III SA/Gd 213/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu B. Z. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 213/17 w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję Wojewody z dnia 30 stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia kwoty nienależnie pobranego stypendium postanawia: utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił B. Z. przyznania prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Ze złożonego wniosku oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynikało, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem, utrzymuje się z pracy na zlecenie. Małżonkowie posiadają dom o pow. 187 m2, użytki rolne i las. Pośród zobowiązań i wydatków skarżąca wskazała kredyt w wysokości 150 zł, opłaty za media (gaz 46 zł, 75 zł woda, 27 zł wywóz śmieci, energia 160 zł, utrzymanie auta). Referendarz sądowy wezwał skarżącą do przedłożenia dokumentów wskazanych w wezwaniu oraz do przedłożenia dodatkowych oświadczeń ( w tym dotyczącego samochodu), jednak wezwanie skarżąca pozostawiła bez odpowiedzi, nie nadsyłając dokumentów i żądanych oświadczeń. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, że oświadczenie wnioskodawczyni, zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, było niewystarczające. Nie zawierało pełnych informacji o stanie majątkowym, sam wniosek zaś uzasadniony został lakonicznie. Strona, po wezwaniu do uzupełnienia wniosku o dane, które pozwoliłyby na dokładną ocenę jej realnych możliwości płatniczych, nie przedstawiła żadnej z żądanych informacji, na skutek czego pozbawiła referendarza możliwości oceny jej sytuacji majątkowej. Zatem brak było podstaw do przyznania prawa pomocy. Od postanowienia referendarza sądowego skarżąca złożyła sprzeciw wskazując, że odmowa przyznania jej adwokata jest dla niej krzywdząca. Podała, że jej zarobki to 1050 zł brutto, mąż nie pracuje. Wyjaśniła, że nie przedłożyła wymaganych dokumentów, ponieważ nie było jej stać na uiszczenie opłaty za zaświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) , rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Sprzeciw skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, którego domaga się skarżąca, obejmuje ustanowienie adwokata. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., osobie fizycznej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przytoczone przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy, jako podmiotu zainteresowanego, jest wykazanie, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, referendarz sądowy – na podstawie art. 255 p.p.s.a. w zw. z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a. – jest uprawniony do wezwania strony do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wskazywane przez dany podmiot okoliczności. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca jednak nie złożyła żądanych dokumentów i oświadczeń. W tym stanie rzeczy referendarz prawidłowo uznał, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Jej oświadczenie zawarte w urzędowym formularzu PPF nie mogło być uznane za wyczerpujące , co skutkowało brakiem możliwości ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącej. Skarżąca wskazywała w sprzeciwie, że nie przedłożyła żądanych dokumentów, ponieważ nie miała środków na uiszczenie opłat od zaświadczeń z urzędu skarbowego. Podkreślenia wymaga, że skarżącej wskazano alternatywne formy wykazania dochodów za 2016 r. , niż zaświadczenie z urzędu skarbowego. Skarżąca z możliwości takiej nie skorzystała. Nie przedstawiła też żadnych innych żądanych dokumentów ani oświadczeń, które miała złożyć osobiście. Twierdzenia skarżącej zawarte w sprzeciwie, że nie stać ją na opłacenie zaświadczeń oraz że jej zarobki wynoszą 1050 zł brutto nie obrazują w sposób kompleksowy jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Z powyższych względów uznać należy, że postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy jest prawidłowe. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 260 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.