III OZ 656/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu w Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 224/25 o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi J.J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialno-Socjalnej Studentów [...] z dnia 20 marca 2025 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2024/2025 postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 października 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 224/25 oddalił skargę J.J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialno-Socjalnej Studentów [...] z dnia 20 marca 2025 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2024/2025. Pismem z dnia 9 października 2025 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarządzeniem z dnia 10 października 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 224/25, powołując się na art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), wezwał J.J. do uiszczenia, w terminie 7 dni, opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za odpis wyroku z dnia 9 października 2025 r. wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania, pod rygorem egzekucji. Powyższe zarządzenie J.J. uczynił przedmiotem zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wezwanie go do opłaty kancelaryjnej jest niezasadne, bowiem jest on zwolniony od obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., co potwierdza chociażby wydane w innej sprawie z jego udziałem postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt III OZ 14/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 234 § 2 p.p.s.a., opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządza ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek, po uprzednim wezwaniu strony do jej uiszczenia. Kwotę należnej opłaty precyzuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1090, dalej w skrócie: "rozporządzenie"), które w § 2 stanowi, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 9 października 2025 r. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej z tego tytułu wynika z bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa, Przewodniczący Wydziału III WSA w Łodzi zasadnie wezwał skarżącego do jej uiszczenia. Prawidłowo określił też kwotę przedmiotowej opłaty. Wbrew twierdzeniu skarżącego, rozpoznawana sprawa nie należy do katalogu spraw objętych zwolnieniem od uiszczenia kosztów sądowych, określonym w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., bowiem nie należy ona do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem tej sprawy jest odmowa przyznania stypendium socjalnego, a więc dotyczy ona kwestii pomocy materialnej dla studentów. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela poglądu wyrażonego w powołanym przez skarżącego postanowieniu z dnia 31 stycznia 2024 r. sygn. akt III OZ 14/24. Co więcej, w tej konkretnej sprawie zostało już wcześniej wydane postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2025 r. sygn. akt III OZ 262/25, którym oddalono zażalenie J.J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Łodzi z dnia 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Łd 224/25 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi J.J. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] z dnia 20 marca 2025 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że sam fakt, iż z regulacji dotyczących stypendium socjalnego wynika, że prawo do przyznania studentowi takiego stypendium przysługuje, jeżeli student znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, a ponadto gdy spełnia odpowiednie, ustalane normatywnie (art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) kryterium dochodowe, nie świadczy o tym, że takie sprawy należą do spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, o których mowa w art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Organy uczelni nie rozstrzygają bowiem spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej określonych w w/w przepisie. Stanowisko to jest w niniejszej sprawie wiążące. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.