Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III SA/Gd 110/23

Wyrok WSA w Gdańsku z 15 czerwca 2023 r., III SA/Gd 110/23 – sprawy kandydatów na studia i studentów

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
15 czerwca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Rektora Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2022 r. w przedmiocie stypendium rektora dla najlepszych studentów oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

A. B. (zwana dalej także "stroną", "wnioskodawczynią", "studentką" lub "skarżącą") złożyła wniosek o przyznanie stypendium Rektora dla najlepszych studentów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku w roku akademickim 2022/2023. Decyzją z dnia 4 listopada 2022 r. (nr 30/UOKS/2022/2023) Uczelniana Odwoławcza Komisja Stypendialna Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku – na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 - dalej zwanej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1-3, art. 87-90 oraz art. 92-95 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1668 ze zm. - dalej jako: "p.s.w.n") w zw. z § 3 ust. 1, § 6 i § 10-15 Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku i Porozumienia w sprawie stawek stypendialnych na rok akademicki 2022-2023 z dnia 28 października 2022 r. (dalej także jako "Regulamin przyznawania świadczeń") – odmówiła A. B. przyznania stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu posiadania osiągnięć artystycznych. W uzasadnieniu Komisja wskazała, że na podstawie art. 93 ust. 4 i 5 p.s.w.n. w związku z § 2 ust. 6 i ust. 7 Regulaminu przyznawania świadczeń, odmawia się przyznania stypendium socjalnego i zwiększenia stypendium socjalnego z uwagi na przekroczenie 12 semestrów studiowania, a tym samym 12 semestrów, w których można pobierać świadczenia przez wnioskodawczynię. Wyjaśniono, że w przypadku wnioskodawczyni oprócz podjętych i ukończonych studiów z wokalistyki, do wspominanego wyżej okresu wliczają się także wszystkie podjęte przez nią - zgodnie z informacją zawartą w Zintegrowanym Systemie o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POLON - studia na kierunkach filologia słowiańska i filologia polska oraz filologia rosyjska, które zostały rozpoczęte a nie zakończone. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Łd 414/22), z którego wynika, że w przypadku prawa do otrzymywania stypendium chodzi o 12 semestrów fatycznego pobierania takiego świadczenia. Decyzją z dnia 16 grudnia 2022 r. (brak numeru) Rektor Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej, wskazując w jej uzasadnieniu, że brak jest wiodącej linii orzeczniczej w zakresie 12 semestrów studiowania oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie interpretacji przepisów w tym zakresie. A. B. złożyła skargę na powyższą decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym i rozpoznanie jej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co polegało na braku zawarcia w nim jakiegokolwiek uzasadnienia prawnego (wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa) i powołaniu się przez organ na "brak wiodącej linii orzeczniczej w zakresie 12 semestrów studiowania oraz braku wyroku Najwyższego Sądu Administracyjnego w sprawie interpretacji przepisów w tym zakresie"; 2/ naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 4 p.s.w.n. poprzez jego błędną wykładnię, co polegało na uznaniu, że łączny okres 12 semestrów przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 p.s.w.n. - w tym stypendium Rektora, którego dotyczy niniejsza skarga - odnosi się do okresu studiowania a nie do okresu, w którym student faktycznie pobierał stypendium. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że jest studentką Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku na Wydziale III - Wokalno-Aktorskim, kierunek - śpiew solowy (nr albumu: [...]). W dniu 14 października 2022 r. złożyła do Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej wniosek o przyznanie na rok akademicki 2022/2023 stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu posiadania osiągnięć artystycznych, do którego załączyła obszerną dokumentację, obejmująca okres od października 2021 r. do października 2022 r., wskazującą na jej aktywność artystyczną w tym czasie. Skarżąca, przywołując szereg orzeczeń sądów administracyjnych, zaznaczyła, że w szczególności decyzja odwoławcza nie zawiera jakiegokolwiek wyjaśnienia w zakresie jej podstawy prawnej, gdyż nie przytoczono w niej żadnych przepisów prawa, czym naruszono art. 6, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 86 ust. 2 p.s.w.n., dodając i zaznaczając przy tym, że organ powołując się na orzecznictwo, a więc wykładnię prawa, zaniechał jednocześnie wskazania na bazie jakich to orzeczeń wnioskuje o "braku wiodącej linii orzeczniczej" w tej kwestii. W ocenie skarżącej zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Skarżąca zaznaczyła, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. pobierała dotychczas łącznie przez 