III SA/Gd 286/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. O. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W. O. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 1 lutego 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z dnia 5 grudnia 2017r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 227 390 zł za naruszenie art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. 2017r., poz. 783 ze zm.) poprzez wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. Decyzji organu I instancji stosowanie do art. 52a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W skardze zawarty został jednocześnie wniosek o "wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności". Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów powodujących konieczność jej uchylenia, a "brak wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności może spowodować dalsze nie dające się w przyszłości usunąć szkody dla skarżącego i jego rodziny". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o "wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności" uznany został przez Sąd za wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018r., 1302- dalej: p.p.s.a.) Zgodnie z regulacją 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (§ 3 tego przepisu). W świetle przytoczonej regulacji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji może zostać uwzględniony, gdy zostaną spełnione pozytywne przesłanki przewidziane tym przypisem tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Na zasadzie wyjątku od tej ogólnej zasady Sąd nie ma możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania. Z tego względu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania można wystąpić również wtedy, gdy wydanemu w toku postępowania administracyjnego rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności, chyba że właśnie przepis ustawy szczególnej w jednoznaczny sposób wyłącza stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w danej sprawie. Przepis art. 52a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, na podstawie którego poprzedzającemu zaskarżoną decyzję rozstrzygnięciu organu I instancji, nadano rygor natychmiastowej wykonalności, takiego jednoznacznego wyłącznie nie zawiera. Odrębną kwestią jest natomiast, że skoro ustawodawca z uwagi na specyfikę regulowanej materii, uznał za zasadne wprowadzenie stosownego przepisu przewidującego natychmiastową wykonalność decyzji, rozważenie zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd powinno być szczególnie wnikliwe (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt GZ 49/16 opubl. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W przedmiotowej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie został należycie uzasadniony. Uniemożliwiło to nie tylko wnikliwe jego rozważenie, ale w ogóle wyłączyło możliwość dokonania oceny tego wniosku przez Sąd. Wskazać należy, że rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy od stanu pierwotnego. Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę w jej wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc nawet samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Ocena, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dlatego właśnie wniosek ten powinien być wnikliwie uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna. Brak spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Dla wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku. Uzasadniając wniosek skarżący ograniczył się do lakonicznego wskazania, że "brak wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności może spowodować dalsze nie dające się w przyszłości usunąć szkody dla skarżącego i jego rodziny". Skarżący powołał się zatem w złożonym wniosku na przesłankę wyrządzenia znacznej szkody w wypadku wykonania decyzji, ale jednocześnie nie wykazał, aby okoliczności jego sytuacji spełniały zakres tej przesłanki. Powołując się na możliwość wystąpienia w przyszłości niedających się usunąć szkód skarżący nie wyjaśnił bliżej, ani nie sprecyzował, na czym w istocie szkody te miały by polegać. Sąd zaznacza przy tym, że ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi skutkami, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Zatem nawet ewentualne spełnienie świadczenia pieniężnego (np. uiszczenie wysokiej kary pieniężnej) nie wywołuje, co do zasady, trudno odwracalnych skutków lub szkody, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia. W przypadku bowiem uwzględnienia skargi przez Sąd, po uiszczeniu lub wyegzekwowaniu przedmiotowej kary, będzie ona podlegała zwrotowi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2011 r. sygn. akt II GSK 167/11 opubl. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uznając uzasadnienie wniosku za niewystarczające Sąd wziął również pod uwagę, że w postępowaniu administracyjnym decyzji o nałożeniu kary został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 52a ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Zatem na wnioskodawcy spoczywał obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku z uwagi na przedmiot zaskarżonej decyzji, dotyczącej wprowadzenia do obrotu środków zastępczych (w języku potocznym określanych mianem "dopalaczy"). Powołanie się z kolei przez skarżącego na fakt, że w jego ocenie zaskarżona decyzja narusza prawo, pozostaje bez znaczenia dla oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Rozpoznając wniosek w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji, Sąd nie dokonuje bowiem oceny zasadności skargi, lecz bada, czy wystąpiły opisane wyżej przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. W innym przypadku, Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i oceniając jednocześnie wagę postawionych w skardze zarzutów, dokonałby kontroli legalności decyzji administracyjnej, do czego na tym etapie postępowania sądowego nie jest uprawniony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 184/05 opubl. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na względzie powyższe i uznając, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.