III OZ 61/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D.O. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 743/22 w sprawie ze skargi D.O. na bezczynność Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia 3 grudnia 2020 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zarządzeniem z 4 października 2023 r., wydanym w sprawie o sygnaturze II SAB/Wa 743/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 49 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako "p.p.s.a."), pozostawił bez rozpoznania wniosek D.O. (dalej jako "skarżący") o przywrócenie terminu. Zażaleniem z 3 listopada 2023 r. skarżący zaskarżył powyższe zarządzenie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarządzeniem z 15 listopada 2023 r., Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na podstawie art. 220 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia skarżącego na zarządzenie z 4 października 2023 r., w kwocie 100 zł. Zarządzenie zostało doręczone skarżącemu w dniu 6 grudnia 2023 r. (k. 99). Pismem z 11 grudnia 2023 r. skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 15 listopada 2023 r. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucił naruszenie: 1. art. 49, art. 138, art. 141 § 1, art. 163 § 1 - 3 i art. 220 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 167 p.p.s.a.; 2. § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez odpowiednio ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o: 1. sporządzenie na piśmie i doręczenie zaskarżonego zarządzenia z 15 listopada 2023 r. i uzasadnienia lub odmówienie sporządzenia uzasadnienia w/w zarządzenia z pouczeniem co do możliwości zaskarżenia; 2. uchylenie w całości lub stosowną zmianę w całości zarządzenia z 15 listopada 2023 r.; 3. zwrot poniesionych kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że zarządzenie z dnia 15 listopada 2023 r. nie zostało doręczone mu z uzasadnieniem. Podkreślono także, że powoływany w zarządzeniu punkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mówi o uiszczeniu wpisu od zarządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, pomimo że jego argumentacja jest częściowo zasadna. Zaskarżone zarządzenie jest bowiem słuszne w zakresie ustalonej kwoty, natomiast błędne w zakresie wskazania podstawy prawnej tej kwoty. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 p.p.s.a.). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). W świetle art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym zażalenia, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 p.p.s.a.). Jeżeli zatem przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały. Jednocześnie w art. 233 p.p.s.a. zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej jako "rozporządzenie w sprawie wpisu"). Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto, w zakresie odnoszącym się do zarządzenia o pozostawieniu wniosku pisma bez rozpoznania wskazać należy, że na zarządzenie przewodniczącego przysługuje zażalenie (art. 49 § 2 p.p.s.a.), od którego pobiera się wpis w kwocie 100 zł (§ 4 rozporządzenia w sprawie wpisu) (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 49; oraz postanowienie NSA z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt II OZ 547/21). W niniejszej sprawie skarżący, na podstawie zarządzenia z 15 listopada 2023 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie z 4 października 2023 r. w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przewodniczący Wydziału, w oparciu o treść § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie wpisu, ustalił jego wysokość na kwotę 100 zł. Słusznie zatem skarżący w swoim zażaleniu z dnia 11 grudnia 2023 r. zwrócił uwagę, że przywołana podstawa prawna nie mówi o uiszczeniu wpisu od zarządzenia. Właściwie wskazaną podstawą prawną winien być w tym przypadku § 4 rozporządzenia o wpisie, zgodnie z którym "wpis stały od wniosku o wszczęcie postępowania, bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 100 zł". Niemniej jednak, z uwagi na fakt, że obie te podstawy prawne dotyczą wpisu stałego, określonego w tej samej wysokości (tj. 100 zł), zażalenie skarżącego na zarządzenie o wysokości wpisu z 15 listopada 2023 r. należało oddalić. Słusznie wskazano w nim wysokość koniecznego do uiszczenia wpisu – 100 zł. W konsekwencji pomimo błędnie wskazanej podstawy prawnej, zaskarżona czynność jest zasadna, zaś wysokość wpisu wskazana w sposób prawidłowy. Słusznie zatem Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia kwoty 100 zł od złożonego zażalenia. Błędna zaś podstawa prawna tego wezwania pozostaje bez wpływu na wysokość tego wpisu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł, jak w postanowieniu.