2 semestry - w roku akademickim 2021/2022 (było to stypendium Rektora). Wskazała, że niniejszej sprawie istotą sporu jest zasadność odmowy przyznania jej stypendium Rektora (z tytułu posiadania osiągnięć artystycznych) w następstwie dokonanej przez organy administracji wykładni art. 93 ust. 4 p.s.w.n. (w brzmieniu obowiązującym od 18 grudnia 2021 r.), który w aktualnym brzmieniu stanowi, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. W jej ocenie przyjęta przez organ wykładnia art. 93 ust. 4 p.s.w.n. jest wadliwa. Pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "posiadania statusu studenta", podczas gdy takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści danego przepisu. Odczytanie normy zawartej w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. nie wymaga żadnych szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Jako wystarczający jawi się podstawowy rodzaj wykładni, tj. wykładnia językowa - pojęcie "przysługuje", wobec braku definicji ustawowej, należy odczytywać zgodnie z jego rozumieniem. W sytuacji braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 4 p.s.w.n., należy odczytywać go zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W obliczu tego dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie znaczenie ma to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Godzi się zauważyć, że według art. 86 ust. 1 p.s.w.n. student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia (np. stypendium Rektora), albowiem sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia, natomiast art. 91 p.s.w.n. wskazuje na warunki dla stypendium Rektora. Determinuje to wniosek, że aby świadczenie z katalogu pomocy materialnej dla studentów przysługiwało, wnioskodawca musi mieć status studenta, złożyć stosowny wniosek oraz spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danej kategorii pomocy finansowej. W tym stanie rzeczy okres 12 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n., należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Nie sposób zatem zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w p.s.w.n. z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się oświadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta, na co – zdaniem skarżącej - wskazuje także przywołane przez nią orzecznictwo sądowoadministracyjne. Wskazano także, że prezentowana powyżej wykładnia znajduje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy p.s.w.n. (druk nr Vlll.2446). Otóż wskazano w nim, że "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Sześcioletni okres o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. w brzmieniu obowiązującym do 17 grudnia 2021 r. powiązano zatem bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej. Równocześnie w p.s.w.n. nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (druk nr IX. 1569) nie wynika natomiast, aby intencją ustawodawcy była zmiana dotychczasowego rozumienia pojęcia "przysługiwania świadczenia". W ocenie skarżącej okres 12 semestrów ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 4 p.s.w.n. należy liczyć od momentu uzyskania świadczenia w postaci stypendium, a skoro jest to świadczenie okresowe, wypłacane co miesiąc, to okres 6 lat (12 semestrów) upłynie po 72 miesiącach otrzymywania stypendium. Taki sposób liczenia tego okresu wynika z tego, że zgodnie z art. 92 ust. 1 p.s.w.n. stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego. Student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. Zatem zabieg ustawodawcy należy uznać za świadomy. Irrelewantne zatem jest przez jaki okres wnioskowane stypendium student mógł otrzymywać, bowiem istotne jest to w jakim okresie to stypendium mu przysługiwało i je przyznano oraz, że rzeczywiście je pobrał. Dotyczy to takiego świadczenia uzyskanego także na innych kierunkach studiów i innych uczelniach. Skarżąca wskazała, że w rozpoznawanej sprawie organy administracji obu instancji, badając zaistnienie przesłanek przyznania stypendium Rektora, wliczyły cały okres, w którym studiowała. Organy te nie ustaliły jednak, czy świadczenie to jej rzeczywiście przysługiwało w rozumieniu wskazanym wyżej. Konsekwencją błędnej wykładni art. 93 ust. 4 p.s.w.n. było wadliwe zastosowanie tego przepisu i odmowa przyznania stypendium Rektora tylko z tego powodu, że skarżąca posiada status studenta przez więcej niż 12 semestrów. W odpowiedzi na skargę Rektor Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w okolicznościach niniejszej sprawy organy zarówno I jak i II instancji dokonały właściwej oceny okoliczności niniejszej sprawy, jak również zasadnej wykładni art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Organ podkreślił, że podziela stanowisko, że główny ciężar udowodnienia stronie postępowania, iż decyzja organu jest słuszna, został nałożony na uzasadnienie decyzji i strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, jednakże studentka w treści skargi jednoznacznie potwierdziła, iż organ przekonał ją do tego, na jakiej podstawie wydane zostało zakwestionowane w toku niniejszego postępowania rozstrzygnięcie. Studentka wykazała, że rozumie motywy jakie legły u podstaw wydanego rozstrzygnięcia i nie zgodziła się z nimi, czemu dała wyraz w treści środka odwoławczego mając realnie zapewnioną możliwość obrony swoich interesów przed sądem. Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 4 p.s.w.n. organ zaznaczył, że przedmiotowy przepis wskazuje bowiem jednoznacznie, iż: "Łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Wyjaśnił, że A. B. pierwsze studia na kierunku filologia słowiańska i filologia polska na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu rozpoczęła w dniu 1 października 2016 r. Status studenta utraciła wskutek skreślenia z listy studentów na mocy decyzji z dnia 19 grudnia 2017 r. Ogólnopolski Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POLON zaliczył wówczas studentce dwa pełne semestry. Kolejne studia skarżąca podjęła na kierunku filologia rosyjska również w Poznaniu w dniu 1 października 2017 r. W dniu 23 lipca 2018 r. została skreślona ponowienie z listy studentów - również w tym przypadku system naliczył studentce dwa semestry studiowania. Następnie w dniu 1 października 2018 r. studentka podjęła kolejne studia I stopnia na kierunku wokalistyka w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku, które ukończyła z tytułem licencjata w dniu 13 czerwca 2022 r. Studia trwały łącznie osiem semestrów. W dniu 1 października 2022 r. studentka rozpoczęła studia magisterskie na kierunku wokalistyka w tej samej Uczelni. Łącznie więc w dacie złożenia wniosku o stypendium Rektora, który jest przedmiotem niniejszego postępowania, skarżąca przekroczyła łączny okres 12 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Organ zaznaczył, że w okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest to, iż ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. w sprawie zmiany ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232), dokonano nowelizacji ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce obowiązującej od 18 grudnia 2021 r. i postanowiono, że "łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta (...)". Zaskarżona w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja podjęta została już w okresie obowiązywania przedmiotowych przepisów. Podkreślenia wymaga również fakt, że w okres 12 semestrów, o którym mowa w przytoczonym przepisie wchodzą wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów od zajęć. Do 12-semestralnego okresu studiowania należy zatem brać pod uwagę fakt pozostawania przez skarżącą studentką, nie zaś fakt czy w okresie tym przysługiwało jej świadczenie pomocy materialnej. Z wykładni językowej art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż świadczenia w nim wskazane przysługują nie dłużej niż przez okres 12 semestrów studiowania, jak przyjęły organy obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a., gdyż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a organ nie zażądał przeprowadzenia w niniejszej sprawie rozprawy Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Rektor Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Uczelnianej Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 4 listopada 2022 r., którą odmówiono skarżącej przyznania stypendium Rektora dla najlepszych studentów z tytułu posiadania osiągnięć artystycznych. Podstawę prawną wydania zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 742 ze zm. – dalej w skrócie: "p.s.w.n."). Istotą sporu, który legł u podstaw wniesionej skargi był zarzut skarżącej dotyczący ilości semestrów, które powinny być zaliczone na poczet jej "stażu" studenckiego, którego limit, zgodnie z przepisami ustawy, ogranicza prawo do korzystania ze świadczeń studenckich. Skarżąca powoływała się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, które wskazywało na to, że do limitu tego należy zaliczać jedynie te semestry, podczas których student pobierał świadczenia. Zaznaczenia wymaga jednak, że orzecznictwo to ukształtowało się pod rządami obowiązującego poprzednio (do dnia 17 grudnia 2021 r.) brzmienia art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. Zgodnie z nim świadczenia studenckie przysługiwały na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Przepis ten wykładać należało w ten sposób, że wyczerpanie limitu czasu, w którym przysługiwały świadczenia następowało dopiero po zakończeniu 6 roku pobierania świadczenia, a nie samego studiowania (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 462/20 oraz z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 498/21, a także wyrok NSA z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 7051/21 i powołane w nim orzecznictwo). Obecnie jednak limit ten wyznacza ustawa p.s.w.n. w brzmieniu znowelizowanym z dniem 18 grudnia 2021 r. przez ustawę z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2232). Zgodnie z aktualnym w dacie złożenia wniosku przez skarżącą brzmieniem art. 93 ust. 4 p.s.w.n. łączny okres, przez który przysługują świadczenia (...) wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Przepis art. 93 ust. 6 ustawy stanowi zaś, że do okresu, o którym mowa w ust. 4 i 5, wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach, o których mowa w ust. 1, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów, o których mowa w art. 85 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr. Skoro zatem zgodnie z obecnym brzmieniem art. 93 ust. 4 p.s.w.n. określone w ilości semestrów ograniczenie czasowe uprawnienia studenta do pobierania świadczeń studenckich występuje – co zostało jasno i wprost wyartykułowane przez ustawodawcę - "bez względu na ich pobieranie przez studenta", to bezprzedmiotowe jest – jak zostało to uczynione w skardze - odwoływanie się do stanowiska sądów administracyjnych dotyczącego odmiennego stanu prawnego. Z brzmienia art. 93 ust. 4 p.s.w.n. jednoznacznie wynika, że w aktualnie obowiązującym stanie prawnym ustawodawca określił łączny okres 12 semestrów (z podziałem na limit semestrów obowiązujący na studiach I i II stopnia), w czasie którego studentowi przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n. (m.in. stypendium rektora), uniezależniając przyznanie tego prawa – jak było to rozumiane w uprzednio obowiązującym stanie prawnym – od okoliczności rzeczywistego pobierania świadczenia. Na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego okolicznością wpływającą na posiadanie przez studenta prawa do świadczeń jest zatem sama możliwość ubiegania się o świadczenie w związku z posiadanym statusem studenta, nie zaś przysługiwanie studentowi takiego świadczenia rozumiane jako bycie przez studenta beneficjentem świadczenia i otrzymywanie go w danym semestrze. Z tego też powodu Sąd – w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – nie podziela poglądu wyrażonego w przywołanym przez skarżącą w odwołaniu od pierwszoinstancyjnej decyzji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2022 r. (sygn. akt III SA/Łd 414/22), że okres 12 semestrów, o którym mowa w art. 93 ust. 4 p.s.w.n. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą od 18 grudnia 2021 r., należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Raz jeszcze podkreślić należy, że przywołana powyżej nowelizacja ustawy p.s.w.n. jednoznacznie ograniczyła czasokres, przez który prawo studenta do świadczeń przysługuje - do 12 semestrów, wiążąc ten czas z okresem samego studiowania, jako podstawowej przesłanki ustawowej związanej z uprawnieniem do ubiegania się o świadczenia, z których student może korzystać. Innymi słowy, ustawodawca jednoznacznie zmienił wcześniejszą normę z pierwotnie uregulowanym czasem przysługiwania stypendium, uzależnionym – co znajdowało potwierdzenie w ówczesnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym – od faktu otrzymywania świadczeń stypendialnych, dokonując aktualnie jej doprecyzowania, że łączny okres przysługiwania świadczeń wynosi 12 semestrów (z rozróżnieniem na I i II stopnień studiów), bez względu na ich pobieranie przez studenta (por. wyroki WSA: w Gliwicach z dnia 28 lutego 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 31/23 oraz w Gdańsku z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 98/23). Skoro zatem skarżąca – co nie było w sprawie kwestionowane – składając wniosek o przyznanie stypendium Rektora AM w Gdańsku dla najlepszych studentów w roku akademickim 2022/2023 posiadała już zaliczony 12-semestrowy "staż studiów" (jak wskazywał organ z Ogólnopolskiego Zintegrowanego Systemy Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POLON wynikało, że skarżącej zaliczone zostały: 2 semestry studiów na kierunku filologia słowiańska i filologia polska oraz 2 semestry studiów na kierunku filologia rosyjska na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz 8 semestrów studiów I stopnia na kierunku wokalistyka w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku), to w świetle brzmienia art. 93 ust. 4 p.s.w.n. brak było podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego stypendium. Mając to na uwadze należało stwierdzić, że – wbrew zarzutom podniesionym w skardze - organy uczelni obu instancji orzekając o odmowie przyznania skarżącej stypendium rektora nie naruszyły prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Zgodzić natomiast należy się ze skarżącą co do naruszenia w sprawie wskazanych w skardze przepisów postępowania odnoszących się do nieprawidłowości uzasadnienia wydanych decyzji, w szczególności decyzji organu odwoławczego, niemniej jednak stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję tylko w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie wadliwość uzasadnienia zaskarżonej decyzji – w świetle powyższych rozważań i przedstawionej oceny prawnej – nie mogła mieć wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 marca 2023
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Bartłomiej Adamczak /sprawozdawca/ Jacek Hyla /przewodniczący/ Janina Guść

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny