III OZ 711/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Fundacji "A." z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 października 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1297/24 o odmowie o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Renaty Siudyki od orzekania w sprawie ze skargi Fundacji "A." z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 19 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie.

Skarżąca Fundacja "A." z siedzibą w K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 19 lipca 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W toku postępowania skarżąca wystąpiła o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Renaty Siudyki. Postanowieniem z 13 października 2025 r Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając naruszenie art. 19 i art. 20 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), a także art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.), jak i w związku z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.).Funkcją instytucji wyłączenia sędziego jest ochrona wymiaru sprawiedliwości oraz unikanie sytuacji, które mogłyby postawić sędziego (z przyczyn przez niego niezawinionych, a nawet od niego niezależnych) pod zarzutem kierowanych pod jego adresem nieuzasadnionych zarzutów o brak bezstronności. Podstawą wyłączenia mogą być zatem stosunki o charakterze emocjonalnym między sędzią a stroną, ale też osobiste powiązania gospodarcze, np. powiązania majątkowe, kredytowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2023 r. III OZ 451/23). Wyłączenie sędziego na tej podstawie uwarunkowane jest wystąpieniem wątpliwości popartych konkretnymi faktami. O potrzebie wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie może więc decydować samo subiektywne odczucie strony co do jego stronniczości. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego. Skarżąca nie powołała się w istocie na żadną ustawową przesłankę wyłączenia. Zgodnie natomiast z art. 20 § 1 p.p.s.a., składając wniosek o wyłączenie sędziego należy uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Powyższy przepis nie stanowi o jakichkolwiek przyczynach, lecz o przyczynach wskazanych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Skarżąca domagając się wyłączenia sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wskazała we wniosku, że sędzia ten złożył podpis pod listą poparcia sędziego kandydata do KRS. Takie działanie sędziego skarżąca oceniła jako nieetyczne i stanowiące przesłankę uprawdopodabniającą brak bezstronności i niezawisłości sędziego wobec władzy wykonawczej. Wniosek o wyłączenie sędziego nie zawierał zatem wskazania zindywidualizowanych okoliczności mogących sugerować istnienie relacji łączącej tego sędziego z którąkolwiek ze stron postępowania mogących wskazywać na potencjalny brak jego bezstronności w rozpoznaniu sprawy, lecz jedynie zmierzał do generalnego zakwestionowania dopuszczalności orzekania przez sędziego we wszelkich sprawach z udziałem organów administracji publicznej. Z tego względu wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, o czym prawidłowo orzekł Sąd I instancji. Ponadto zgodnie z art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. z 2024 r., poz. 1186 ze zm.) podmiotem uprawnionym do zgłoszenia kandydata na członka Krajowej Rady Sądownictwa jest grupa co najmniej dwudziestu pięciu sędziów, z wyłączeniem sędziów w stanie spoczynku. Tego rodzaju poparcie dokonywane jest niepublicznie i nie wymaga jakiegokolwiek uzasadnienia. W konsekwencji z samego udzielenia przez sędziego innemu sędziemu poparcia jako kandydatowi do KRS nie wynika, w oparciu o jakie przesłanki akt ten został dokonany (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2022 r., I FZ 249/22). Oznacza to, że podpisanie przez sędziego listy poparcia kandydata do KRS, niezależnie od etycznej oceny tego rodzaju zachowania, nie stanowi okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Jednocześnie oświadczenia złożone w tej sprawie przez sędziego, z którego wynika, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego co do jego prawdziwości. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia