Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gd 136/17

Wyrok WSA w Gdańsku z 27 kwietnia 2017 r., III SA/Gd 136/17 – ewidencja gruntów i budynków

Wynik

Uchylono zaskarżoną czynność

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
27 kwietnia 2017
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. J. na czynność Starosty [...] z dnia 11 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków 1. uchyla zaskarżoną czynność Starosty [...]; 2. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego P. J. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Z akt sprawy wynikają następujące, istotne okoliczności faktyczne: na mocy umowy zawartej w dniu 1 marca 2014 r. P. J. stał się dzierżawcą działek będących własnością F. N., tj. działki nr A. oraz działki nr B. położonych w C., o łącznym obszarze [...] ha, zapisanych w KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. - Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w K.. Umowę dzierżawy zawarto na okres 10 lat. W umowie wskazano, że dzierżawcy - P. J. - przysługuje prawo do rozwiązania umowy ze skutkiem na ostatni dzień roku, w którym doręczył wydzierżawiającemu (F. N.) wypowiedzenie w formie pisemnej pod rygorem nieważności, przy czym prawo to zostało wyłączone przez pierwszych 5 lat trwania umowy. Cała nieruchomość została oddana dzierżawcy do używania i pobierania pożytków z przeznaczeniem na prowadzenie działalności rolniczej. W dniu 2 maja 2015 r. strony sporządziły aneks do umowy, w którym wskazano, że wydzierżawiający oddaje dzierżawcy do używania i pobierania z niej pożytków całą ww. nieruchomość wraz ze znajdującymi się na niej budynkami. Aneks sporządzono w związku z faktycznym użytkowaniem budynków przez dzierżawcę od dnia 1 marca 2014 r. W czasie trwania umowy dzierżawy F. N. dokonał podziału działki A. na działkę nr A/1 i A/2. Podział został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków w dniu 6 października 2015 r., a następnie - na podstawie aktu notarialnego z dnia 20 października 2015 r. – F. N. darował działkę nr A/1 A. i H. małż. O.. W dniu 28 października 2015 r .A. I H. O. przekazali do wiadomości Starostwa Powiatowego w K. wypowiedzenie P. J. umowy dzierżawy, datowane na dzień 27 października 2015 r. W piśmie wskazano, że zgodnie z art. 704 KC wypowiedzenie umowy dzierżawy następuje na jeden rok naprzód na koniec roku dzierżawnego. P. J. nie wyraził zgody na rozwiązanie umowy dzierżawy. W piśmie z dnia 28 października 2015 r. skierowanym do A. i H. O.. wskazał, że art. 704 KC dotyczy tylko umów dzierżawy zawartych na czas nieokreślony, natomiast umowa zawarta z F. N. jest umową zawartą na czas określony W dniu 16 września 2016 r. A. I H. O. skierowali do Starostwa Powiatowego w K. wniosek o wykreślenie umowy dzierżawy ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do ww. działki. We wniosku wyjaśnili, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 kwietnia 2016 r., postanowieniem referendarza Sądu Rejonowego w K. z dnia 26 kwietnia 2016 r. oraz postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 31 sierpnia 2016 r., należąca do nich nieruchomość nie może być obciążana roszczeniem z tytułu umowy dzierżawy. Uwzględniając wniosek A. i H. O., Starosta [...] w dniu 11 października 2016 r. dokonał zmian w danych ewidencji gruntów i budynków (nr zmiany [...] obr. C. (220608-2.0003). W zawiadomieniu o zmianach wskazano, że "wykreślono dzierżawcę P. J./wypowiedzenie umowy dzierżawy z dnia 27.10.2015 r." W dniu 13 października 2016 r. P. J. wystąpił do Starostwa Powiatowego w K. z wnioskiem o "cofnięcie decyzji o wykreśleniu wpisu". W odpowiedzi Starosta [...], pismem z dnia 21 października 2016 r., poinformował P. J., że jeżeli następuje zmiana właściciela działki, a zawarta umowa dzierżawy traci cel wymieniony w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, to dzierżawa zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie podlega zarejestrowaniu w ewidencji gruntów. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wyrejestrowanie dzierżawcy z ewidencji nie powoduje rozwiązania umowy dzierżawy. Pismem z dnia 2 grudnia 2016 r. P. J. wystąpił do Starosty [...] z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjętą czynnością poprzez przywrócenie danych w ewidencji do stanu sprzed zmiany dokonanej na wniosek A. i H. O.. Pismem z dnia 20 grudnia 2016 r., (doręczonym adresatowi w dniu 28 grudnia 2016 r.), Starosta [...] poinformował P. J., że już w poprzednim piśmie wyczerpująco wyjaśnił zasady dotyczące rejestracji umów dzierżawy w ewidencji. Organ wskazał, że podstawą wykreślenia P. J. - jako dzierżawcy - był wniosek A. i H. O., właścicieli działki nr A/1, do którego dołączono postanowienia Sądów Rejonowego w K. i Sądu Okręgowego w G. - III Wydziału Cywilnego Odwoławczego, które jednak nie były podstawą wyrejestrowania umowy dzierżawy. W ewidencji gruntów rejestruje się zmiany wywołane zdarzeniami zewnętrznymi i zgłoszone do rejestracji i nie rozstrzyga się sporów pomiędzy stronami umów. Zawiadomienie o zmianach w danych w ewidencji kończy tryb rejestracji. Zgodnie z wpisami w operacie ewidencji gruntów P. J. figuruje jako właściciel nieruchomości o pow. 3. 0021 ha i jako dzierżawca gruntów o pow. 7.2905 ha, co daje mu podstawę do ubezpieczenia społecznego rolników. Organ ponownie wyjaśnił, że wyrejestrowanie dzierżawcy z ewidencji gruntów nie powoduje rozwiązania umowy dzierżawy. Sprawy dotyczące wcześniejszego rozwiązania umowy dzierżawy mogą być rozstrzygane przed sądami powszechnymi na drodze postępowania cywilnego. W dniu 13 stycznia 2017 r. P. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność materialno-techniczną Starosty [...] polegającą na dokonaniu w dniu 11 października 2016 r. zmiany w danych ewidencji gruntów i budynków tj. wykreśleniu ujawnionej wcześniej w ewidencji informacji o dzierżawieniu przez skarżącego w/w działki nr A/1, położonej w gminie S. Skargę oparto na zarzutach: - naruszenia art. 24 ust. 2b pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. 2016, poz. 1629) poprzez dokonanie aktualizacji, w sytuacji, gdy w sprawie nie wystąpił żaden z przypadków wymienionych w pkt 1 ppkt a – h ww. przepisu; - naruszenia art. 20 ust. 1 pkt 6 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. 2016, poz. 1034 ) w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z art. 38 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. 2016, poz. 277) poprzez uznanie, że łączący skarżącego z właścicielem działki stosunek dzierżawy utracił cel wymieniony w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników, podczas gdy z wpisem tym związane jest przewidziane tą ustawą prawo do korzystania z domniemania prowadzenia działalności rolniczej na określonym gruncie przy ustalaniu podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników; - naruszenia art. 673 § 1, art. 678 § 2 w zw. z art. 694 i art. 703 a contrario kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że wypowiedzenie umowy dzierżawy zawartej w formie pisemnej z datą pewną dokonane przez wnioskodawcę będącego nabywcą przedmiotu dzierżawy, wywołało skutek w postaci rozwiązania istniejącego pomiędzy wnioskodawcą, a skarżącym stosunku dzierżawy. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności Starosty [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej po terminie lub oddalenie jako niezasadnej. Organ podniósł, między innymi, że skarżący spóźnił się z wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, bowiem o dokonanych zmianach zawiadomiony został w dniu 26 października 2016 r., wezwanie zaś wniósł w dniu 2 grudnia 2016 r. bez wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia i bez uprawdopodobnienia, że wezwanie składa w terminie 7 dni od dnia ustania przeszkody w zachowaniu terminu. Następnie – w dniu 13 stycznia 2017 r. - skarżący wniósł za pośrednictwem organu skargę do Sądu, a więc – nie była ona poprzedzona prawidłowym wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, co czyni ją niedopuszczalną (art. 52 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Niezależnie od powyższego, zdaniem organu, skarżący nie legitymuje się interesem prawnym do wniesienia skargi na zaskarżaną czynność Starosty [...]. W szczególności interes prawny skarżącego nie może wynikać ani z czynności prawnej, ani z ograniczonych praw rzeczowych tj. użytkowania, ani z umowy dzierżawy (prawa obligacyjnego), a pogląd ten jest w doktrynie i orzecznictwie bezsporny. Na gruncie prawa administracyjnego, z treści wskazywanych przez skarżącego norm prawa geodezyjnego i kartograficznego nie wynikają dla skarżącego, jako dzierżawcy nie spełniającego kryteriów określonych w § 11 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia, żadne obowiązki ani uprawnienia w takim zakresie, jak interpretuje to skarżący, zatem interes prawny w zaskarżeniu czynności dokonania zmian w ewidencji przysługuje jedynie właścicielowi nieruchomości. Następnie organ wyjaśnił, że wprowadzenie zmian danych ewidencyjnych może nastąpić w dwojaki sposób, tj. w trybie czynności materialno-technicznej bądź w drodze decyzji administracyjnej. W praktyce, w większości przypadków, w sytuacji braku wątpliwości starosty co do prawidłowości i prawdziwości przedłożonych dokumentów, regułą będzie dokonanie aktualizacji operatu ewidencyjnego w ramach czynności materialno-technicznej. W tej sprawie organ ustalił, że w dniu 30 czerwca 2014 r. w ewidencji gruntów ujawniono P. J. jako dzierżawcę działek nr A. i B. o łącznej powierzchni 8,4962 ha. Wpisu dokonano na podstawie wniosku i załączonej umowy dzierżawy z dnia 1 marca 2014 r. zawartej pomiędzy F. N., a P. J.m. We wniosku o ujawnienie dzierżawy powołano przepisy art. 28 ust. 4 pkt. 1 i art. 38 pkt.1 oraz art. 117 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. W dniu 6 października 2015 r. w ewidencji gruntów został ujawniony podział działki nr A na działki nr A/1 i A/2 na podstawie wniosku F. N. i załączonej dokumentacji geodezyjnej. W dniu 20 października 2015 r. F. N. darował działkę A/1 A. i H. O. W zaistniałej sytuacji, z uwagi na fakt, że poprzedni właściciel dokonał podziału działki i darował część działki nr A. na rzecz osób trzecich, zasadnym było uznanie, że dotychczas ujawniona w ewidencji umowa dzierżawy nie tylko nie dotyczy przedmiotowej nieruchomości (?), ale również nie jest wykorzystywana na cel wskazany uprzednio we wniosku. Wobec dokonanej zmiany właściciela działki co do nieruchomości oznaczonej nr A/1, nie objętej umową dzierżawy zawartej w dniu 1 marca 2014 r.(?), na którą powołuje się skarżący, a także - braku wątpliwości organu co do wniosku aktualnych właścicieli o wykreślenie umowy dzierżawy, tut. Organ dokonał aktualizacji operatu ewidencyjnego w ramach czynności materialno-technicznej. W tym stanie rzeczy niezasadny jest zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 pkt.6 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także § 11 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, w zw. z art. 38 pkt. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Końcowo – odnośnie zarzutu naruszenia art. 673 § 1 i art. 678 § 2 w zw. z art. 694 i art. 703 a contrario podniesiono, że organ administracji nie jest właściwy do rozstrzygania sporów w kwestiach skutecznego czy nieskutecznego wypowiedzenia umowy dzierżawy, a był jedynie związany wnioskiem uprawnionych osób, w zaistniałym stanie faktycznym – wnioskiem aktualnych właścicieli nieruchomości, podczas gdy w poprzednim stanie prawnym potrzebny był zgodny wniosek stron umowy. Przy piśmie procesowym z dnia 21 marca 2017 r. skarżący nadesłał poświadczoną za zgodność umowę dzierżawy dot. m. in. działki nr A. obr. C. wraz z aneksem do umowy z dnia 2 maja 2015 r. oraz informacje o kolejnych zmianach w rejestrze gruntów, dotyczących działki nr A. wraz z mapami. Na rozprawie uczestnik postępowania A. O. złożył do akt (niepoświadczone) kserokopie postanowień: Sądu Rejonowego w K. sygn. akt Dz. Kw. [...] KW [...] z dnia 9 czerwca 2016 r. i - Sądu Okręgowego w G. III Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dn. 31 sierpnia 2016 r. sygn. akt [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( j.t. Dz. U.2016 r., poz.1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a. albo ustawa). Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Skarga jest uzasadniona. Przyjęcie jej do rozpoznania wymagało na wstępie rozważenia zasadności wniosku Starosty [...] o odrzucenie skargi z uwagi na niedochowanie przez skarżącego warunku uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, co podniesiono w odpowiedzi na skargę. Jak wynika z akt, tok postępowania przed organem na etapie poprzedzającym wniesienie skargi (w części dot. ustosunkowania się do omawianego wniosku organu o odrzucenie skargi) był następujący: skarżący P. J. został powiadomiony o dokonaniu zaskarżanej czynności pismem Starosty [...] nr [...] z dnia 11.10.2016 r. w dniu 13.10.2016 r.( dowód: oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku z dn. 13.10.2016 r., k-7 akt adm.). W zawiadomieniu brak informacji o ewentualnym terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia, brak dowodu doręczenia pisma skarżącemu. Wnioskiem z tego samego dnia, tj. 13.10.2016 r.(wpływ do organu 14.10.2016 r.) skarżący wniósł o " cofnięcie decyzji o wykreśleniu wpisu dot. umowy dzierżawy i przywrócenie wpisu, a w przypadku odmowy przywrócenia wpisu – o doręczenie odpisu decyzji administracyjnej wraz z uzasadnieniem i wskazaniem trybu odwoławczego". W odpowiedzi na wniosek organ skierował do skarżącego kolejne pismo informujące o stanowisku Starosty [...] w kwestii dokonania zmian wpisów w ewidencji gruntów ( nr [...] z dnia 21.10.2016 r.), w którym również brak informacji o ewentualnym terminie i trybie wniesienia środka zaskarżenia. Pismo doręczono skarżącemu w dniu 26.10.2016 r.(dowód: zpo., akta adm.). W dniu 2.12.2016 r. skarżący wniósł do organu pismo zatytułowane " wezwanie do usunięcia naruszenia prawa" , a po uzyskaniu w dniu 28.12.2016 r. odpowiedzi ( nr [...] z dnia 20.12.2016 r.), wniósł – w dniu 13 stycznia 2017 r., za pośrednictwem organu, rozpatrywaną skargę do sądu. We wnioskach skargi, w pkt. III wniesiono o jej rozpoznanie pomimo uchybienia terminu do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, z uwagi na brak winy skarżącego, a w uzasadnieniu do wniosku skarżący podniósł, że ani zawiadomienie od organu z dnia 11.10.2016 r. ani kolejne pismo z dnia 21.10.2016 r. nie zawierały pouczenia o ewentualnym trybie odwoławczym, ani o możliwości zaskarżenia przedmiotowej czynności do sądu administracyjnego. Stosowną informację skarżący powziął samodzielnie na przełomie listopada/grudnia 2016 r. i niezwłocznie – w dniu 2.12.2016 r. skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, celem wypełnienia warunku skutecznego wniesienia skargi. Dochował 30-dniowego terminu do wniesienia skargi uzyskawszy odpowiedź na wezwanie. Wniosek skarżącego, jako uzasadniony został przez sąd uwzględniony zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., który stanowił, że: jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W tym miejscu można dodać, a to w związku z wnioskiem o odrzucenie skargi z omawianej przyczyny, że Starosta [...], wykonujący zadania organu administracji obowiązany jest z mocy art. 6 kpa do działania na podstawie przepisów prawa, w tym - do respektowania wymogów określonych w art. 7, 8 i 9 kpa, czyli – ma również obowiązek informowania stron o przysługujących im uprawnieniach, a brak pouczenia o prawie wniesienia środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, a w szczególności – uniemożliwić jej obrony swych praw.