobę niepełnosprawną, o której mowa w art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, lub ubezwłasnowolnioną oraz osobę sprawującą nad taką osobą opiekę i wspólnie z nią zamieszkałą wraz z osobami wspólnie zamieszkującymi, nie wydaje się decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, chyba że mogą zamieszkać w innym lokalu mieszkalnym albo w domu, a w przypadku, w którym jedną z osób, wobec których wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej, jest policjant, mogą zamieszkać w miejscowości, w której pełni on służbę, albo w miejscowości, o której mowa w art. 93 ust. 1 pkt 1 albo 2, w innym lokalu mieszkalnym albo w domu (art. 95 ust. 5 pkt 3 u.o.P.). W takim przypadku – w myśl art. 95 ust. 6 u.o.P. - organ właściwy do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej kieruje do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu mieszkalnego albo kwatery tymczasowej. Przepisy art. 14 ust. 1-5 i 6a, art. 15, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio. Z powyższego jasno wynika, że w przypadku wystąpienia jednej z sytuacji wskazanych przez ustawodawcę w art. 95 ust. 5 pkt 1-6 u.o.P. organ właściwy do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nie wydaje takiej decyzji, lecz kieruje pozew o opróżnienie lokalu mieszkalnego do sądu powszechnego. Powyższe oznacza, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym w takim przypadku sprawa dotycząca opróżnienia lokalu mieszkaniowego (służbowego) pozostającego w dyspozycji organów Policji utraciła charakter sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j.: 2025 r., poz. 913 ze zm. – dalej jako "u.r.z.n."). Stosownie do art. 1 u.r.z.n. ustawa dotyczy osób, których niepełnosprawność została potwierdzona m.in. orzeczeniem o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3, tj. znacznego, umiarkowanego czy lekkiego stopnia (art. 1 pkt 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1-3 u.r.z.n.). Skarżąca legitymuje się bowiem, wydanym w dniu 29 października 2019 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Gdyni, orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności [nr [...] (Lp. [...])], z którego wynika, że została zaliczona do stopnia niepełnosprawności – lekkiego, a orzeczenie to zostało wydane na stałe. Z powyższego wynika, że skarżąca należy do kręgu osób, które – na mocy art. 95 ust. 5 u.o.P. – zostały objęte ochroną przed natychmiastową, na mocy decyzji organu, koniecznością opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego (służbowego). W opisanym stanie sprawy należało zatem przyjąć, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Zaznaczenia wymaga, że dla oceny legalności kontrolowanej przez Sąd decyzji nie mogło mieć jakiegokolwiek znaczenia to, że Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku wydając zaskarżoną decyzję w dniu 1 sierpnia 2025 r. rozstrzygał w stanie prawnym obowiązującym przed uchwaleniem ustawą zmieniającą wskazanej nowelizacji przepisów u.o.P., skoro te znowelizowane przepisy wolą ustawodawcy weszły w życie z mocą wsteczną, tj. od dnia 1 lipca 2025 r. Co prawda, jedną z zasad wynikającą z art. 2 Konstytucji RP jest "zasada zaufania do państwa i prawa", z której z kolei wywodzona jest "zasada niedziałania prawa wstecz" (lex retro non agit), to jednak w doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wskazuje się, że "choć zakaz retroaktywności prawa stanowi istotny element demokratycznego państwa prawnego, nie ma on jednak waloru absolutnego. Od zasady nieretroaktywności prawa (poza sferą prawa karnego) dopuszcza się wyjątkowe odstępstwa. Jak to ujmuje Trybunał Konstytucyjny "nie sposób bowiem abstrakcyjnie wykluczyć istnienia wymagających ochrony konstytucyjnych wartości, które uzasadniać będą odstępstwo od zasady nieretroaktywnego działania prawa. Tego rodzaju odstępstwo musi być jednak wolne od arbitralności i podlegać ocenie z perspektywy celowości i proporcjonalności" (wyrok z 6 marca 2013 r., Kp 1/12, pkt 7). Odstępstwa mają być czynione w drodze ustawy i z usprawiedliwionych powodów (K 3/91 z 25 lutego 1992 r.), jako że i ta zasada nie ma charakteru absolutnego (K 7/90 z 22 sierpnia 1990 r.). Uzasadnieniem dla wyjątkowego odstępstwa może być np. wzgląd na sprawiedliwość społeczną (K 15/91 z 29 stycznia 1992 r.)" (por. pkt 38 komentarza do art. 2 Konstytucji RP [w:] L. Garlicki (red.), M. Zubik (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz. Tom I, wyd. II, Wyd.Sejmowe 2016 – LEX/el). Zasadniczo przyjmuje się, że zakaz wstecznego działania prawa dotyczy wyłącznie przepisów pogarszających sytuację jednostki, a zatem jeśli przepisy te sytuację poprawiają, to nie ma przeszkód w zakresie ich wstecznego stosowania (por. pkt 5 komentarza do art. 2 Konstytucji RP [w:] P. Tuleja (red.), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, wyd. II, WKP 2023 – LEX/el). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie należało przyjąć, iż wprowadzona z mocą wsteczną nowelizacja u.o.P. w zakresie dotyczącym obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza, członków jego rodzinny czy też innych osób zajmujących ten lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, jest regulacją podjętą z usprawiedliwionych społecznie powodów (tj. otoczenia szczególną ochroną przez przed eksmisją "na bruk" osób znajdujących się w szczególnych i trudnych sytuacjach życiowych), a w konsekwencji jest ona niewątpliwie korzystną dla skarżącej zmianą ustawodawczą, bowiem znoszącą w istocie obowiązek "natychmiastowego" opróżnienia przez skarżącą lokalu na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. W tej zatem sytuacji należało przyjąć zasadność stosowania przez organ odwoławczy w istniejącym stanie faktycznym sprawy przepisów art. 95 ust. 5 i ust. 6 u.o.P. w znowelizowanym brzmieniu, co z kolei skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., Sąd – mając na celu usunięcie naruszenia prawa – zobligowany był także orzec o uchyleniu pierwszoinstancyjnej decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Gdyni. Orzeczenie w powyższym zakresie zostało zawarte w punkcie 1. sentencji wyroku. Z uwagi natomiast na to, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym – w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy - sprawa dotycząca opróżnienia lokalu mieszkalnego straciła charakter sprawy rozpoznawanej w toku postępowania administracyjnego, Sąd zobowiązany był umorzyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, o czym – na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. – orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.