III SA/Gd 365/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Specjalista Beata Jarecka, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 maja 2025 r. sprawy ze skargi Ł.C. na czynność Starosty Kwidzyńskiego z dnia 15 lipca 2022 r. w przedmiocie wpisu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy 1. stwierdza bezskuteczność czynności Starosty Kwidzyńskiego w przedmiocie wpisu terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B,C w wydanym skarżącemu dokumencie prawa jazdy nr [...]; 2. zasądza od Starosty Kwidzyńskiego na rzecz strony skarżącej kotwę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

1. W dniu 31 maja 2022 r. Ł. C. (dalej Skarżący) zwrócił się do Starosty Kwidzyńskiego o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami kat. A oraz C+E. 2.1. Decyzją z dnia 15 lipca 2022 r. w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami (znajdującą się na czwartej stronie złożonego wniosku) Starosta Kwidzyński uwzględnił w całości złożony wniosek. Skarżący w odwołaniu zakwestionował prawidłowość ustalenia przez organ pierwszej instancji daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. B i C, które uzyskał wcześniej na podstawie bezterminowych orzeczeń lekarskich. W ocenie Skarżącego organ pierwszej instancji bezzasadnie ograniczył czasowo wcześniej uzyskane uprawnienia strony do kierowania pojazdami. 2.2. Decyzją z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt SKO Gd/4343/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Starosty Kwidzyńskiego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja przyznająca stronie uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A oraz C+E nie narusza prawa, zaś środkiem prawnym z jakiego powinna skorzystać strona w celu ochrony swoich praw nie jest odwołanie od tej decyzji wniesione do organu wyższego stopnia lecz skarga do sądu administracyjnego na czynność materialno-techniczną organu pierwszej instancji polegającą na wpisaniu ograniczeń czasowych w wydanym dokumencie prawa jazdy. Przywołując treść art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212, dalej "u.k.p."), Kolegium stwierdziło, że Skarżący spełnił wszystkie ww. wymogi. Organ wskazał, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek negatywnych z art. 12 ust. 1 u.k.p. Cytując treść art. 13 ust. 1, art. 18 ust. 1 i 2 u.k.p., Kolegium uznało, że poza sporem jest to, że strona ubiegała się o wydanie "nowych" uprawnień do kierowania pojazdami w ramach prawa jazdy kat. A i C+E a w pozostałym zakresie o wymianę w trybie art. 18 ust. 2 u.k.p. dotychczas posiadanego dokumentu prawa jazdy w związku ze zmianą stanu faktycznego, a mianowicie spełnieniem wymogów do uzyskania nowych kategorii prawa jazdy oraz zmiany miejsca zamieszkania. Starosta prawidłowo zatem ograniczył czasowo ważność "nowych" uprawnień do kierowania pojazdami do 15 lat zgodnie z ww. przepisami. Skarżący tego faktu i prawidłowości działania organu pierwszej instancji w tym zakresie nie kwestionuje wskazując jednakże, że starosta nie powinien wypowiadać się merytorycznie (ograniczać czasowo) co do już wcześniej posiadanych przez stronę uprawnień do kierowania pojazdami, które uzyskał znacznie wcześniej i na podstawie bezterminowego zaświadczenia lekarskiego. Przed złożeniem wniosku o wydanie prawa jazdy kat. A i C+E skarżący posiadał już uprawnienie do kierowania m.in. pojazdami kat. B i C ważne bezterminowo. Skarżący ubiegał się o wydanie nowych uprawnień w zakresie prawa jazdy kat. A i C+E oraz o wymianę prawa jazdy w związku ze zmianą adresu zamieszkania. Wniosek ten został w całości uwzględniony w drodze zaskarżonej decyzji. Skarżący nie kwestionuje jej w tym zakresie. Organ pierwszej instancji w pozostałym zakresie w istocie nie orzekał co do istoty sprawy w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami pozostałych posiadanych już wcześniej przez skarżącego kategorii, lecz dokonał wyłącznie czynności materialno-technicznej poprzez dokonanie wpisu w nowym dokumencie i odzwierciedlającego wcześniej posiadane dane. Czynność materialno-techniczna nie stanowi jednak decyzji administracyjnej (bo nie nakłada, nie cofa i nie modyfikuje obowiązku ani też nie przyznaje, nie cofa i nie modyfikuje treści uprawnienia) i nie służy od niej odwołanie do organu wyższego stopnia. Nie oznacza to jednak, że skarżący pozostaje bez środków obrony swoich praw. Na czynność materialno-techniczną organu pierwszej instancji polegającą na wpisie w nowym dokumencie prawa jazdy terminu ważności poszczególnych uprawnień może bowiem wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. 3. Pismem z dnia 4 lipca 2024 r. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, za pośrednictwem Kolegium, skargę na decyzję Starosty Powiatowego w Kwidzynie o wydaniu w dniu 15 lipca 2022r. prawa jazdy, na którym pozbawiono go wcześniej posiadanych bezterminowych uprawnień dla kat. B i C. Skarżący wniósł o poprawienie zaskarżonej decyzji oraz wydanie nowego dokumentu z bezterminowymi uprawnieniami dla kat. B i C, jak to było na wcześniej posiadanym blankiecie. Skarżący przedłożył w załączeniu wyrok z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Rz 1900/21 oraz kserokopie dokumentów prawa jazdy wydanych w dniu 13 sierpnia 2008 r. oraz w dniu 15 lipca 2022 r. 4.1. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 4.2. Zarządzeniem z dnia 16 stycznia 2025 r. uznano skargę za wniesioną na czynność Starosty Kwidzyńskiego z dnia 15 lipca 2022 r. 4.3. W odpowiedzi na skargę Starosta Kwidzyński wskazał, że Skarżący w dniu 22.03.2017r. złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kat. A co wiązało się z wydaniem profilu kandydata na kierowcę, który to Skarżący odebrał w dniu 22.03.2017r. Do wniosku strona załączyła badanie lekarskie od lekarza uprawnionego do badań kierowców stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. AM,A1,A2,A,B1,B,BE,T z wyznaczonym terminem następnego badania na dzień 27.01.2032r. Natomiast w dniu 19.02.2018r., również w Urzędzie Miasta w G., Skarżący złożył wniosek o wydanie prawa jazdy kat. C+E, co również wiązało się z wydaniem profilu kandydata na kierowcę, który Skarżący otrzymał w dniu 19.02.2018r. Do wniosku o wydanie prawa jazdy kategorii C+E strona dołączyła orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. C1,C1+E,C,C+E,D1,D1+E,D,D+E z wyznaczonym terminem następnego badania na dzień 14.02.2023r. oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. C1,C1+E,C,C+E,D1,D1+E,D,D+E z ustalonym terminem ważności orzeczenia psychologicznego na dzień 08.02.2023r. Skarżący zdał z wynikiem pozytywnym egzamin praktyczny na kat. C+E w dniu 02.09.2021r. natomiast egzamin na kat. A w dniu 28.06.2022r. Dnia 28.07.2022r. Skarżący odebrał prawo jazdy z aktualnie posiadanymi uprawnieniami tj.: wcześniej posiadane kategorie B i C, nowe kat. A,C+E oraz kategorie nadane na podstawie § 10 ust. 6 (pkt 1c, 1e, 1g, 1j) rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r. poz. 231 ze zm., dalej "Rozporządzenie") ze wskazanymi datami uzyskania i ważności: AM 19.01.2013 i 27.01.2032, A1 15.07.2022 i 27.01.2032, A2 15.07.2022 i 27.01.2032, A 15.07.2022 i 27.01.2032, B1 10.09.2004 i 27.01.2032, B 10.09.2004 i 27.01.2032, C1 02.01.2008 i 08.02.2023, C 02.01.2008 i 08.02.2023, BE 15.07.2022 i 27.01.2032, C1E 15.07.2022 i 08.02.2023, CE 15.07.2022 i 08.02.2023, T 15.07.2022 i 27.01.2032. Starosta wskazał, że daty ważności uprawnień zostały ustalone zgodnie z art. 13 u.k.p. oraz § 10 ust. 3 pkt 10 i § 29 ust. 3 Rozporządzenia. Organ ustalił daty ważności na podstawie najpóźniej wydanych orzeczeń lekarskich i orzeczenia psychologicznego, a wpisanie innych dat ważności, niż na wydanym Skarżącemu dokumencie prawa jazdy, było niemożliwe w świetle przytoczonych wyżej przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 5.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie. 5.2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Z kolei z mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1 – 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy zaś art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona czynność Starosty Kwidzyńskiego z dnia 15 lipca 2022 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B i C do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy Skarżącego. Materialnoprawną podstawę dla przedmiotowej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.; dalej "u.k.p.") oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231; dalej "Rozporządzenie"). Wymiana dokumentu prawa jazdy, realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o art. 18 ust. 2 u.k.p., stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 marca 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 63/23, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 1126/21, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym czynność ta podlega samodzielnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a. Jak stanowi art. 53 § 2 p.p.s.a., wniesienie skargi na akt lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w tej sprawie, powinno nastąpić w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęcia czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W stanie faktycznym sprawy Skarżący odebrał prawo jazdy w dniu 28 lipca 2022 r., a skargę złożył dopiero w dniu 4 lipca 2024 r., a zatem po terminie. Zważywszy jednak na okoliczności sprawy, w tym stopień jej skomplikowania, a także fakt, że organ przy wydawania prawa jazdy nie poinformował Skarżącego o możliwości zaskarżenia tej czynności do sądu administracyjnego, należało zdaniem Sądu przyjąć, że przekroczenie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego i rozpoznać skargę. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że problem prawny objęty tymi zarzutami był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in. w wyrokach z: 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2312/20; 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2030/21; 11 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 984/23, 10 lipca 2024 r., sygn. akt II GSK 2330/23. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela i uznaje za własne zasadnicze motywy rozstrzygnięcia wskazane w uzasadnieniach powyższych orzeczeń. 5.3. Istota sporu między Skarżącym a Starostą Kwidzyńskim sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy Starosta ten był uprawniony do wpisania w rubryce 11 daty ważności uprawnienia do prawa jazdy poszczególnych kategorii. Skarżący, posiadając już prawo jazdy kategorii B oraz C wydane bezterminowo, domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A oraz C+E. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 u.k.p. "Osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia". Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.k.p., udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien, poza uzasadnioną zmianą (wynikającą ze złożonego wniosku), jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim, a dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 984/23). Zdaniem organu z orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami również w zakresie kategorii B, C, B1, C1 i AM, nie zaś tylko w odniesieniu do nowo nabytych uprawnień (A oraz C+E). Natomiast podstawa do wpisania daty ważności upoważnienia wynika z przepisów Rozporządzenia. Według § 10 ust. 3 pkt 10 Rozporządzenia wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w następujący sposób: "data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f; b) w przypadku gdy data określona w orzeczeniu lekarskim dla prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E jest późniejsza od daty określonej w orzeczeniu lekarskim dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności wszystkich uprawnień przyjmuje się datę późniejszą; c) w przypadku prawa jazdy kategorii B+E uzyskanego w wyniku posiadania prawa jazdy kategorii B oraz prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E - za datę ważności przyjmuje się datę ważności dla prawa jazdy kategorii B lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku gdy prawo jazdy kategorii B ważne jest bezterminowo; d) w przypadku prawa jazdy kategorii D+E uzyskanego w wyniku posiadania prawa jazdy kategorii C+E i D - za datę ważności przyjmuje się datę ważności dla prawa jazdy kategorii D; e) w przypadku gdy osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E oraz AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T przedstawi kolejne orzeczenie lekarskie dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T, w którym data kolejnego badania jest krótsza od daty określonej w orzeczeniu lekarskim dla prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E - za datę stosowaną do określenia daty ważności wszystkich uprawnień przyjmuje się datę wcześniejszą; f) w przypadku prawa jazdy wydawanego na podstawie wymiany zagranicznego dokumentu stwierdzającego uprawnienia do kierowania pojazdami - za datę ważności uprawnień poszczególnych kategorii prawa jazdy przyjmuje się datę ważności danego uprawnienia do kierowania pojazdami określoną na wymienianym zagranicznym dokumencie lub datę 15 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub datę 5 lat od daty wydania prawa jazdy dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E, w przypadku jeżeli daty ważności określone w zagranicznym dokumencie prawa jazdy są dłuższe niż 