III OZ 89/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Wr 548/24 o zawieszeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 7 maja 2024 r., znak [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 8 stycznia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w N. (dalej: spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 7 maja 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów wniesionych w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że spółka złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 7 maja 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa Dolnośląskiego z 7 lutego 2024 r. oddalające w całości zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 28 grudnia 2023 r. Podstawą do wystawienia tego tytułu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 7 listopada 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa Dolnośląskiego z 2 listopada 2021 r., wymierzająca spółce opłatę stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, a wynikającą z wykazu, za składowanie odpadów w 2017 r. na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, z wydzieloną kwaterą na składowanie odpadów niebezpiecznych, zawierających azbest. Sąd I instancji wskazał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 7 listopada 2023 r., została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 108/24, który został następnie zaskarżony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt III OSK 1931/24 i nie została dotąd rozpoznana. W ocenie Sądu I instancji, kontroli sądowej w zawisłej sprawie podlega postanowienie oddalające zarzuty w sprawie egzekucji, w której podstawą do wystawienia tytułu egzekucyjnego była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 7 listopada 2023., uchylona nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 4 kwietnia 2024 r. Sąd I instancji uznał, że rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej, wniesionej od wyroku z 4 kwietnia 2024 r. Jednym z zarzutów kasacyjnych jest zarzut zaniechania oceny z urzędu przez Sąd I instancji kwestii przedawnienia, która to kwestia stanowi również jeden z zarzutów egzekucyjnych. Zażalenie na postanowienie z 8 stycznia 2025 r. wniósł organ, który zarzucił naruszenie art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 166 p.p.s.a., a także art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi zatem być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Zażalenie zasługuje zatem na uwzględnienie, ponieważ tego rodzaju związku Sąd I instancji nie wykazał. Na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w zakresie podstaw zawieszenia postępowania jest niewystarczające i nie pozwala na poddanie zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji kontroli instancyjnej. Stanowisko to nie wyjaśnia w istocie, z jakich powodów Sąd I instancji nie był władny rozstrzygnąć skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego kontroli legalności decyzji stanowiącej podstawę tej egzekucji. Oczywiście pomiędzy postępowaniem, w którym zostaje nałożony określony obowiązek, a postępowaniem zmierzającym do wyegzekwowania tego obowiązku istnieje związek, ale są to jednak postępowania odrębne, ponieważ stanowią odrębne sprawy w ujęciu materialnym, różniące się zarówno przedmiotem, jak i podstawą prawną. Ponadto, nie ulega przecież wątpliwości, że wojewódzki sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia uwzględniając stan faktyczny i prawny z daty ich wydania. Zasada ta doznaje wyjątków, których jednak Sąd I instancji nie wykazał. W szczególności nie wykazał, że ewentualne prawomocne zakończenie postępowania w sprawie III OSK 1931/24 będzie miało wpływ na legalność zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Prawomocne uchylenie decyzji stanowiące podstawę egzekwowanego obowiązku (o ile do niego dojdzie) będzie miało wpływ na postępowanie egzekucyjne, ale skutek ten nastąpi w odrębnej formie procesowej i niezależnie od legalności wniesionych na wcześniejszym etapie postępowanie zarzutów kasacyjnych. Nawet okoliczność, że zarówno w skardze kasacyjnej w sprawie III OSK 1941/24, jak i w zarzutach w postępowaniu egzekucyjnym podniesiono kwestię przedawnienia obowiązku, nie oznacza, że Sąd I instancji w tej sprawie nie ma możliwości samodzielnego rozpoznania tej kwestii. W konsekwencji również zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zasługiwał na uwzględnienie. Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.