III SA/Gd 514/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 18 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych oddala skargę.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. nr [...] wydanym wobec Syndyka Masy Upadłości "A" Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. Naczelnik Urzędu Celnego , działając na podstawie art. 269, art. 270a, art. 267 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) w zw. z art. 8, art. 23a ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26.04.2004r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne (Dz. U. Nr 94, poz. 913 ze zm.), ustalił koszty postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji [...] w wysokości 900 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 15 kwietnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego cofnął rejestrację trzech automatów do gier o niskich wygranych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzją z dnia 29 września 2011 r. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 494/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję, wskazując na konieczność przeprowadzenia badań sprawdzających automatów do gier , określonych w art. 23b ustawy o grach hazardowych przez jednostkę badającą upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, spełniającą warunki, o których mowa w art. 23f ustawy o grach hazardowych. Automat do gier o numerze poświadczenia rejestracji [...] został zbadany w dniach 2-10 października 2013 r. przez jednostkę badającą, upoważnioną przez Ministra Finansów- nr upoważnienia [...] z dnia 27 listopada 2012 r. , Izbę Celną w B. Wydział Laboratorium Celne. W następstwie w/w badania przeprowadzonego w oparciu o przepisy ustawy o grach hazardowych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier (Dz. U. z 2012 r., poz. 312) stwierdzono że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie o grach hazardowych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 23b ust.5 ustawy o grach hazardowych , w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego , że automat do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący automat. Koszt badania ustalony został ryczałtowo na 900 zł. Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2014 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy – Ordynacja podatkowa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Wskazał, że koszty badań przeprowadzanych przez Laboratoria Celne określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 kwietnia 2004r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzone przez laboratoria celne (Dz. U. Nr 94, poz. 913 ze zm.). Stawka przewidziana za przedmiotowe badania jest jednolita dla wszystkich automatów i urządzeń do gry i wynosi 900 zł (na podstawie pkt 136 wskazanego w § 1 załącznika do ww. rozporządzenia). Przedmiotowy automat do gier został zbadany na podstawie przepisów ustawy o grach hazardowych oraz rozporządzenia Ministra Finansów z 9 marca 2012r. w sprawie szczegółowych warunków rejestracji i eksploatacji automatów i urządzeń do gier przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów. Wydana opinia z badania sprawdzającego wskazuje, że automat nie spełnia wymogów ustawy, wobec czego należało obciążyć stronę kosztami tego badania. Organ stwierdził także, odnosząc się do zarzutów zażalenia, że art. 129 ust. 1 i 3 ustawy o grach hazardowych nie stanowił podstawy zaskarżonego postanowienia, wobec czego zarzuty są bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie wniósł Syndyk Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie postanowień. W skardze zarzucił naruszenie: - art. 267 § 1 pkt 4 o.p. w zw. z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, poprzez ich zastosowanie pomimo braku potwierdzenia, iż automat nie spełnia warunków określonych w prawnie skutecznych wobec podmiotów prywatnych przepisach ustawy, - art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez brak ustalenia potencjalnego wpływu art. 129 ust. 1 i ust. 3 u.g.h. na właściwości lub sprzedaż automatów o niskich wygranych i w konsekwencji brak oceny, czy przepisy te są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt. 