15 lat dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T lub dłuższe niż 5 lat dla prawa jazdy kategorii C1+E, C+E, D1+E lub D+E." W przywołanym powyżej orzecznictwie dominuje pogląd w świetle którego sposób interpretacji przepisów u.k.p. oraz Rozporządzenia, zgodnie z którym określenie "daty ważności uprawnienia" może być rozumiane jako upoważnienie do określenia daty ważności nie tylko nowo nabytych uprawnień, ale również uprawnień nabytych wcześniej bezterminowo, pozostaje w sprzeczności z § 29 Rozporządzenia. Przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z jego ust. 1, w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2, według którego w przypadku osób o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4, nie może być dłuższa niż 15 lat, przy czym na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 1062) § 10 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów uzyskał brzmienie: "4) data ważności prawa jazdy - najpóźniejsza z dat określonych w rubryce data ważności uprawnienia dla poszczególnych kategorii prawa jazdy". Przepis ten odnosi się do uregulowań zawartych w u.k.p., rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2024 r. sygn. akt II GSK 806/24). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p., dokument prawa jazdy ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy, z różnych przyczyn, osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r. sygn. K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. nr 2006/126/WE w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L z 2006 r., Nr 403 poz. 18 ze zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy (por. wyroki NSA z 10 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 2330/23, z 17 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 98/22, z 11 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 1055/23, z 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2312/20, z 21 października 2021 r. sygn. akt II GSK 1421/21, z 10 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2030/21 czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 1009/21, WSA w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 293/22, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 307/21). Wobec tego podnosi się, że w razie ubiegania się o wydanie nowej kategorii uprawnień do kierowania pojazdami organ nie dokonuje weryfikacji już wcześniej nadanych uprawnień. Nie może też z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień, zmieniać wcześniejszych rozstrzygnięć w tym zakresie. Tylko w zakresie nowo nabytych uprawnień data kolejnego badania mogła ograniczyć okres ważności uprawnień (por. wyrok WSA w Szczecinie z 27 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 113/24, wyrok WSA w Warszawie z 10 marca 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 826/21 czy wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 630/22). Odnosząc się do przepisu § 29 ust. 3 Rozporządzenia, wskazać należy, że dotyczy on osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Natomiast z przedłożonych przez Skarżącego (celem wydania prawa jazdy w kategorii A oraz C+E) zaświadczeń lekarskich wynika, że: 1) brak jest przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T (orzeczenie lekarskie z dnia 27 stycznia 207 r. ze wskazaniem terminu następnego badania: 27 stycznia 2032 r. k. 9 akt sprawy), 2) brak jest przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E (orzeczenie lekarskie z dnia 15 lutego 2018 r. ze wskazaniem terminu następnego badania: 14 lutego 2023 r. k. 11 akt sprawy), 3) brak jest przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E (orzeczenie psychologiczne z dnia 9 lutego 2018 r. ze wskazaniem ważności orzeczenia do dnia 8 lutego 2023 r. k. 12 akt sprawy). Podkreślenia przy tym wymaga, że w wydawanych na druku zaświadczeniach lekarskich dotyczących braku przeciwskazań zdrowotnych możliwe jest wyłącznie zaznaczenie symbolem "x" całej grupy kategorii prawa jazdy, przy jednoczesnym braku możliwości skreślania którejkolwiek z kategorii w ramach zaznaczonej grupy kategorii prawa jazdy (vide: objaśnienia na blankiecie orzeczenia lekarskiego), a tym samym bez możliwości dokonania stosownych zaznaczeń konkretnej kategorii prawa jazdy oznaczonej literowo. Lekarz orzecznik nie ma zatem możliwości wskazania, w zakresie której kategorii prawa jazdy jest wydawane orzeczenie. Nie oznacza to jednak, że przeprowadzone badanie dotyczyło kategorii prawa jazdy, którymi nie legitymował się Skarżący, czy też kategorii prawa jazdy, które Skarżący już posiadał (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt II SA/Sz 599/24). Mając na uwadze, że zaświadczenia te zostały przedłożone celem uzyskania prawa jazdy w zakresie określonych kategorii (w niniejszej sprawie: A oraz C+E), to wskazane w przywołanych orzeczenia terminy badań mają zatem znaczenie dla uzyskania przez Skarżącego uprawnień wyłącznie w zakresie wnioskowanych kategorii. Orzeczenia te nie skutkują ustaleniem daty ważności w zakresie wszystkich przysługujących Skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. W tych okolicznościach wykluczyć należy możliwość rozszerzenia skutków orzeczeń lekarskich (w zakresie terminów ważności uprawnień) do posiadanych przez Skarżącego bezterminowych uprawnień w zakresie kategorii B i C. Z tych względów § 29 ust. 3 Rozporządzenia nie miał zastosowania w stanie faktycznym sprawy. Niezależnie od tego warto zauważyć, że stosowanie § 29 ust. 3 Rozporządzenia skutkowałoby tym, że nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w akcie podustawowym, to jest w rozporządzeniu. Taki sposób interpretacji przepisów rozporządzenia należy uznać za wykładnię wadliwą. Skoro bowiem art. 18 u.k.p. nie przewiduje uprawnienia organu do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami, to nie można ich wyprowadzać z aktu wykonawczego (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 333/23). Podstawę do przeprowadzania badań lekarskich wprowadza art. 75 u.k.p., który w ust. 1 określa osoby, które podlegają badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w tym m.in.: osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem (pkt 1); osoba przedłużająca ważność prawa jazdy określonej kategorii lub pozwolenia na kierowanie tramwajem (pkt 2); osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia (pkt 3); kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu (pkt 4); osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia (pkt 5). Z przedłożonych przez Skarżącego orzeczeń lekarskich z dnia 27 stycznia 2017r. i z dnia 15 lutego 2018 r. wynikało, że jako podstawę ich wydania każdorazowo lekarz podał art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p., czyli uzyskanie uprawnień (tutaj do kierowania pojazdami kategorii A oraz C+E). Nie było więc to badanie prowadzone w odniesieniu do uprawnień pozostałych kategorii. Zatem nie mogło prowadzić do zmiany ważności posiadanych już przez Skarżącego bezterminowo uprawnień innych kategorii. Dlatego w związku z przedłożeniem przez Stronę omawianych orzeczeń lekarskich nie mogło dojść do wpisania terminu ważności uprawnień bezterminowych. Podsumowując należy wskazać, że przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu wpisu nowo nabytych uprawnień do kierowania pojazdami stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień uprzednio nabytych bezterminowo. Co więcej podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej dyrektywy wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Ponadto, nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym (por. wyroki NSA z 11 września 2024 r. sygn. akt II GSK 806/24 oraz z 10 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2030/21). Nie była podważana moc dowodowa ww. orzeczeń lekarskich oraz orzeczenia psychologicznego, jak i fakt, że zostały one wydane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami przez Stronę ubiegającą się o wydanie prawa jazdy dla nowonabytych uprawnień kategorii A oraz C+E, co zresztą potwierdziła podstawa wskazana przez lekarzy w tychże zaświadczeniach. Dlatego organ, mając na uwadze, że wniosek dotyczył wyłącznie dopisania nowych uprawnień – kategorii A oraz C+E i z tego powodu wydania nowego dokumentu prawa jazdy, nie miał podstaw do zmian w zakresie uprawnień kategorii B i C. Przywołania wymaga również treść § 10 ust. 6 pkt 1 Rozporządzenia, według którego prawo jazdy w przypadkach, o których mowa w § 9, wydaje się odpowiednio: 1) w zakresie kategorii objętych pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego oraz dodatkowo wydając prawo jazdy w zakresie kategorii: a) A1 - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, b) A2 - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM i A1, c) A - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1 i A2, d) B1 - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, e) В - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 i AM, f) C1 - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, g) C - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM i C1, h) D1 - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, i) D - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM i D1, j) C+E - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, C1+E i T oraz D1+E i D+E w przypadku osób posiadających uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii D1 i D, k) D+E - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B+E, D1+E i T, l) B+E - nadaje się uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii T; 2) w zakresie kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy lub w zakresie kategorii równoważnych w posiadanym prawie jazdy oraz kategorii niższych; 3) po zwrocie przez osobę dotychczas posiadanego prawa jazdy; 4) w zakresie kategorii objętych pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego oraz kategorii posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy i nieobjętych zakresem tego egzaminu, z zastrzeżeniem pkt 1. W tej sytuacji skoro Skarżący posiadał uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B i C przyznane przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami czyli przed 19 stycznia 2013 r., które to uprawnienia uzyskał bezterminowo na skutek pozytywnego wyniku egzaminu państwowego, to tym samym oczywistym jest, że wydając nowe prawo jazdy, Skarżący bez konieczności poddawania się egzaminowi państwowemu uzyskuje bezterminowo uprawnienia objęte kategorią B1, C1 i AM "mieszczące się" w już bezterminowo nadanych uprawnieniach kategorii B i C. Przepis ten wyraźnie łączy kategorie B1, C1 i AM z kategoriami B i C, a określenie "nadaje się" wskazuje na ustawowe objęcie tych kategorii kategoriami posiadanymi przez Skarżącego przed 19 stycznia 2013 r. (tak też w wyroku NSA z dnia 10 lipca 2024 r. sygn. akt II GSK 2330/23). W związku z tym bezzasadne było wpisanie ograniczenia czasowego w nowo wydanym Skarżącemu prawie jazdy nie tylko dla kategorii B i C, ale również dla kategorii B1, C1 oraz AM. Błędne jest bowiem stanowisko organu administracji, że z przedłożonych przez stronę skarżącą wraz z wnioskiem z dnia 31 maja 2022 r. orzeczeń lekarskich i orzeczenia psychologicznego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w ww. kategoriach (tj. innych aniżeli tych, w ramach których wnosił o wydanie prawa jazdy). Zatem za nieprawidłowe uznać należy zamieszczenie w kolumnie "11" dokumentu prawa jazdy terminu ważności uprawnień strony skarżącej w kategorii B i C, skoro uprawnienia te Skarżący uzyskał bezterminowo i posiadał je 19 stycznia 2013 r., tj. w dacie wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami. Starosta nie miał podstaw do dokonywania weryfikacji już nadanych uprawnień, ani w szczególności nie mógł z uwagi na zaświadczenia lekarskie, które dotyczyły badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień do kierowania innym rodzajem pojazdu, zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie. Zatem zaskarżona czynność w postaci wpisu terminu ważności tych kategorii uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy, została podjęta z istotnym naruszeniem obowiązujących regulacji, a więc w sposób bezskuteczny. Zdaniem Sądu, dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy wpisu daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B i C, organ naruszył art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 u.k.p. oraz § 29 Rozporządzenia. Zasadne zatem było stwierdzenie bezskuteczności czynności wpisu daty ważności uprawnień kategorii B i C w dokumencie prawa jazdy wydanym Skarżącemu, z odwołaniem się do wskazanych w orzeczeniach lekarskich oraz w orzeczeniu psychologicznym terminu następnego badania lekarskiego i – odpowiednio - terminu ważności orzeczenia psychologicznego. Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji zobligowany będzie mocą art. 153 p.p.s.a. uwzględnić przedstawione wyżej stanowisko Sądu i wydać Skarżącemu nowy dokument prawa jazdy potwierdzający posiadanie bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami określonych kategorii. Rozważenia następczo będzie wymagać również prawidłowość określenia terminów ważności uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B1, C1 oraz AM. 5.4. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (punkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącego równowartość uiszczonego wpisu od skargi.