III SA/Gd 254/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Gminy K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 października 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego postanawia: 1. odrzucić sprzeciw, 2. zwrócić skarżącej Gminie K. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

W dniu 13 września 2022 r. Wójt Gminy K. decyzją nr [...] wymierzył A. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. karę pieniężną z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Po rozpoznaniu odwołania A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 października 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2000) – dalej w skrócie: "k.p.a.", uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyła Gmina K., wnosząc o jej uchylenie. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy zawnioskował o jego odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Wskazać należy, że skuteczne wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego uzależnione jest m. in. od istnienia po stronie podmiotu wnoszącego sprzeciw legitymacji do jego złożenia, tj. wniesienie go przez uprawniony do tego podmiot. Kwestię tę reguluje art. 50 § 1 i 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., zgodnie z którymi uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również inny podmiot, któremu ustawy przyznają takie prawo. Dokonując oceny legitymacji do wniesienia sprzeciwu przez Gminę K. Sąd miał na uwadze, że jednostka samorządu terytorialnego może w postępowaniu administracyjnym pełnić wyznaczoną przez ustawodawcę rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., który będzie bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Może być także - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy K.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego (por. uchwała NSA z 19 maja 2003 r. OPS 1/03 www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie ugruntował się pogląd przyjmujący, że w sytuacji, gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencję do rozstrzygania, w drodze decyzji, o prawach i obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla niej jako właściciela (por. uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., OPK 14/00, ONSA 2001/1/17 oraz uchwała z 19 maja 2003 r., OPS 1/03, ONSA 2003/4/115). Kwestia legitymacji procesowej jednostki samorządu terytorialnego do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej w sytuacji, gdy jej organ wykonawczy został zobowiązany przepisami prawa do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej, została przesądzona w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. I OPS 2/15 (www.orzeczenia.nsa.gov.p.). Stanowisko zawarte w ww. uchwale Sąd w pełni podziela. W uchwale tej wskazano, że ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidualnej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego. W uchwale tej wskazano także, że w sytuacji, w której jednostka samorządu terytorialnego nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, lecz sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów także jej uprawnienia skargowe ulegają ograniczeniu. Stworzenie jednostkom samorządu terytorialnego prawnej możliwości dochodzenia swego interesu przed sądem administracyjnym przeciwko interesowi prawnemu obywatela, który był przedmiotem decyzji organu tej jednostki wydanej w pierwszej instancji naruszałoby bowiem standardy demokratycznego państwa prawnego, ponieważ postępowanie takie nie zapewniałoby "równości broni" jego stronom oraz podważałoby zaufanie do organów władzy publicznej. W konsekwencji powyższych uwag stwierdzić należy, że w zainicjowanej przez Gminę K. sprawie Gmina ta, której organ (Wójt Gminy K.) wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji do wniesienia sprzeciwu do sądu administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (jako organu drugiej instancji). Z uwagi na oczywisty brak interesu prawnego sprzeciw należało uznać za niedopuszczalny. Wobec powyższego sprzeciw podlegał odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt. 1. sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu w kwocie 100 zł orzeczono w pkt. 2. sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.