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasady dotyczące usług społeczeństwa informacyjnego, ostatnio zmienionej dyrektywą Rady 2006/96/WE z dnia 20 listopada 2006 (Dz.U. L 363, str.81),i czy w rezultacie mogą być stosowane oraz stanowić wzorzec kontroli przeprowadzanej przez jednostkę badającą, - art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. w zw. z art. 8 ust. 1 oraz art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 przez błędne dorozumiane uznanie, że wymienione przepisy u.g.h. nie mają charakteru technicznego i w konsekwencji mogą być stosowane wobec podmiotów prywatnych, a zatem stanowić podstawę do sporządzenia przez jednostkę badającą opinii w zakresie spełniania przez automat o niskich wygranych warunków ustawowych. Zdaniem strony art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. są przepisami technicznymi, które z uwagi na brak notyfikacji nie mogą być stosowane przez organy celne, ani stanowić kryterium oceny prawidłowości funkcjonowania automatu przez jednostkę badającą, co wykluczało stwierdzenie niespełniania przez automat wymogów określonych w ustawie i w rezultacie obciążenie kosztami badania sprawdzającego. W związku z tym opinia jednostki badającej jest wadliwa i nie potwierdza, iż automat nie spełnia wymogów ustawowych. Z uwagi na to nie było podstaw do ustalenia kosztów postępowania. Skoro warunkiem obciążenia kosztami badania jest niespełnianie przez automat warunków ustawowych, to właśnie w postępowaniu w przedmiocie tych kosztów należy zweryfikować, czy wyżej wymieniona przesłanka została spełniona, a więc czy wydana opinia jest prawidłowa. Aby zastosować art. 23b ust. 5 u.g.h. nie wystarczyło wskazać, że opinia jest negatywna. Należało zweryfikować jej wartość dowodową przez ocenę technicznego charakteru przepisów art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h., który powinien był stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia. Przesłanką stwierdzenia niespełniania przez automat wymogów ustawowych oraz potwierdzenia w badaniu sprawdzającym, iż okoliczność ta występuje, uzależnione jest od uprzedniego ustalenia, iż przepisy mogą być w ogóle stosowane. Organy celne nie dokonały natomiast ustaleń niezbędnych do oceny, czy art. 129 ust. 1 i 3 u.g.h. ma charakter techniczny i czy może być stosowany. Organ nie rozważył także wpływu ww. regulacji ustawy hazardowej na sprzedaż lub właściwości automatów o niskich wygranych przy uwzględnieniu wytycznych zawartych w wyroku TS z dnia 19 lipca 2012 roku (sprawy połączone: C-213/11, C-214/11 i C-217/11). Tym samym organy nie przeprowadziły w ogóle oceny ich charakteru prawnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy wskazał, że art. 129 ust. 1-3 u.g.h. nie był podstawą zaskarżonego postanowienia, wobec czego nie istniała konieczność badania potencjalnego wpływu tych przepisów na właściwości i sprzedaż automatów w świetle przywołanego wyroku TSUE. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 18 kwietnia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 23 stycznia 2014 r., w którym ustalono wobec strony skarżącej wysokość kosztów postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych o numerze poświadczenia rejestracji: [...] w wysokości 900 zł. WSA w Gdańsku w wyroku sygn. akt III SA/Gd 494/11 wskazał organom na dopuszczalność oparcia decyzji o cofnięciu rejestracji wyłącznie na wynikach badania przeprowadzonego przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów. W sprawie bezsporne jest, że w związku z udzielonymi przez Sąd w powyższym wyroku wytycznymi, w dniach od 2 do 10 października 2013 r. przeprowadzono badanie automatu o numerze poświadczenia rejestracji [...] przez jednostkę badającą upoważnioną przez Ministra Finansów- Izbę Celną w B., Wydział Laboratorium Celne. Wyniki badań posłużyły organom administracji do wydania dalszych rozstrzygnięć w przedmiocie cofnięcia poświadczenia rejestracji. Rozstrzygnięcia te nie są jednak przedmiotem niniejszego postępowania. Istota sporu w przedmiotowej sprawie dotyczy rozstrzygnięcia, czy w związku z przeprowadzonym badaniem automatu, istniały podstawy do obciążenia spółki jego kosztami (koszty postępowania). Zaskarżone postanowienia wydane zostały w oparciu o art. 269 , 270 a, 267 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz.U. z 2012 r. , poz.749 ze zm.) w zw. z art. 8, 23b ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. nr 201, poz.1540 ze zm.). Zgodnie z art. 267 § 1 pkt 4 O.p. stronę obciążają koszty przewidziane w odrębnych przepisach. W sprawie kosztów postępowania wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie ( art. 270 a) O.p.). Organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia ( art. 