III OZ 666/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Artur Kuś po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ministra Zdrowia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 października 2025 r., sygn. akt II SO/Wa 43/25 w sprawie z wniosku G. B. o wymierzenie Ministrowi Zdrowia grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. oddalić zażalenie; 2. oddalić wniosek G. B. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 2 października 2025 r., sygn. akt II SO/Wa 43/25 w sprawie z wniosku G. B. o wymierzenie grzywny Ministrowi Zdrowia w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wymierzył Ministrowi Zdrowia grzywnę w wysokości 300 zł (pkt 1) oraz zasądził od Ministra Zdrowia na rzecz wnioskodawcy 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2). W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek dotyczy nieprzekazania w ustawowym terminie skargi z 12 maja 2025 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, dotyczącej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem Sądu organ z powyższych obowiązków nie wywiązał się. Skarga na bezczynność Ministra wpłynęła do organu 12 maja 2025 r., więc należało ją przekazać wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej do 19 maja 2025 r. Minister przekazał skargę do Sądu dopiero 10 lipca 2025 r., a więc niespełna 2 miesiące później. Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu w sprawie doszło do uchybienia 15-dniowemu terminowi na przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, a wymierzenie Ministrowi grzywny w wysokości 300 zł jest adekwatne do uchybienia, jakiego dopuścił się ten organ. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz oddalenie wniosku ewentualnie wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wymierzenie grzywny w niższej wysokości niż grzywna wymierzona przez WSA w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie akt sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji. Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 54 § 2 p.p.s.a. przez jego zastosowanie i wymierzenie grzywny w ramach przysługującego Sądowi uznania, podczas, gdy w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające odstąpienie od wymierzenia grzywny, wobec zawinionego działania skarżącego, polegającego na nadużywaniu prawa do informacji publicznej, jak również kierowaniu do organu także innych, licznych pism i wniosków mających na celu dezorganizację pracy organu. W uzasadnieniu zażalenia podkreślono, że uchybienie terminu pozostawało w ścisłym związku z licznymi wnioskami i pismami skarżącego, utrudniającymi terminową realizację zadań i obowiązków przez pracowników Ministerstwa Zdrowia. Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art 54 § 2 p.p.s.a. oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił. W odpowiedzi na zażalenie wnioskodawca wniósł o oddalenie zażalenia, utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania przed NSA. W uzasadnieniu wskazał, że zażalenie jest niezasadne, albowiem podniesione przez organ zarzuty są dowolne i nieuzasadnione. Zdaniem wnioskodawcy Minister Zdrowia każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej traktuje jako nadużywanie prawa. Taka postawa organu jest bezprawna, niezgodna z przepisami i duchem ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz narusza konstytucyjne prawo obywatelskie do uzyskania informacji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie podlega oddaleniu jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż orzeczenie sądu w przedmiocie nałożenia grzywny na organ ma charakter uznaniowy, a sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym także przyczyny niewypełnienia obowiązku (por. uchwała NSA w sprawie II GPS 3/09, ponadto postanowienie NSA z 22 maja 2014 r. sygn. akt I OZ 382/14). Co więcej, w orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że "[t]o, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość" (tak NSA m.in. w postanowieniu z 6 maja 2025 r., III OZ 184/25). Uwzględniając charakter orzeczenia wydanego na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., nie sposób zarzucić Sądowi I instancji naruszenia tego przepisu. Sąd ustalając stan faktyczny w sprawie uznał, iż organ dopuścił się przekroczenia terminu do przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. To ustalenie nie jest przez organ kwestionowane, Minister Zdrowia w zażaleniu wskazuje bowiem na przyczyny nieterminowego przekazania skargi związane z nadużyciem przez wnioskodawcę prawa do informacji publicznej. Należy zatem organowi wyjaśnić, że okoliczności te mogę mieć wpływ na wymiar grzywny, nie podważają jednak legalności wymierzonej sankcji. Stwierdzając nadużycie prawa Sąd I instancji mógł w istocie odstąpić od wymierzenia grzywny, niemniej w niniejszej sprawie ocena w zakresie nadużycia prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę nie została dokonana. Ustaleń zawartych w zaskarżonym postanowieniu nie podważa również argumentacja zaprezentowana w zażaleniu. Nadużycie prawa do informacji publicznej może mieć bowiem wpływ na ocenę ewentualnej bezczynności organu w ramach skargi na tę bezczynność, a nie na ocenę wywiązania się z obowiązku terminowego przekazania skargi. Obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., dotyczy każdej skargi, w tym również niedopuszczalnej (zob. uchwałę NSA z 16 kwietnia 2024 r., III OPS 1/23), obarczonej brakiem formalnym czy zmierzającej do nadużycia prawa. Ocena w tym przedmiocie należy bowiem wyłącznie do sądu. Jednocześnie termin do przekazania sądowi skargi ma charakter bezwzględny. Dlatego też Sąd I instancji nie naruszył art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekając o wymierzeniu Ministrowi Zdrowia grzywny w związku z nieprzekazaniem w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Uznaniowy charakter kompetencji Sądu I instancji powoduje, iż Naczelny Sąd Administracyjny w postępowaniu zażaleniowym bada legalność, a nie celowość zastosowania przez WSA kompetencji do orzeczenia grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji należy uznać, iż Sąd I instancji prawidłowo orzekł o zasadności wymierzenia grzywny Ministrowi Zdrowia. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji prawidłowo orzekł o wymiarze grzywny. Orzeczona kwota znajduje się w dolnych granicach wynikających z art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywnę na podstawie powołanych przepisów wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Tym samym niezasadne są argumenty zażalenia również w powyższym zakresie. Grzywna w wysokości 300 zł powinna spełnić prewencyjny cel i zapobiec naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. wniosek G. B. o zasądzenie od Ministra Zdrowia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, gdyż wnioskodawca nie wykazał, aby poniósł jakiekolwiek koszty postępowania.