(por. stanowisko zajęte w wyroku NSA z dnia 14.03.2011 r., sygn. akt I FPS 5/10 i uchwale NSA z dnia 27.06.2016 r., sygn. akt I FPS 1/16). Sąd nie podzielił również poglądów zawartych w odpowiedzi na skargę odnośnie braku interesu prawnego P. J. w zaskarżeniu czynności materialno-technicznej, w wyniku której usunięto z ewidencji gruntów wpis o przysługującym skarżącemu prawie dzierżawy spornej nieruchomości, bowiem istnienie tego interesu po stronie skarżącego jest oczywiste, wynika, między innymi, z przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego i przepisów wykonawczych do ustawy, a więc – przepisów zaliczanych do dziedziny prawa administracyjnego, a stanowią o tym przepisy wymienione w skardze jako naruszone zaskarżaną czynnością. Zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego znajduje również uzasadnienie w przepisach ustawy z dnia 29 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, wymienionych w skardze, jak również – np. w art. 16 ust. 1, 2 pkt. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Przystępując zatem do rozpatrzenia zarzutów podniesionych w skardze, a zmierzających do wykazania, że kwestionowana czynność – "wykreślenie dzierżawcy J. P./wypowiedzenie dzierżawy z dn. 27. 10.2015 r./", o czym poinformowano skarżącego w zawiadomieniu o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 11.10.2016 r. pismem nr. [...] nastąpiło z naruszeniem prawa, przyznać należy, że zarzuty te są uzasadnione. Przyznać należy organowi słuszność, że charakter ewidencji gruntów i budynków jest techniczno-deklaratoryjny, a organ dokonujący aktualizacji zapisów ewidencyjnych nie ma kompetencji do rozstrzygania sporów prawnych dotyczących istnienia bądź - nie umowy dzierżawy do gruntów. Przyjmuje się bowiem zgodnie, że przez zmiany w ewidencji nie można doprowadzić do modyfikacji, czy ustalenia prawnego stanu spornego do nieruchomości, a dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym, przewidzianym prawem trybie ( np. w postepowaniu cywilnym przed sądem powszechnym) może znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Z uwagi na w/w techniczno-deklaratoryjny charakter ewidencji, zarówno w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak i w przepisach rozporządzenia ( Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – j. t. Dz. U. z 2016 r., poz.1034 dalej – "rozporządzenie"), przewidziano sformalizowana procedurę dokonywania zmian we wpisach. Wbrew bowiem twierdzeniom zamieszczonym w odpowiedzi na skargę, wpisy w ewidencji gruntów i budynków mają istotne znaczenie dla interesów wpisanych tam osób, a ustawodawca obwarował możliwość dokonywania zmian w ewidencji warunkami, bez spełnienia których dokonywane czynności materialno-techniczne są nieważne. W czasie, w którym naniesiono w przedmiotowej ewidencji zmianę polegającą na wykreśleniu P. J. jako dzierżawcy (również) działki nr A/1 położonej w gminie S., art. 20 ust. 2 i 6 ustawy przewidywał, że ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich. W ślad za ustawą, w § 11 rozporządzenia ( wersja od 15 lipca 2016 r. do 16 grudnia 2016 r.) przewidziano, że w ewidencji oprócz danych, o których mowa w § 10, wykazuje się także: dane o gruntach, które są przedmiotem umów dzierżawy, oraz o dzierżawcach tych gruntów, zgłaszanych do ewidencji w związku z przepisami art. 28 ust. 4 pkt 1, art. 38 pkt 1 oraz art. 117 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277) lub z przepisami wydanymi na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1613). Zgodnie z informacją Starosty [...] z dnia 21.10.2016 r., zawartą w odpowiedzi na wniosek P. J., we wniosku o ujawnienie dzierżawy właśnie wskazano na przepisy art. 28 ust. 4 pkt. 1, art. 38 pkt. 1 i art. 117 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Tym samym, wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, zgodnie z § 12 rozporządzenia, prawa osób /.../ do gruntów uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów w księgach wieczystych; prawomocnych orzeczeń sądowych; umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; ostatecznych decyzji administracyjnych; dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; umów dzierżawy, o których mowa w § 11ust. 1 pkt 2, a to oznacza, że przedmiotowa działka podlegała przytoczonym przepisom rozporządzenia. Skoro prawo dzierżawy P. J. podlegało ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków z mocy wyżej przytoczonych przepisów, zmiana ( wykreślenie) wcześniej dokonanego wpisu mogła zostać dokonana na podstawie wymienionych powyżej dokumentów. Tymczasem – co wynika z opisanego zawiadomienia o zmianach danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 11.10.2016 r. nr[...], "dzierżawcę J. P. wykreślono po wypowiedzeniu umowy dzierżawy z dn. 27.10.2015 r. i na wniosek w sprawie zmiany [...]. z dnia 2016-09-16 data wpływu 2016-09-16". Wniosek A. i H. małż. O. z dnia 16.09.2016 r., poprzedzający dokonanie zmian w ewidencji powoływał się co prawda na dołączone doń postanowienia sądów powszechnych, jednak – co wynika z ich treści – nie miały one prawnego znaczenia dla dokonywania zmian w ewidencji gruntów. Wniosek pochodził jedynie od w/w małż. O., nowonabywców części gruntów (działka A/1) dzierżawionych przez P. J. W takiej sytuacji organ ewidencyjny winien albo zwrócić się do dzierżawcy z zapytaniem, czy wyraża on zgodę na wykreślenie umowy dzierżawy dot. wskazywanej działki, co pozwoliłoby organowi ewidencyjnemu wprowadzenie zmiany w drodze czynności materialno-technicznej albo – stosownie do art. 24 ust. 2c ustawy - odmówić dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w formie decyzji administracyjnej. Stosownie bowiem do art. 24 ust. 2b pkt. 1 i 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne ( w brzmieniu aktualnym do daty dokonywania zaskarżonej czynności) aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następowała w drodze czynności materialno-technicznej jedynie na podstawie dokumentów i wpisów wymienionych w ustępie 1 lit. a-h, a w pozostałych przypadkach mogła nastąpić jedynie w drodze decyzji administracyjnej (pkt.2 ustępu 2b art. 24 ustawy). Tym samym za uzasadniony uznać należy zarzut skargi o naruszeniu zaskarżoną czynnością art. 24 ust. 2b pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1629, wersja od 6.10.2016 r. do 1.12.2016 r.). Niezależnie od powyższego zaskarżona czynność, dokonana bez wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego, podjęta została z naruszeniem art.1, 2 pkt.1a i pkt. 6a i b, art.38 pkt. 1 i 2 oraz art. 117 ustawy z dn. 20.12.1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r., poz.277). Prowadziło to do uwzględnienia skargi na podstawie art.146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; o kosztach orzeczono w myśl art. 200 i 205 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
14 lutego 2017
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Starosta
Sędziowie
Anna Orłowska /przewodniczący sprawozdawca/ Bartłomiej Adamczak Paweł Mierzejewski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny