III SA/Gd 327/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik Protokolant: Starszy asystent sędziego Konrad Milczanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi E. M. na uchwałę Rady Miasta Gdańska z dnia 27 lutego 2020 r., Nr XX/524/20 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania i śródmiejskiej strefy płatnego parkowania na drogach publicznych na terenie Miasta Gdańska oraz ustalenia stawek i sposobu poboru opłat za postój pojazdów samochodowych w tych strefach postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu E. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu wpisu od skargi.

Rada Miasta Gdańska (dalej: organ), na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 506 ze zm., dalej: "u.s.g."), art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b, art. 13f, art. i 40a ust. 1, 1d i 1e ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018r. poz. 2068 ze zm., dalej: "u.d.p."), w dniu 27 lutego 2020 r. podjęła uchwałę Nr XX/524/20 w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania i śródmiejskiej strefy płatnego parkowania na drogach publicznych na terenie Miasta Gdańska oraz ustalenia stawek i sposobu poboru opłat za postój pojazdów samochodowych w tych strefach. Na powyższą uchwałę E. M. (dalej: "skarżący") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając zbadania zgodności jej przepisów z Konwencją Praw Człowieka ONZ, art. 32 ust. 2 i art. 68 ust. 3 Konstytucji RP i art. 8 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zdaniem skarżącego zaskarżona uchwała dzieli osoby niepełnosprawne na "lepsze i gorsze" w zależności od miejsca zamieszkania. Osoby niepełnosprawne, będące mieszkańcami Gdańska, posiadające tzw. niebieskie karty parkingowe mogą dodatkowo uzyskać tzw. żółtą kartę parkingową N+, która zwalnia ich z opłat parkingowych w płatnych strefach parkowania (w szczególności tych ustanowionych przy placówkach medycznych, urzędach), a osoby niepełnosprawne niebędące mieszkańcami Gdańska takiej możliwości nie mają. Skarżący składał wnioski o zmianę zapisu uchwały w części dotyczącej zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat parkingowych przez osoby niepełnosprawne legitymujące się niebieską kartą parkingową , lecz organ uznał je za niezasadne. Do skargi dołączono korespondencję kierowaną przez skarżącego do organów administracji wraz z uzyskanymi odpowiedziami. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art.58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wobec niewykazania przez skarżącego naruszenia interesu prawnego lub jej oddalenie jako bezzasadnej. W ocenie organu skarżący nie wykazał w myśl art. 101 u.s.g., iż przysługuje mu legitymacja skargowa, nie powołał się na interes prawny ani nie wykazał naruszenia interesu prawnego. Dla oceny występowania po stronie skarżącego interesu prawnego istotne znaczenie ma fakt, że skarżący złożył wniosek o wydanie identyfikatora N+, który w dniu 21 stycznia 2023 r. został mu wysłany. Identyfikator N+ uprawnia do bezpłatnego postoju pojazdu w całym obszarze płatnego parkowania w Gdańsku, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności spełnia wymagane kryteria. Tym samym, w ocenie organu, na dzień wniesienia skargi nie istniała przesłanka, na którą powołuje się skarżący – ograniczenie jego uprawnień do nieograniczonego nieodpłatnego parkowania w Gdańsku w związku z niepełnosprawnością. Niezależnie od powyższego skarga nie jest zasadna. Przywołano regulacje zawarte w art. 8 ust. 1 i ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 ze zm., dalej: "p.r.d."), art. 13 ust. 1 i ust. 4 u.d.p. oraz przepisy wykonawcze dotyczące uprawnień przysługujących osobom niepełnosprawnym legitymującym się kartą parkingową. Nie zwalniają one tych osób, czy też w ogóle osób niepełnosprawnych, z obowiązku ponoszenia opłat parkingowych. Co do zasady karta parkingowa nie zwalnia z opłat za parkowanie – zwolnienie takie jest możliwe dopiero na podstawie wewnętrznych regulacji poszczególnych samorządów. W Gdańsku regulację taką wprowadziła zaskarżona uchwała. W § 6 uchwały wprowadzono zerową stawkę opłaty za postój pojazdów samochodowych, rozróżniając m.in., że stawka ta dotyczy całego Obszaru Płatnego Parkowania (OPP) dla m.in. osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym na podstawie identyfikatora N+ oraz osób niepełnosprawnych o obniżonej sprawności ruchowej unieruchamiających pojazdy samochodowe w strefie OPP na zastrzeżonych stanowiskach postojowych (dla osoby niepełnosprawnej) na podstawie karty parkingowej. Rozróżnienie co do możliwości nieodpłatnego parkowania osób o obniżonej sprawności ruchowej (tylko na wyznaczonych miejscach) oraz osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym (możliwość nieodpłatnego parkowania na całym obszarze OPP ) wynika ze zrozumienia ciężkiej sytuacji osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. W przypadku osób, które mają orzeczoną niepełnosprawność w stopniu znacznym, parkowanie w strefie OPP na innych miejscach postojowych niż zastrzeżone dla osoby posiadającej kartę parkingową nie będzie się wiązało z obowiązkiem uiszczenia opłaty za parking, o ile dysponują kartą parkingową i identyfikatorem N+. Identyfikator N+ wydawany jest bezpłatnie wszystkim osobom spełniającym kryteria z § 2 ust. 13 i § 10 ust. 4 zaskarżonej uchwały, a nie tylko osobom zamieszkałym w Gdańsku. Rozwiązania, że osoba niepełnosprawna, posiadająca kartę parkingową, a nieposiadająca identyfikatora N+, w przypadku braku wolnego miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych może zaparkować na innym wolnym miejscu, przy czym musi ponieść opłatę parkingową jak każda inna osoba parkująca na tym miejscu, trudno uznać za ograniczenie korzystania przez osoby niepełnosprawne z instytucji publicznych, czy też za dyskryminujące te osoby. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. W piśmie z dnia 12 lipca 2023 r. skarżący dodał, że w dniu 27 grudnia 2021 r. zaparkował samochód na "zwykłym" miejscu, bo miejsce dla niepełnosprawnych było zajęte. Za przednią szybą pojazdu miał wyłożoną niebieską kartę parkingową, wobec czego, z uwagi na treść art. 8 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie powinien być obciążany opłatą dodatkową za postój bez uiszczenia opłaty. Miejsce, na którym parkował, nie było ponadto prawidłowo oznakowane. Mimo próśb o anulowanie opłaty dodatkowej nie uzyskał takiej zgody. W ocenie skarżącego zaskarżona uchwała pozbawia skarżącego, posiadającego niebieską kartę parkingową, prawa do bezpłatnego postoju wynikającego z art. 8 ust.1 w/w ustawy. Do pisma dołączył orzeczenie z dnia 14 czerwca 2018 r., wydane na stałe, o zaliczeniu skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności , przyczyny – m.in. 05-R. Na rozprawie skarżący oświadczył, że naruszone zostało jego prawo do zatrzymywania się i parkowania gdziekolwiek, bez ponoszenia opłat, a jego prawo wynika z art. 8 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Podstawę prawną wniesionej przez skarżącego skargi stanowił art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) - zwanej dalej u.s.g., zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarga oparta na przepisie art. 101 ust. 1 nie ma , wbrew przekonaniu skarżącego, charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Wynika to z treści art. 101 ust. 2a u.s.g. , który stanowi, że skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W sprawie niniejszej skarżący wskazywał na naruszenie przedmiotową uchwałą praw niepełnosprawnych "z reszty terytorium Polski Europy". Jak wynika jednak z przywołanego art. 101 ust. 2a u.s.g., skargę wnieść można reprezentując grupę mieszkańców gminy , nie zaś całej Polski i Europy. Skarżący nie przedstawił też pisemnej zgody grupy mieszańców gminy na wniesienie skargi na przedmiotową uchwałę. Zatem w niniejszej sprawie skarżący mógł powoływać się jedynie na naruszenie własnego interesu prawnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje wobec powyższego w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały. Do wniesienia skargi w tym trybie nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4). Skarżący winien wykazać, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne. Uchwała lub jej konkretne postanowienie musi naruszać istniejący interes prawny skarżącego, wynikający z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała Rady Miasta Gdańska z dnia 27 lutego 2020 r. naruszała interes prawny skarżącego. Swój interes prawny skarżący wywodzi z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. Dz.U. z 2023 r., poz.1047 ze zm.), który stanowi, że osoba niepełnosprawna legitymująca się kartą parkingową kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym tą kartą, może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju. Przepis ten dotyczy jednak dosłownie znaków zakazu ruchu lub postoju, a nie znaków określających strefy płatnego parkowania. Wbrew przekonaniu skarżącego przepis ten nie statuuje uprawnienia osób niepełnosprawnych do parkowania w każdym miejscu bez ponoszenia opłat. Podnoszona przez skarżącego kwestia obciążenia go opłatą dodatkową za postój w obszarze płatnego parkowania na miejscu nie oznaczonym "niebieską kopertą" stanowić może jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Zauważyć przy tym należy, że skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, z niepełnosprawnością oznaczoną symbolem R , posiadającą Kartę Parkingową oraz posiadającą prawo - wynikające z kwestionowanej uchwały - do identyfikatora N+ ( obecnie zrealizowanym). Wcześniej skarżący nie posiadał tego identyfikatora , bowiem nie złożył wniosku o jego wydanie. Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 8 u.s.g. oraz na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b, art. 13f, art. i 40a ust. 1, 1d i 1e ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z art. 13 ust. 1 ustawy o drogach publicznych wynika obowiązek korzystających z dróg publicznych do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania i w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania. Wprowadzone zaskarżoną uchwałą postanowienia w żaden sposób nie powodują odebrania, czy też ograniczenia uprawnień skarżącego, a wręcz przeciwnie - ustanawiają prawo skarżącego do bezpłatnego parkowania. W § 6 ust.1 pkt 6 uchwały ustalono zerową stawkę opłaty za postój pojazdów samochodowych w OPP ( obszar płatnego parkowania) , dla osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym ( symbol R lub N) – na podstawie identyfikatora N+ wydanego przez zarząd drogi i Karty Parkingowej łącznie, a w § 6 ust. 2 – ustalono zerową stawkę opłaty dla osób niepełnosprawnych, o obniżonej sprawności ruchowej , kierujących pojazdami samochodowymi, unieruchamiających pojazdy samochodowe w OPP za zastrzeżonych stanowiskach postojowych ( dla osoby niepełnosprawnej) – na podstawie Karty Parkingowej. Powyższe, w ocenie Sądu, świadczy o tym, że zaskarżona uchwała nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków ani też nie pozbawia go żadnych uprawnień. Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego przez kwestionowaną uchwałę. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Mając na względzie powyższe, Sąd odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. Ponieważ naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skarga w niniejszej sprawie nie spełnia tych warunków, Sąd nie był uprawniony do dokonania kontroli legalności zaskarżonego aktu.