269 O.p. ). W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że postanowienie w sprawie kosztów postępowania jest odrębnym aktem administracyjnym (ma odrębny byt) dotyczącym kwestii incydentalnej, nie związanej z istotą sprawy, lecz z czynnościami postępowania. Koszty postępowania w niniejszej sprawie ustalono na podstawie art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych, który stanowi, że w przypadku potwierdzenia w wyniku badania sprawdzającego, że automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, koszty badania sprawdzającego obciążają podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie. Tak więc postanowienie w przedmiocie spornych kosztów postępowania ma charakter wpadkowy w postępowaniu, dotyczącym - co do istoty - cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Kontrolując legalność postanowienia wydanego w kwestii wpadkowej, sąd nie jest upoważniony do merytorycznej oceny przesłanek rozstrzygnięcia głównego, w tym przypadku dotyczącego cofnięcia rejestracji automatu. Natomiast w tym ostatnim postępowaniu sąd może dokonać oceny charakteru przepisów umożliwiających cofnięcie rejestracji automatu oraz wypowiedzieć się o możliwości ich stosowania. W ocenie Sądu , wbrew stanowisku strony skarżącej , podnoszone w skardze zarzuty dotyczą możliwości stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych, która to problematyka podlegać może ocenie jedynie w postępowaniu "głównym". Nie mogły w tej sytuacji odnieść skutku zarzuty skargi, odnoszące się do braku dokonania przez organy oceny , czy przepisy art. 129 ust. 1 i 3 ustawy o grach hazardowych są przepisami technicznymi i czy mogą być stosowane, a co za tym idzie, czy w niniejszym postępowaniu wpadkowym możliwa jest ocena , czy automat spełnia warunki określone przepisami ustawy, zakwestionowanymi przez stronę skarżącą. Kwestie te wykraczają poza problematykę kosztów badania sprawdzającego, a kwestionowane przez stronę skarżącą przepisy nie były podstawą wydanych postanowień, zaskarżonych skargą. Opierając rozstrzygnięcie na treści art. 267 §1 pkt 4 O.p. w zw. z art. 23b ust. 5 ustawy o grach hazardowych organy badają jedynie, czy badanie sprawdzające potwierdziło , że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Podobnie Sąd, kontrolując legalność postanowienia wpadkowego w przedmiocie kosztów, ocenia wyłącznie, czy organy prawidłowo oceniły formalne warunki do obciążenia strony tymi kosztami, bez merytorycznej weryfikacji treści badania, a jedynie z uwzględnieniem jego wniosku końcowego. Z art. 23 b ustawy o grach hazardowych wynika, że badanie sprawdzające następuje na zlecenie naczelnika urzędu celnego w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że automat do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, które to badanie przeprowadzane jest przez jednostkę upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, że koszty badania nie powinny przekraczać średnich stawek za dany rodzaj badania oraz że w przypadku wyniku negatywnego badania kosztami obciążany jest podmiot eksploatujący automat. Badanie sprawdzające nastąpiło na zlecenie naczelnika urzędu celnego po wskazaniu przez sąd w sprawie cofnięcia rejestracji automatu, że podstawą cofnięcia rejestracji automatu może być wyłącznie dowód w postaci badania sprawdzającego przeprowadzonego przez upoważnioną jednostkę badającą. Badanie zostało wykonane przez jednostkę dysponującą upoważnieniem Ministra Finansów nr [...] z dnia 27 listopada 2012 r., i w jego wyniku została sporządzona opinia, potwierdzająca jednoznacznie negatywny wynik wykonanego badania. Z treści sporządzonej opinii wynika, że automat nie spełnia warunków określonych w ustawie. Strona skarżąca nie kwestionowała wysokości kosztów, którymi ją obciążono. Ustalona przez organy wysokość kosztów postępowania – 900 zł jest zgodna z pkt 136 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie ryczałtowych stawek opłat za badania lub analizy przeprowadzane przez laboratoria celne ( Dz.U. nr 94 poz. 913 ze zm.) , który przewiduje ryczałtową stawkę opłat za badania automatów lub urządzeń do gier w w/w wysokości. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi co do naruszenia przez organy wymienionych w skardze przepisów, ani też konieczności dokonania przez nie oceny wpływu regulacji ustawy o grach hazardowych na sprzedaż lub właściwości automatów o niskich wygranych, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.