III OZ 84/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 26/23 o wezwaniu R. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4 listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie postanawia: oddalić zażalenie.

R. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4 listopada 2022 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania uprawnień wdowy po kombatancie. Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt IV SA/Wa 26/23, Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 złotych, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 535), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skarżący, wskazując że sprawa dotyczy przyznania uprawnień wdowy po kombatancie i w związku tym skarga w takiej sprawie winna być zwolniona od wpisu na podstawie art. 239 pkt 1 lit e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", jako sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do treści art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zgodnie natomiast z art. 220 § 1 tej ustawy sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 powołanej ustawy). W zaistniałych okolicznościach uznać należało, że w zaskarżonym zarządzeniu prawidłowo określono wysokość wpisu sądowego od skargi. W przedmiotowej sprawie skarga dotyczy bowiem postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Wpis od skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. W treści zażalenia skarżący zmierza do wykazania, że skoro kwestia posiadania uprawnień kombatanckich (czy też pochodnych od uprawnień kombatanckich uprawnień wdowy po kombatancie) ma bezpośredni wpływ na wysokość świadczenia emerytalnego, to konsekwencją takiego stanu rzeczy jest zakwalifikowanie spraw dotyczących kombatantów do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Stosownie zaś do treści art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Nie ulega wątpliwości, że uprawnienia kombatanckie wiążą się z określonymi świadczeniami emerytalnymi, podobnie jak wiążą się z szeregiem innych przywilejów, często o charakterze finansowym. Nie może to jednak oznaczać, że sprawy kombatanckie są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy kombatanckie, jako odrębna kategoria spraw zostały bowiem wyodrębnione w cytowanym rozporządzeniu, a skargi w tych sprawach podlegają opłacie stałej w kwocie 100 zł (§ 2 ust. 3 pkt 10). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.